Matsnefnd eignarnįmsbóta - śrskuršir
Matsnefnd eignarnįmsbóta, śrskuršur 7. jśnķ 2002.
Föstudaginn 7. jśnķ 2002 var ķ Matsnefnd eignarnįmsbóta tekiš fyrir matsmįliš nr. 2/2001
Bolungarvķkurkaupstašur
gegn
JFE verktökum ehf.
og kvešinn upp svohljóšandi
ś r s k u r š u r :
I. Skipan Matsnefndar eignarnįmsbóta:
Matsnefnd eignarnįmsbóta ķ mįli žessu skipa žeir Helgi Jóhannesson hrl., formašur, Vķfill Oddsson, verkfręšingur og Karl Axelsson hrl., en formašur kvaddi žį tvo sķšastnefndu til starfans meš vķsan til 2. mgr. 2. gr. laga nr. 11/1973 um framkvęmd eignarnįms.
II. Matsbeišni, ašilar og andlag eignarnįms:
Meš matsbeišni dags. 14. desember 2001 sem lögš var fram ķ Matsnefnd eignarnįmsbóta žann 7. janśar 2002 fór Bolungarvķkurkaupstašur (eignarnemi) žess į leit viš matsnefndina aš hśn męti hęfilegar bętur vegna eignarnįms į fasteigninni Trašarland 24, Bolungarvķk, sem er ķ eigu JFE verktaka ehf., kt. 510693-2139, Ašalstręti 15, Bolungarvķk (eignarnįmsžola). Hin eignarnumda eign er ķbśšarhśs įsamt lóšarréttindum.
Tilefni eignarnįmsins er aš įkvešiš hefur veriš aš byggja snjóflóšavarnargarš ofan byggšarinnar ķ Bolungarvķk. Vegna žeirrar framkvęmdar er žörf į aš hśsiš aš Trašarlandi 24 verši fjarlęgt žar sem hinn fyrirhugaši varnargaršur mun rķsa žar sem hśsiš nś stendur. Lagaheimild fyrir eignarnįminu er aš finna ķ 4. mgr. 11. gr. laga nr. 49/1997 um varnir gegn snjóflóšum og skrišuföllum.
III. Mįlsmešferš:
Mįl žetta var fyrst tekiš fyrir hjį Matsnefnd eignarnįmsbóta mįnudaginn 7. janśar 2002. Af hįlfu eignarnema var lögš fram matsbeišni įsamt fleiri gögnum og var mįlinu aš žvķ bśnu frestaš til vettvangsgöngu.
Föstudaginn 18. aprķl 2002 var mįliš tekiš fyrir. Gengiš var į vettvang og ašstęšur skošašar. Mįlinu var aš žvķ bśnu frestaš til framlagningar greinargeršar af hįlfu eignarnema til 3. maķ 2002.
Föstudaginn 3. maķ 2002 var mįliš tekiš fyrir. Eignarnemi lagši fram greinargerš og önnur gögn og var mįlinu aš žvķ bśnu frestaš til framlagningar greinargeršar og annarra gagna af hįlfu eignarnįmsžola til 17. maķ 2002.
Föstudaginn 17. maķ 2002 var mįliš tekiš fyrir. Eignarnįmsžoli lagši fram greinargerš og önnur gögn og var mįlinu aš žvķ bśnu frestaš til munnlegs flutnings.
Mišvikudaginn 22. maķ 2002 var mįliš tekiš fyrir. Sęttir voru reyndar įn įrangurs og var mįliš aš žvķ bśnu flutt munnlega fyrir matsnefndinni og tekiš til śrskuršar aš žvķ loknu.
IV. Sjónarmiš eignarnema:
Af hįlfu eignarnema er žess krafist aš bętur fyrir hina eignarnumdu eign skuli vera framreiknaš kaupverš Trašarlands 24 įsamt mati į kostnaši viš endurbętur sem eignarnįmsžoli hefur gert į hśsnęšinu. Vķsar eignarnemi ķ žessu sambandi til 2. mgr. 14. gr. laga nr. 49/1997.
Eignarnemi segir aš gerš hafi veriš tillaga til ofanflóšasjóšs sbr. 11. gr. laga nr. 49/1997 um uppkaup į eignum vegna byggingar snjóflóšavarnargaršs ofan byggšar ķ Bolungarvķk. Ķ framhaldi af žvķ hafi žeir Tryggvi Gušmundsson hdl. og Gunnar Torfason, rįšgjafaverkfręšingur, veriš skipašir til aš meta vermęti fasteignarinnar aš Trašarlandi 24, ķ samręmiš viš 14. gr. framangreindra laga, sbr. 1. og 2. mgr. 6. gr. reglug. nr. 637/1997. Matsgeršin lį fyrir ķ aprķl 2001 og var eignarnįmsžola gefinn kostur į aš koma meš athugasemdir viš hana. Athugasemdir bįrust frį eignarnįmsžola og į grundvelli žeirra athugasemda var eignin tekin til endurmats. Eignin var metin į kr. 400.000.- skv. endurskošušu mati. Eignarnemi telur žį fjįrhęš fela ķ sér raunhęft verš fyrir eignina. Ķ framhaldi af matsgeršinni freistaši eignarnemi žess aš nį sįttum viš eignarnįmsžola um kaup į eigninni į grundvelli matsins, en įn įrangurs. Žegar žetta varš ljóst tók eignarnemi įkvöršun um aš taka eignina eignarnįmi meš heimild ķ 4. mgr. 11. gr. laga nr. 49/1997.
Eignarnemi kvešur įgreining um veršmatiš standa um grundvöll veršvišmišunarinnar. Eignarnemi vilji miša viš uppreiknaš kaupverš eignarinnar įsamt mati į endurbótum sem eignarnįmsžoli hefur gert į eigninni. Eignarnįmsžoli vilji aftur į móti ekki sętta sig viš žessa višmišun. Eignarnemi bendir į aš ķ 1. mgr. 14. gr. laga nr. 49/1997 um varnir gegn snjóflóšum og skrišuföllum segi aš ķ žeim tilvikum sem ofanflóšasjóšur taki žįtt ķ kostnaši viš uppkaup eša eignarnįm fasteigna skuli greišsla śr sjóšnum mišast viš stašgreišslumarkašsverš sambęrilegra eigna ķ sveitarfélaginu utan hęttusvęša. Ķ 2. mgr. 14. gr. laganna segi hins vegar aš heimilt sé aš miša viš framreiknaš kaupverš hśseignar sem keypt hefur veriš į sķšustu įrum, įsamt mati į kostnaši nśverandi eiganda af endurbótum hennar. Eignarnemi telur aš meš žessu sérįkvęši um fjįrhęš bótanna sem fram komi ķ framangreindum lögum og ķ reglugerš nr. 637/1997 séu žęr skyldur lagšar į Matsnefnd eignarnįmsbóta aš meta veršmęti hinnar eignarnumdu eignar mišaš viš žessa višmišun en ekki ašra.
Eignarnemi kvešur engar almennar lagareglur hafa veriš settar um fjįrhęš eignarnįmsbóta. Telur hann aš uppreiknaš kaupverš įsamt mati į kostnaši nśverandi eiganda af endurbótum feli ķ sér fullar bętur, žannig aš eignarnįmsžoli sé eigi verr settur į eftir og žvķ sé įkvęši ķ 2. mgr. 14. gr. lag nr. 49/1997 ķ fullu samręmi viš 72. gr. stjórnarskrįrinnar.
Eignarnemi bendir į aš eignarnįmsžoli hafi keypt Trašarland 24 į kr. 100.000.- fyrir u.ž.b. žremur įrum sķšan. Žau kaup hafi įtt sér staš eftir aš snjóflóš höfšu falliš į Sśšavķk og Flateyri meš hörmulegum afleišingum. Žaš hafi žvķ veriš vitaš žį aš eignin var innan hęttusvęšis snjóflóša sem endurspeglašist ķ verši hennar auk žess sem sérstaklega var getiš um žaš ķ kaupsamningi um eignina. Eignarnemi kvešur tilgang uppkaupaįkvęša laga nr. 49/1997 ekki vera žann aš menn hagnist į aš kaupa hśseignir į hęttusvęšum. Sį sé ekki heldur tilgangur laga um framkvęmd eignarnįms.
Sérstaklega er į žaš bent aš eignin hefur aldrei veriš notuš til ķbśšar, enda sé hśn einungis rśmlega fokheld. Eignarnįmsžoli žurfi žvķ ekki aš koma sér upp öšru ķbśšarhśsnęši fyrir sig og fjölskyldu sķna vegna eignarnįmsins. Eignarnįmsbęturnar eigi aš tryggja aš eignarnįmsžoli sé eins settur og ekkert eignarnįm hefši įtt sér staš og hann eigi ekki aš hagnast į eignarnįminu.
V. Sjónarmiš eignarnįmsžola:
Eignarnįmsžoli gerir eftirfarandi kröfur:
Ašallega aš bętur til eignarnįmsžola verši įkvaršašar kr. 16.430.000.- aš višbęttum drįttarvöxtum frį 7. janśar 2002 til greišsludags. Višmišunarverš ašalkröfu er brunabótamat fasteignarinnar aš višbęttu fasteignamati lóšar.
Til vara er žess krafist aš bętur til eignarnįmsžola verši įkvaršašar kr. 14.703.000.- aš višbęttum drįttarvöxtum frį 7. janśar 2002 til greišsludags. Višmišunarverš varakröfu er endurstofnsverš eignarinnar aš višbęttu fasteignamatsverši lóšar.
Til žrautavara er žess krafist aš bętur til eignarnįmsžola verši įkvaršašar kr. 12.758.000.- aš višbęttum drįttarvöxtum frį 7. janśar 2002 til greišsludags. Višmišunarverš žrautavarakröfu er afskrifaš endurstofnsverš fasteignarinnar aš višbęttu fasteignamati lóšar.
Til žrautažrautavara er žess krafist aš bętur til eignarnįmsžola verši įkvaršašar kr. 5.742.000.- aš višbęttum drįttarvöxtum frį 7. janśar 2002 til greišsludags. Višmišunarverš žrautažrautavarakröfu er fasteignamatsverš aš višbęttu fasteignamati lóšar.
Ķ öllum tilvikum er einnig krafist mįlskostnašar aš fjįrhęš kr. 389.500.- skv. fram lögšum mįlskostnašarreikningi.
Eignarnįmsžoli kvešst hafa keypt eignina hinn 28. aprķl 1999. Eignin hafi veriš byggš įriš 1981 og bśiš hafi veriš ķ henni um tķma. Eignarnįmsžoli kvešst hafa gert żmsar lagfęringar į hśsinu eftir aš hann keypti žaš, t.a.m. var hśsiš mįlaš aš utan, mśrvišgeršir framkvęmdar ķ kjallaraveggjum og tröppum og żmsar lagfęringar utan hśss s.s. smķši į nżjum žakkanti aš hluta, huršir lagfęršar o.fl. Žessum framkvęmdum hafi hins vegar veriš hętt žegar ljóst varš aš eignin fengi ekki aš standa vegna hinna fyrirhugšu snjóflóšavarnargarša.
Eignarnįmsžoli mótmęlir žvķ aš honum hafi mįtt vera žaš ljóst viš kaupin aš eignin vęri innan hęttusvęša snjóflóša og aš hann eigi aš bera hallann af žvķ viš matiš nś. Žį mótmęlir eignarnįmsžoli žvķ einnig sem żjaš hafi veriš aš af hįlfu eignarnema aš eignin hafi veriš keypt beinlķnis ķ hagnašarskyni, ķ žeim tilgangi aš fį hana tekna eignarnįmi. Full heilindi hafi veriš af hans hįlfu meš kaupunum.
Eignarnįmsžoli tekur fram aš fasteinin Trašarland 24 njóti frišhelgi skv. 72. gr. stjórnarskrįrinnar nr. 33/1944. Hann verši žvķ ekki sviptur žessari eign sinni nema almenningsžörf krefji og fullt verš komi fyrir. Af hįlfu eignarnįmsžola er žvķ ekki mótmęlt aš almenningsžörf krefji ķ mįlinu. Į hinn bóginn er eignarnįmsžoli ekki sammįla žvķ aš žaš verš sem fram kemur ķ matsgerš žeirri er eignarnemi lét vinna myndi fela ķ sér fullar bętur ķ skilningi 72. gr. stjórnarskrįrinnar.
Eignarnįmsžoli telur aš įkvęši 14. gr. laga nr. 49/1997 standist hvorki jafnręšisreglu ķ 65. gr. stjórnarskrįrinnar né eignarréttarįkvęšiš ķ 72. gr. hennar, žar sem annars vegar sé veriš aš mismuna mönnum vegna bśsetu og hins vegar séu ķ greininni gefnar fyrirfram įkvešnar reiknireglur, óhįšar žeim veršmętum sem ķ hśfi eru. Eignarnįmsžoli telur aš taka beri tillit til žess viš matiš hvaš žaš muni ķ raun kosta eignarnįmsžola aš afla sér annarar sambęrilegrar fasteignar, į staš sem hann kynni aš óska eftir aš setja sig nišur, hvort sem žaš vęri į Vestfjöršum eša Stór-Reykjavķkursvęšinu. Eignarnįmsžoli gerir žį kröfu aš horft sé til žeirrar meginreglu viš matiš aš miša bętur viš žaš sem er hagstęšast fyrir eignarnįmsžolann en ekki eignarnema.
Eignarnįmsžoli vķsar enn fremur til žess aš ef eignin hefši eyšilagst ķ bruna hefši hśn veriš bętt į grundvelli brunabótamats. Kęmu žį til athugunar reglur varšandi umfang tjóns og įstand og aldur eignar. Eignarnemi kvešst hafa žurft aš greiša fullt brunatryggingarišgjald af eigninni og ķ žvķ felist viss višurkenning af hįlfu tryggingarsala į veršmęti eignarinnar. Eignarnįmsžoli telur žaš brot į jafnręšisreglu aš miša bętur ekki viš žaš sama og gert hefši veriš ef eignin hefši brunniš, enda veršur honum ókleift aš nżta sér hana ķ framtķšinni. Aš auki vķsar eignarnįmsžoli til žess aš eignarnemi hafi krafiš hann um fullan skatt af eigninni ķ formi fasteignagjalda, lóšarleigu, holręsagjalds, vatnsskatts, sorphiršugjalds og sorpeyšingargjalds, frį žvķ hann varš eigandi eignarinnar.
VI. Įlit matsnefndar:
Matsnefndin hefur fariš į vettvang og kynnt sér ašstęšur svo sem aš framan greinir. Hiš eignarnumda hśs er óklįraš aš hluta og žykir matsnefndinni ljóst aš töluverša fjįrmuni hefši žurft til til aš koma žvķ ķ višunandi horf, žrįtt fyrir aš bśiš hafi veriš ķ žvķ į tķmabili.
Svo sem fyrr greinir er į žvķ byggt af hįlfu eignarnema aš viš mat į hinu eignanumda beri Matsnefnd eignarnįmsbóta aš byggja į fyrirmęlum 14. gr. laga nr. 49/1997 um varnir gegn snjóflóšum og skrišuföllum žar sem fram kemur aš ef ofanflóšasjóšur taki žįtt ķ hluta af kostnaši viš kaup eša eignarnįm į eignum eša flutning į hśseignum skv. 5. tl. 13. gr., skuli greišsla śr sjóšnum mišast aš hįmarki viš stašgreišsluverš sambęrilegra hśseigna ķ sveitarfélaginu utan hęttusvęša. Žį segir ennfremur ķ 2. mgr. 14 gr. aš heimilt sé aš miša greišslu śr sjóšnum viš framreiknaš kaupverš hśseignar sem keypt hefur veriš į sķšustu įrum, įsamt mati į kostnaši nśverandi eiganda af endurbótum hennar, ef fyrir liggur aš stašsetning hśseignar į hęttusvęši eša ķ nįmunda viš žaš hafi haft įhrif til lękkunar markašsveršs. sambęrileg įkvęši eru og ķ 6. gr. reglugeršar nr. 637/1997.
Ķ reglugerš nr. 440/1996, sem sett var meš stoš ķ 14. gr. eldri laga um um varnir og skrišuföll nr. 28/1985, var ķ 6. gr. aš finna sambęrileg fyrirmęli en auk žess var kvešiš svo į um ķ 3. mgr. 6. gr. aš ętti hśseigandi ekki kost į sambęrilegri hśseign ķ sveitarfélaginu til kaups og byggi hann nżja hśseign ķ sveitarfélaginu til ķbśšar fyrir sig og fjölskyldu sķna vęri heimilt aš miša greišslu viš brunabótamat hśseignar og kostnaš vegna nżrra gatnageršargjalda. Vęri brunabótamat hęrra en endurstofnverš skyldi miša viš endurstofnverš. Ķ 5. mgr. 6. gr. reglugeršarinnar var sķšan kvešiš į um žaš aš kęmi til eignarnįms sveitarfélags skyldu greišslur ofanflóšasjóšs mišast viš fjįrhęš eignarnįmsbóta. Įkvęši ķ žessa veru voru sķšan tekin upp ķ lögin sjįlf meš 5. gr. laga nr. 151/1995 um breytingar į 7. gr. laga nr. 28/1985. Ķ almennum athugasemdum meš frumvarpinu kom m.a. fram aš tilgangur mismunandi greišslutilhögunar vęri fyrst og fremst sį aš styrkja byggš ķ sveitarfélögum žar sem snjóflóš féllu eša snjóflóšahętta vęri yfirvofandi. Greišslur til žeirra sem byggju įfram ķ heimabyggš sinni gętu žvķ oršiš hęrri en greišslur til žeirra sem ętlušu sér aš flytjast į brott. Ķ athugasemdum meš 5. gr. frumvarpsins er m.a. tekiš fram aš meš hugtakinu endurstofnverš vęri įtt viš įętlašan heildarbyggingarkostnaš hśsa, įn opinberra gjalda og įn lóšarfrįgangs.
Heimild ofanflóšasjóšs til greišslna į grundvelli endurstofnsveršs var svo, eins og fram hefur komiš, afnumin meš gildistöku nśgildandi laga um varnir gegn snjóflóšum og skrišuföllum nr. 49/1997, sbr. 14. gr. žeirra. Hvorki er ķ greinargerš meš frumvarpi aš lögunum né öšrum lögskżringargögnum aš finna neinn efnislegan rökstušning fyrir afnįmi umręddrar heimildar til aš miša viš brunabótamat eša endurstofnverš.
Samkvęmt 72. gr. stjórnarskrįrinnar nr. 33/1944 ber aš greiša eignarnįmsžola fullt verš fyrir hiš eignarnumda og ber Matsnefnd eignarįmsbóta aš fara aš lögum nr. 11/1973 viš framkvęmd matsins. Af hįlfu matsnefndarinnar er ekki fallist į žaš meš eignarnema aš 14. gr. laga nr. 49/1997 bindi hendur nefndarinnar į nokkurn hįtt viš įkvöršun bóta ķ mįli žessu, enda er eignarneminn lögum samkvęmt viškomandi sveitarfélag, ķ žessu tilviki Bolungarvķkurkaupstašur, sbr. 4. mgr. 11. gr. laganna. Tilvitnuš lagagrein fjallar um greišslur ofanflóšasjóšs til viškomandi sveitarfélags en ekki eignarnįmsžola. Umrędd lagaregla veršur ešli mįlsins skv. og meš hlišsjón af 72. gr. stjórnarskrįr ekki tślkuš eša skżrš vķštękar en skv. hljóšan sinni og athugun į lögskżringargögnum gefur ennfremur ekkert tilefni til slķkrar beitingar. Takmarkar įkvęšiš žvķ ķ engu mat į stjórnarskrįrvöršum rétti eignarnįmsžola til aš fį fullar bętur vegna eignarnįmsins.
Aš 14. gr. laga nr. 49/1997 slepptri sżnist įgreiningur mįlsašila fyrst og fremst felast ķ žeirri afstöšu eignarnema annarsvegar aš miša beri viš gangverš/markašsverš eigna viš mat į bótum, enda įvallt veriš litiš svo į aš ķ žvķ felist fullt verš ķ skilningi 72. gr. stjórnarskrįr. Af hįlfu eignarnįmsžola er į hinn bóginn į žvķ byggt aš viš mat į fullu verši beri aš lķta til brunabótamats en til vara endurstofnsveršs. Er ekki um žaš įgreiningur aš mat į žeim grundvelli leišir til hęrri nišurstöšu Um žaš hefur ekki veriš įgreiningur ķ réttarframkvęmd aš viš mat eignarnįmsbóta verši yfirleitt mišaš viš markašsverš/söluverš eigna en leiši aršsemisśtreikningar į grundvelli notagildis til hęrri nišurstöšu beri aš leggja bętur žannig įkvaršašar til grundvallar. Eignarnįmsžoli eigi hinsvegar eingöngu ķ undantekningartilvikum rétt til bóta į grundvelli enduröflunarveršs og mat bóta į žeim grundvelli nęsta fįtķtt ķ eignarnįmsframkvęmd. Til hins ber žį aš lķta aš mešal žeirra undantekningartilvika sem sérstaklega eru talin geta réttlętt mat į grundvelli enduröflunar- eša endurstofnsveršs er sś ašstaša sem fyrir hendi er žegar eignarnįmsžoli er meš eignarnįmi sviptur ķbśšarhśsnęši sķnu.
Meš vķsan til framangreinds og žeirrar stašreyndar aš vegna įstands fasteignamarkašarins vestra nemur mat į grundvelli söluviršis miklu mun lęgri nišurstöšu en mat į grundvelli enduröflunarviršis telur matsnefnd rétt og skylt aš vega žaš og meta nįnar hvort leggja beri til grundvallar enduröflunarverš žeirra fasteigna sem teknar eru eignarnįmi į Bolungarvķk į grundvelli laga nr. 49/1997, ž.m.t. fasteignina aš Trašarlandi 24. Viš žaš mat telur matsnefnd aš sérstaklega beri aš lķta til žess hvort eignarnemi hafi sżnt fram į einhver žau atvik sem standi žvķ ķ vegi aš enduröflunarverš verši lagt til grundvallar metnum bótum.
Fyrir liggur aš eignarnįmsžoli keypti Trašarland 24, Bolungarvķk, žann 28. aprķl 1999 į kr. 100.000.- Ķ kaupsamningi um eignina er eftirfarandi įkvęši: “Kaupanda er kunnugt um aš eignin sem stendur į snjóflóšahęttasvęši (sic) hefur stašiš auš įrum saman og er nįnast ónżt.”
Ekki er fallist į aš kröfugerš eignarnįmsžola sé ķ samręmi viš raunverulegt veršmęti hinnar eignarmundu eignar. Ekki er fallist į žaš meš eignarnįmsžola aš lķta beri til endurstofnsveršs eignarinnar viš mat į bótum fyrir hana eins og atvikum er hįttaš ķ mįli žessu. Eignarnįmsžoli bżr ekki ķ eigninni og ekki liggur fyrir aš hann žurfi aš koma žaki yfir fjölskyldu sķna aš nżju vegna eignarnįmsins. Af hįlfu matsnefndarinnar er litiš svo į aš framreiknaš kaupverš eignarinnar gefi rétta mynd af veršmęti hennar eins og įstand hennar var er eignarnįmsžoli keypti hana. Žį telur nefndin aš rétt sé aš bęta eignarnįmsžola aš auki žann kostnaš sem hann lagši ķ viš endurbętur į eigninni įšur en ljóst varš aš eignin yrši aš vķkja.
Meš vķsan til framangreinds žykja hęfilegar eignarnįmsbętur ķ mįli žessu vera kr. 440.000.- Žį skal eignarnemi ennfremur greiša eignarnįmsžola kr. 389.500.- auk viršisaukaskatts ķ mįlskostnaš og kr. 400.000.- ķ rķkissjóš vegna starfa Matsnefndar eignarnįmsbóta aš mįli žessu.
ŚRSKURŠARORŠ:
Eignarnemi, Bolungarvķkurkaupstašur, Ašalstręti 12, Bolungarvķk, greiši eignarnįmsžola, JFE verktökum ehf., kt. 510693-2139, Ašalstręti 15, Bolungarvķk, kr. 440.000.- ķ eignarnįmsbętur og kr. 389.500- auk viršisaukaskatts ķ mįlskostnaš.
Žį greiši eignarnemi kr. 400.000.- ķ rķkissjóš vegna starfa Matsnefndar eignarnįmsbóta ķ mįli žessu.
____________________________________
Helgi Jóhannesson hrl.
________________________________ ___________________________
Karl Axelsson hrl. Vķfill Oddsson verkfr.
