Matsnefnd eignarnįmsbóta - śrskuršir
Matsnefnd eignarnįmsbóta, śrskuršur 1. jśnķ 2005
Įr 2005, mišvikudaginn 1. jśnķ, er ķ matsnefnd eignarnįmsbóta samkvęmt lögum nr. 11/1973 tekiš fyrir matmįliš nr. 6/2005.
Vegageršin
gegn
Sigurši Baldurssyni
og ķ žvķ kvešinn upp svohljóšandi
ŚRSKURŠUR
Śrskurš žennan kveša upp Allan Vagn Magnśsson, hérašsdómari og varaformašur matsnefndar eignarnįmsbóta, įsamt mešnefndarmönnunum, Benedikt Bogasyni, hérašsdómara og Sverri Kristinssyni, löggiltum fasteignasala, en formašur hefur kvatt žį til starfa ķ mįlinu skv. heimild ķ 2. mgr. 2. gr. laga nr. 11/1973.
Meš bréfi dagsettu 26. aprķl 2005 beiddist eignarnemi, sem er Vegageršin Borgartśni 5 og 7 Reykjavķk, žess meš vķsan til 46. gr. vegalaga nr. 45/1994 og laga nr. 11/1973 um framkvęmd eignarnįms aš matsnefnd eignarnįmsbóta męti bętur vegna framkvęmda viš vega- og jaršgangagerš ķ landi Sléttu, Fjaršarbyggš.
Eignarnįmsžoli er Siguršur Baldursson Sléttu Fjaršarbyggš.
Eignarnemi vķsar um lagaheimild til eignarnįmsins til 45. gr. vegalaga nr. 45/1994.
Tilefni eignarnįmsins er gerš 5,9 km og 7,5 m breišra jaršganga milli Reyšarfjaršar og Fįskrśšsfjaršar. Reyšarfjaršarmegin er munni ganganna ķ um 65 m hęš yfir sjįvarmįli ķ landi Sléttu. Žar er unniš aš byggingu um 50 m langs vegskįla viš gangamunna. Fįskrśšsfjaršarmegin er gangamunninn ķ um 100 m hęš yfir sjįvarmįli og byggšur um 200 m langur vegskįli.
Andlag eignarnįms er ķ fyrsta lagi landspilda undir vegsvęši Sušurfjaršarvegar, land undir vegskįla og jaršgöng žar til göngin hafa nįš 30 m dżpi, alls 11,9 ha. aš flatarmįli. Vegsvęši vegarins er 60 m į breidd og mišast eignarnįmsspildan viš žį breidd. Žar sem nżr vegur fylgir gamla veginum, ž.e. frį st. 2000-2700, er eignarnįmsspildan talin 48 m į breidd og žį mišaš viš aš 12 m breidd hafi fylgt gamla veginum. Ennfremur er andlag eignarnįms jaršefni til vegageršar sem tekiš er śr Sléttuį, alls 5.000 m3. Loks er um aš ręša tķmabundin afnot lands og rask utan hinnar eignarnumdu spildu.
Eignarnemi hóf framkvęmdir viš byggingu jaršganganna ķ aprķl 2003 og eru verklok įętluš 4. október 2005. Eignarnįmsžoli heimilaši eignarnema aš hefja framkvęmdir en samkomulag hefur ekki tekist um hęfilegar bętur vegna žeirra. Įgreiningur er einkum um hvert telja beri veršmęti hins eignarnumda lands. Auk žess er įgreiningur um hvort meta beri bętur vegna jaršefnis sem sprengt er og grafiš śr gangastęši žar sem mišlķna ganga er meira en 30 metrum undir yfirborši ķ landi Sléttu.
Framkvęmdir eignarnema eru ķ samręmi viš ašalskipulag Fjaršarbyggšar og framkvęmdaleyfi sveitarfélagsins. Samkvęmt ašalskipulagi Fjaršarbyggšar er ekki gert rįš fyrir nżtingu landsins til bygginga į žeim staš sem göngin eru eša ķ nęsta nįgrenni žeirra. Viš vettvangsskošun kom fram fullyršing um hiš gagnstęša sem leišréttist hér meš og er įskilinn réttur til framlagningar gagna žar aš lśtandi į sķšari stigum gefist tilefni til žess. Sléttuland er nżtt til hefšbundins landbśnašar auk žess sem malartekja hefur žar veriš nokkur. Viš vettvangsgöngu kom fram aš stęrš jaršnęšis er ekki žekkt meš nįkvęmni en ljóst aš um landmikla jörš er aš ręša og meš allmiklu undirlendi.
Eignarnemi hefur įtt višręšur viš eignarnįmsžola um framkvęmdir og bętur vegna žeirra. Ekki hefur veriš įgreiningur um framkvęmdina sem slķka og öll samskipti meš įgętum aš mati eignarnema.
KRÖFUGERŠ
Eignarnemi gerir žį kröfu aš bętur verši įkvaršašar sem hér segir:
Ašalkrafa eignarnema er aš bętur fyrir andvirši hins eignarnumda lands og jaršefnis til vegageršar taki miš af tilboši eignarnema sem gerš er grein fyrir hér aš framan, og fram kemur į mskj. nr. 8.
Frįvķsunarkrafa: Žess er krafist aš kröfu eignarnįmsžola um bętur fyrir jaršefni śr jaršgöngum verši vķsaš frį nefndinni.
Til vara er žess krafist, aš bętur vegna hins eignarnumda lands taki miš af śrskurši ķ matsmįli nr. 3/2004 vegna Horns og krafa eignarnįmsžola um bętur vegna jaršrasks, įtrošnings o.fl. verši lękkuš verulega.
Ennfremur er žess krafist til vara aš kröfu eignarnįmsžola um bętur vegna jaršefnis śr göngum verši hafnaš eša aš öšrum kosti verši bętur fyrir jaršefni śr göngum mun lęgri en krafist er af hįlfu eignarnįmsžola og aš hįmarki 7 kr./m3 sbr. Oršsending um landbętur o.fl. nr. 14/2005, mskj. 22.
Af hįlfu eignarnįmsžola, er žess krafist aš bętur til handa eignarnįmsžola vegna žeirrar eignaskeršingar og veršmętarżrnunar sem hljótast muni af framkvęmdum Vegageršarinnar verši metnar aš minnsta kosti aš fjįrhęš 17.050.000 krónur. Jafnframt er krafist mįlskostnašar śr hendi matsbeišanda.
SJÓNARMIŠ EIGNARNEMA
Af hįlfu eignarnema er bent į aš hiš eignarnumda land sé landspilda undir vegsvęši. Fyrsti hluti vegarkaflans, frį vegstöš 2000 til 2700, sé lagšur į svipušum staš og gamli vegurinn meš minnihįttar fęrslu og breikkun vegsvęšis ķ sjó fram. Į kaflanum frį stöš 2700 til 3360 liggi vegurinn um land žar sem skiptast į grónar aurkeilur og mżrlendi og er tekiš fram ķ śtbošslżsingu aš į žessum kafla megi bśast viš mikilli bleytu og landiš geti oršiš erfitt yfirferšar ķ bleytutķš. Į kaflanum milli stöšva 3360-3640 liggur veglķnan m.a. um įrfarveg Hrśtįr. Loks er um 200 m kafli žar sem veglķnan liggur aš mestu um mólendi. Meš hlišsjón af ofangreindri lżsingu į hinu eignarnumda landi er žaš mat eignarnema aš notagildi hins eignarnumda lands hafi veriš mjög takmarkaš aš stórum hluta. Einstakir hlutar landsins, s.s. farvegir, urš, grżtt fjara og mżrlendi hafa sem slķkir lķtiš notagildi fyrir eignarnįmsžola og veršmęti žeirra takmarkaš ķ samręmi viš žaš. Eignarnemi hafi ķ tilboši sķnu til eignarnįmsžola skilgreint land eftir landgęšum og lįtiš eignarnįmsžola njóta alls vafa ķ žeim efnum. Hafi eignarnemi skipt landinu ķ tvo megin flokka. Annars vegar sé um aš ręša veršminna saušfjįrbeitiland, sem skv. skilgreiningu eignarnema teljist 7,54 ha., og hins vegar annaš land, sem eignarnemi fellst į aš geti talist veršmeira vegna annarrar mögulegrar nżtingar en til saušfjįrbeitar, og teljist žaš 4,36 ha. Ljóst sé aš stór hluti žess lands sem eignarnemi hafi skilgreint sem saušfjįrbeitiland hljóti aš teljast afar rżrt til žeirra nota vegna stašsetningar og landgęša. Önnur not af landinu en til saušfjįrbeitar og svipašrar nżtingar viršist vart fżsileg. Žrįtt fyrir aš įšur hafi veriš bśiš ķ Borgargerši verši ekki séš aš landiš hafi sķšar freistaš til bśsetu. Įrétta verši aš ekki séu stašfest įform um skipulag og not į neinum hluta hinnar eignarnumdu spildu sem byggingarlands. Veršmęti landsins sé samkvęmt framansögšu ekki meira en sem nemi tilboši eignarnema. Meš tilkomu vegarins gęti notagildi landsins hugsanlega aukist. Žegar eignarnemi breyti legu vegarins verši aušveldara en įšur fyrir eignarnįmsžola aš tengja spilduna meš vegi.
Af hįlfu eignarnema er į žvķ byggt aš engar bętur eigi aš koma fyrir land sem tilheyri nś žegar vegsvęši Hringvegar enda hafi žaš land veriš hluti vegar og žvķ eign og ķ umrįšum eignarnema. Sé žvķ ekki žörf į aš taka žaš eignarnįmi og greiša bętur fyrir žaš land sem nś žegar sé hluti vegarins. Skeršing lands vegna fyrirhugašra framkvęmda taki einungis til žess lands, sem tekiš sé til višbótar vegna breikkunar vegar, nżs vegarstęšis aš gangamunna og vegskįla.
Af hįlfu eignarnema er į žvķ byggt, aš bętur til eignarnįmsžola geti aldrei numiš hęrri fjįrhęš en sannaš fjįrhagslegt tjón hans sé af eignarnįminu. Eignarnįmsžoli verši sem lķkast settur fjįrhagslega og eignarnįmiš hefši ekki fariš fram. Miša eigi bętur viš sannaš fjįrhagslegt veršmęti hins eignarnumda į matsdegi mišaš viš stašgreišslu. Til frįdrįttar bótum eigi aš koma hagsbętur žęr, sem ętla megi aš hljótist af framkvęmdum žeim, sem séu tilefni eignarnįmsins.
Vegageršin gefi śt veršgrundvöll sem mišaš sé viš žegar bętur eru greiddar fyrir landbśnašarland og malarefni til vegageršar. Sé žaš gert aš höfšu samrįši viš Bęndasamtök Ķslands. Um sé aš ręša višmišun sem almennt sé stušst viš žegar bošnar eru bętur fyrir landbśnašarland, žegar žaš sé ķ mešallagi veršmętt, og skeršing į ręktunarlandi hafi ekki tilfinnanleg įhrif į heildarstęrš ręktanlegs lands viškomandi jaršar. Nśgildandi oršsending um landbętur sé nr. 15/2004, en verši vęntanlega endurskošuš fljótlega į žessu įri meš hlišsjón af veršlagsžróun. Samkvęmt oršsendingunni séu lįgmarksbętur fyrir ręktunarhęft land undir veg 28.000 kr./ha. en óręktunarhęft gróiš land meš 10.500 kr./ha. Liggi fyrir upplżsingar sem leiši til žess aš landverš teljist hęrra beri aš greiša bętur ķ samręmi viš žaš.
Eignarnemi hafi aš hluta til mišaš tilboš sitt viš ofangreinda oršsendingu. Mišaš viš framangreinda lżsingu sé ešlilegt aš lįgmarksbętur greišist fyrir a.m.k. hluta hinnar eignarnumdu spildu. Flatarmįl hinnar eignarnumdu spildu sé óverulegt ķ hlutfalli viš heildarstęrš jaršarinnar og muni žvķ lķtiš um žį spildu sem tekin sé eignarnįmi. Lega hinnar eignarnumdu spildu sé meš žeim hętti aš eignarnįmiš breyti litlu um nżtingu jaršarinnar til landbśnašar eša annarra nota. Vafalķtiš sé hér um aš ręša eitt veršminnsta land Sléttu vegna legu žess, stašhįtta og takmarkašra landgęša. Eignarnemi hafi almennt stušst viš žį višmišun sem fram komi ķ oršsendingu um landbętur ķ samningum viš landeigendur į žessu svęši og ķ nįgrannahérušum. Oršsending eignarnema sé žannig višurkennd višmišun viš mat į veršmęti landbśnašarlands enda gerš ķ samrįši viš Bęndasamtök Ķslands. Žegar svo hįtti til aš ekki liggi fyrir gögn um hęrra landverš sé ešlilegt aš taka miš af oršsendingunni. Ennfremur sé rétt aš taka miš af oršsendingunni žegar um sé aš ręša veršlķtiš land vegna stašsetningar og landgęša svo sem hér um ręši. Veršvišmišun ķ oršsendingu eignarnema hafi veriš endurskošuš ķ samręmi viš veršlagsžróun undanfarin įr og hafi hękkanir veriš langt umfram almennar vķsitöluhękkanir og žannig haldiš ķ viš hękkanir į fasteignaverši.
Vķsaš er til žess aš ķ fasteignamati jaršarinnar Sléttu komi fram aš fasteignamat jaršarinnar fyrir utan ręktaš land sé 610 žśsund krónur. Meš hlišsjón af miklu landrżmi Sléttu sé matsverš vęntanlega nokkru lęgra en mišaš sé viš ķ bótatilboši eignarnema ef tekiš sé mešaltal veršs pr. ha. lands. Fram komi aš 42,7 ha. ręktašs lands séu metnir į tępar 2.135 žśsund krónur eša tępar 50.000 kr./ha. sem sé ašeins helmingur žess sem eignarnemi hafi bošiš fyrir annaš land en beitiland, ž.e. land sem gęti hugsanlega veriš nżtt til ręktunar. Einnig sé vķsaš til fyrri śrskurša matsnefndar eignarnįmsbóta eftir žvķ sem viš geti įtt. Varšandi mat į bótum almennt er einnig vķsaš til fyrri śrskurša matsnefndar eignarnįmsbóta eftir žvķ sem viš geti įtt. T. d. megi lķta į śrskurš ķ mįli nr. 4/1998, sem aš einhverju leyti geti talist sambęrilegt mįl sem hęgt sé aš hafa til hlišsjónar en žar hafi bętur fyrir 11,13 ha. verši metnar aš fjįrhęš 90.000 kr., eša um 8.000 kr./ha., en litiš hafi veriš sérstaklega til žess aš undirlendi jaršarinnar vęri afar lķtiš og žvķ öll skeršing bagaleg og bętur žar meš įkvaršašar hęrri en ella.
Ekki liggi fyrir aš beint tjón eša röskun hafi hlotist af framkvęmdum eignarnema. Land žaš sem nżtt sé meš žessum hętti tķmabundiš undir vinnubśšir hefši aš öšrum kosti fyrst og fremst mįtt nżta til saušfjįrbeitar. Eins og fram hafi komiš sé beitiland jaršarinnar vķšfešmt og žvķ ekki mikill skaši af žessum afnotum. Framkvęmdir ķ landi Sléttu séu aš mestu fjarri hśsum jaršarinnar og ręktušu landi. Įtrošningur af framkvęmdum sé af žeim sökum óverulegur fyrir eignarnįmsžola. Jaršrask utan vegsvęšis verši jafnaš og sįš ķ sįr į grónu landi en žaš séu lagalegar skyldur eignarnema skv. įkvęšum vegalaga nr. 45/1994 og nįttśruverndarlaga.
Eignarnemi mótmęlir žvķ aš eignarnįmsžola beri bętur fyrir jaršefni śr jaršgöngum. Krefst eignarnemi žess ašallega aš kröfum eignarnįmsžola žar aš lśtandi verši vķsaš frį nefndinni en til vara er žess krafist aš kröfum žessum verši alfariš hafnaš.
Krafa um frįvķsun sé į žvķ byggš aš eignarnemi hafi ekki tekiš umrętt efni eignarnįmi. Eignarnemi višurkenni ekki eignarrétt eignarnįmsžola aš umręddu jaršefni. Af hįlfu eignarnema sé į žvķ byggt, aš samkvęmt almennum meginreglum eignaréttarins um inntak eignarréttar yfir fasteign nįi réttur landeiganda til nżtingar aušlinda ķ jöršu ašeins til venjulegrar nżtingar į eign sem ešlilegt og skynsamlegt sé aš gera rįš fyrir į hverjum tķma. Viš losun og uppgröft bergs af miklu dżpi viš jaršgangagerš verši berg sem įšur hafi veriš ónżtanlegt meš öllu ašgengilegt og nżtanlegt fyrir tilverknaš eignarnema og meš ęrnum tilkostnaši. Ekki sé ešlilegt meš tilliti til hagsmuna eignarnįmsžola eša eignarnema aš višurkenna aš viš žessar ašstęšur verši eignamyndun hjį eignarnįmsžola į kostnaš almennings. Verši slķk nišurstaša ekki leidd af skżringu į įkvęšum laga nr. 57/1998 um rannsóknir og nżtingu aušlinda ķ jöršu žar sem žau vķsi alfariš til almennra meginreglna eignaréttarins um inntak og umfang eignarréttinda yfir aušlindum undir yfirborši fasteignar. Komi žaš fram ķ greinargerš meš frumvarpi til laganna. Matsnefnd eignarnįmsbóta hafi ekki žaš hlutverk aš fjalla um og śrskurša um įgreining sem snśi aš eignarrétti yfir veršmętum. Af žeim sökum sé žaš krafa eignarnema, aš nefndin vķsi frį kröfu um bętur fyrir umrętt jaršefni žar sem žaš sé ekki višurkennt sem andlag eignarnįms ķ mįlinu og įgreiningur sé um eignarrétt aš žvķ. Jaršefni śr göngum hafi ekki veriš vinnanleg aušlind undir yfirborši Sléttu fyrr en eignarnemi hóf framkvęmdir. Eignarréttur landeiganda til efnisins hafi žvķ ekki veriš fyrir hendi samkvęmt lögum um rannsóknir og nżtingu aušlinda ķ jöršu nr. 57/1998 og almennum meginreglum eignaréttarins. Viš uppgröft efnisins hafi eignarnemi eignast efniš og veriš frjįlst aš rįšstafa žvķ aš vild įn bótagreišslna til eignarnįmsžola. Meš hlišsjón af framangreindu sé eignarnemi žeirrar skošunar aš śrskuršur ķ mįli nr. 3/2004, žar sem matsnefnd eignarnįmsbóta įkvaršaši bętur fyrir efni śr göngunum til eigenda jaršarinnar Horns, sé įn fordęma og ķ andstöšu viš meginreglur eignaréttarins. Fordęmisgildi śrskuršarins sé takmarkaš žar sem nišurstašan sé mjög umdeilanleg, įn fordęma og feli ķ sér ótvķręša stefnubreytingu.
Verši ekki fallist į aš vķsa beri kröfu um bętur fyrir jaršefni śr göngum frį nefndinni sé žess krafist til vara, aš engar bętur verši metnar vegna jaršefnis śr göngum, eša a.m.k. mun lęgri en krafist sé af eignarnįmsžola. Eignarnįmsbótum sé ętlaš aš bęta skeršingu į fjįrhagslegum veršmętum sem eignarnįmsžoli verši fyrir viš eignarnįmiš. Ekki sé meš nokkru móti hęgt aš sjį aš hann verši fyrir fjįrhagslegu tjóni viš žaš eitt aš eignarnemi noti umrętt jaršefni. Žaš almenna skilyrši bótaréttar, aš fjįrhagslegt tjón hafi oršiš, sé žvķ ekki fyrir hendi. Um sé aš ręša jaršefni sem grafiš sé śr jöršu af miklu dżpi undir landi Syšri-Fjaršar. Dżrar rįšstafanir og tęknibśnaš ķ gangagerš žurfi til žess aš losa efniš og koma žvķ upp į yfirborš jaršar. Til aš žessi vinnsla gęti borgaš sig žyrfti efni aš vera mjög veršmętt. Augljóst sé aš ekki sé mögulegt meš skynsamlegum hętti aš vinna efni meš svo miklum kostnaši žegar nęgt grjót sé og muni verša til stašar til vinnslu af yfirborši jaršar. Mikiš magn jaršefnis falli til viš gangageršina og sé žaš misjafnt aš gęšum. Efniš sé lagskipt žar sem skiptist į efni sem nothęft sé ķ fyllingar og ónothęft efni. Flokka žurfi frį ónothęft efni og koma fyrir utan vegfyllingar eša į frįlagsstaši. Eignarnemi įbyrgist rįšstöfun umrędds efnis, kosti frįgang žess og sjįi um aš aka žvķ ķ frįlagshaug ef naušsynlegt sé. Žar sem eignarnemi beri allan kostnaš af frįgangi og mešhöndlun efnisins sé ešlilegt aš hann geti jafnframt nżtt efniš ef žess sé kostur įn bótagreišslna til eignarnįmsžola, honum aš skašlausu. Žar sem allur kostnašur af vinnslu og mešhöndlun efnisins sé į heršum eignarnema og almennings sé ešlilegt aš efniš sé nżtt ķ almannažįgu įn bótagreišslna til eignarnįmsžola. Sś stašreynd aš eignarnemi getur nżtt efniš til vegageršar geri ekki aš verkum aš efniš verši sjįlfkrafa skilgreint sem nżtanleg aušlind undir yfirborši Sléttu. Efni sem grafiš sé af meira en 30 metra dżpi sé utan žeirra marka sem raunhęft sé og skynsamlegt aš gera rįš fyrir viš vinnslu į venjulegu jaršefni til mannvirkjageršar. Algerlega óraunhęft hefši veriš aš nżta efniš ef ekki hefši komiš til geršar ganganna og hefši aldrei komiš til žess aš öšrum kosti. Óhemju kostnašur sé af žvķ aš sprengja og fjarlęgja grjót śr jöršu af žvķ dżpi sem hér um ręši. Eignarnemi kosti alfariš žęr rįšstafanir sem naušsynlegar séu til aš unnt sé aš nżta efniš og sé žvķ eigandi žess. Eignarnįmsžoli geti ekki kallaš til eignar- og bótaréttar fyrir efni sem gert sé nżtanlegt į kostnaš almennings. Hvaš sem lķši fręšilegum vangaveltum um eignarrétt aš bergi djśpt undir yfirborši jaršar sé ljóst aš eignarnįmsžoli verši ekki fyrir fjįrhagslegu tjóni viš žaš aš bergiš sé fjarlęgt enda sé žaš honum meš öllu ónżtanlegt og įn fjįrhagslegs gildis. Aš eignarnemi nżti berg ķ žįgu mannvirkjageršar ķ almannažįgu og į kostnaš almennings sé ešlilegt enda hafi hann sjįlfur gert žaš nżtanlegt meš jaršgangageršinni. Sś stašreynd aš eignarnemi geti nżtt bergiš til vegageršar hafi ekki sjįlfkrafa ķ för meš sér aš meta eigi eignarnįmsžola bętur fyrir bergiš. Žar sem bergiš sé ónżtanlegt vegna legu žess djśpt ķ jöršu hafi žaš ekki fjįrhagslegt gildi fyrir eignarnįmsžola. Meš žvķ aš gera honum bętur fyrir notkun eignarnema į sprengdu berginu hlytist af óešlileg aušgun eignarnįmsžola į kostnaš eignarnema žar sem hann fengi bętur fyrir hagsmuni sem honum séu einskis virši en eignarnemi geri nżtanlega į sinn kostnaš meš framkvęmdum žeim sem séu tilefni eignarnįmsins. Sį kostur sé žvķ nęrtękastur aš įkvarša engar bętur fyrir efniš žar sem žaš hafši ekki fjįrhagslegt gildi fyrir eignarnįmsžola, ef į annaš borš er fallist į aš eignarréttur fasteignaeiganda nįi til efnisins. Žeirri röksemd hafi veriš hreyft ķ žessu samhengi aš žar sem eignarnemi greiši bętur fyrir jaršefni śr nįmum utan alfaraleišar, žar sem enginn annar kaupandi sé aš žvķ og ašrir nżtingarmöguleikar ekki fyrir hendi, beri į sama hįtt aš greiša bętur fyrir jaršefni śr jaršgöngum. Višurkennt sé ķ ķslenskum rétti aš ekki gilda sömu reglur um eignarrétt fasteignaeiganda į yfirborši jaršar og nešanjaršar. Eignarréttur ofanjaršar er talinn heimila landeiganda öll almenn not og veitir honum full umrįš og rįšstöfunarrétt yfir eign meš žeim takmörkunum sem leiša mį af lögum og réttindum annarra. Öšru mįli gegni um eignarrétt nešanjaršar sem sé takmarkašur viš įkvešnar nżtingarheimildir. Vinnsla umrędds efnis sem slķk feli ekki ķ sér kvašir į eigninni.
Af framangreindu leiši aš meš öllu vęri óešlilegt aš višurkenna bótakröfu landeiganda vegna jaršefnis śr göngum. Verši žaš gert hagnist landeigandi óešlilega į framkvęmdinni į kostnaš almennings įn žess aš eign hans hafi veriš skert meš sama hętti. Frįleitt er aš fallast į svo hįa kröfu sem lögmašur eignarnįmsžola hefur sett fram. Ef fallast ętti į bótarétt yrši aš horfa til žess fjįrhagslega tjóns sem ętla mį aš eignarnįmsžoli verši fyrir viš aš efniš er numiš śr jöršu. Ķ fljótu bragši veršur ekki komiš auga į aš slķkt tjón verši yfirhöfuš. Verši fallist į aš allt aš einu beri aš meta bętur ber ķ hęsta lagi aš miša viš lęgsta gjaldi skv. Oršsendingu um landbętur nr. 15/2004, eša 7 kr./m3.
Til stušnings ofangreindum kröfum og sjónarmišum vķsar eignarnemi til vegalaga nr. 45/1994, einkum įkvęša IX. kafla laganna. Vķsaš er til laga um framkvęmd eignarnįms nr. 11/1973. Ennfremur er vķsaš til 72. gr. stjórnarskrįr lżšveldisins Ķslands nr. 33/1944 meš sķšari breytingum. Vķsaš er til hefšbundinna skżringa į žessum lagaįkvęšum og til almennra ólögfestra reglna og višurkenndra sjónarmiša um įkvöršun eignarnįmsbóta.
SJÓNARMIŠ EIGNARNĮMSŽOLA
Jöršin Slétta sé all landmikil en žó mjög fjalllend. Nżtanlegt undirlendi sé žannig af mjög skornum skammti. Svo sem upplżst hafi veriš į vettvangi sé jöršin mjög stór en undirlendi lķtiš. Er undirlendi gróflega įętlaš um 100 ha, undirlendi undir 60 metra hęš um 60-70 ha og ręktaš land um 42 ha. Vegakerfi eignarnema liggur nś, eftir framkvęmd viš Fįskrśšsfjaršargöng og vegtengingu žeirra, meš tvöföldum hętti um besta hluta jaršarinnar ž.e. annarsvegar žjóšvegur 1 um göngin en hinsvegar žjóšvegurinn śt fjöršinn sunnanveršan. Aš Sléttu hafi til skamms tķma veriš stundašur hefšbundinn landbśnašur og nś sķšast saušfjįr- og hrossabśskapur. Ķ landi jaršarinnar séu malarnįmur og hlunnindanżting. Jöršin sé meš tilliti til margžęttrar nżtingar vel ķ sveit sett ķ nęsta nįgrenni viš einn helsta byggšakjarna fjóršungsins og mesta uppbyggingarsvęši į landsbyggšinni en svo sem kunnugt er stendur nś yfir bygging įlverksmišju ķ Reyšarfirši. Til žess verši žvķ aš lķta aš fasteignaverš ķ Reyšarfirši og nęsta nįgrenni sé allt annaš og miklu hęrra en ķ fjęrliggjandi byggšum og muni raunar, skv. munnlegum upplżsingum fasteignasala, hafa hękkaš um tugi ef ekki hundruš prósenta į lišnum misserum. Tilvist Fįskrśšsfjaršarganga muni auk žess aušvelda og stytta vegalengdina frį Reyšarfirši og yfir ķ Sušurfirši og muni žannig og meš öšru hafa ķ för meš sér almenna veršhękkun fasteigna og fasteignaréttinda į svęšinu.
Svo sem fram komi ķ gögnum og greinargerš eignarnema hafi um nokkurn tķma stašiš yfir višręšur um gerš nżs vegar og jaršganga milli Reyšarfjaršar og Fįskrśšsfjaršar. Žaš veki žó óneitanlega athygli aš vinnubrögš eignarnema hafa ekki veriš sem skyldi ķ undirbśningi verksins. Žannig liggi ekkert fyrir um žaš aš eignarnįmsžola hafi veriš bošnar bętur nema meš žeim almenna hętti sem fram komi ķ bréfi frį 20. febrśar 2004. Sķšan hafi ekkert gerst ķ mįlinu ķ nęrfellt įr eša fyrr en lögmašur tók viš hagsmunagęslu, sbr. bréf hans frį 14. desember 2004. Į žessum tķma hafi žrįtt fyrir žaš veriš unniš viš vegalagningu og gangagerš ķ landi eiganda Sléttu. Ķ framhaldi af tilvitnušu bréfi frį desember s.l. hafi eignarnemi loks bošiš 1.065.170 krónur ķ bętur, sbr. bréf hans, dags. 14. janśar 2005. Žar af hafi bótatilboš fyrir land numiš samtals 515.170 krónur og hafi žį żmist veriš mišaš viš 10.000 krónur eša 100.000 krónur pr. ha., mišaš viš 11,90 ha. samtals. Frambošnar bętur fyrir efnistöku hafi numiš 250.000 krónum mišaš viš 50 krónur pr. m3 og bętur vegna įtrošnings og röskunar 300.000 krónum. Žessu boši hafi eignarnįmsžoli hafnaš.
Ķ greinargerš eignarnema sé umfangi framkvęmdarinnar lżst nįnar, ž.m.t. legu vegar, gerš jaršganga, vegskįla o.s.frv. Viš žessa lżsingu eina og sér geri eignarnįmsžoli ekki athugasemdir. Ķ matsbeišni og greinargerš sé śt frį žvķ gengiš aš hiš eignarnumda nemi samtals 11,90 ha. Af hįlfu eignarnįmsžola er lżsingum eignarnema ķ greinargerš į stašhįttum, landgęšum og nżtingarmöguleikum hins eignarnumda lands hinsvegar sérstaklega mótmęlt. Žannig sé ekki ķ greinargerš eignarnema vikiš einu orši aš žeirri atvinnuuppbyggingu sem nś eigi sér staš ķ Reyšarfirši og leitt hafi til grķšarlegrar eftirspurnar eftir landi og veršhękkun fasteigna. Žį sé ekkert vikiš aš žvķ sérstaka óhagręši sem eignarnįmsžola stafi af žvķ aš žurfa nś aš bśa viš tvöfalt vegakerfi um besta hluta undirlendis jaršarinnar. Sé t.d. ekkert aš žvķ vikiš, sem fram hafi komiš į vettvangi og samsinnt hafi veriš af starfsmanni eignarnema aš į svęšinu frį vegstöš 2700 og śt undir vegstöš 3300 ónżtist eignarnįmsžola allt land milli vegstęšis og sjįvar og aš svęšiš frį žeirri stöš og śt fyrir gangamunna torveldist mjög til allra nota milli vegstęšis og sjįvar, m.a. vegna óhjįkvęmilegrar legu giršingar. Žį sé žvķ ranglega haldiš fram aš ekki hafi veriš įformuš uppbygging sumar- eša frķstundahśsa ķ landi jaršarinnar į svęšinu sunnan vegstęšis frį vegstöš 3000 og śt undir gangamunna en eignarnįmsžoli hafi nś aflaš gagna sem stašfesti žau įform. Stašreyndin sé sś aš land žaš sem fari nś undir veg eša ónżtist vegna vegastęšisins sé allt afar gott land og žeim mun dżrmętara ķ ljósi takmarkašs lands į undirlendi. Žį sé af eignarnema hįlfu einblķnt į hinn eignarnumda hluta og veršmęti hans įn žess aš nokkur marktęk umfjöllun eigi sér staš um įhrif vegalagningarinnar į nżtingarmöguleika jaršarinnar, utan hins eignarnumda hluta, ž.m.t. mögulega og lķklega framtķšarnotkun. Žį séu engar bętur bošnar fyrir žau jaršefni sem eignarnemi vinni śr jaršgöngunum og liggi Sléttu megin landamerkja. Žį sé enn og aftur vakin į žvķ sérstök athygli aš eignarnemi hyggist ekki skila landi undir nśverandi žjóšvegi śt fjöršinn og verši hann nżttur įfram sem žjóšvegur, sbr. upplżsingar sem komiš hafi fram viš vettvangsgöngu.
Ķ 1. mgr. i.f. 72. gr. stjórnarskrįrinnar segi aš fullt verš skuli koma fyrir hlut sem eignarnįm sé gert ķ. Samkvęmt hefšbundnum sjónarmišum viš veršlagningu eigna sé rétt, viš mat į žvķ hvaš teljist fullt verš ķ skilningi stjórnarskrįrįkvęšisins, aš lķta til žess hvert sé lķklegt söluveršmęti eignarinnar, notagildi eignarinnar eša hver kostnašur sé fyrir eignarnįmsžola aš śtvega sér sambęrilega eign. Beita beri žvķ sjónarmiši sem teljist hagstęšast fyrir eignarnįmsžola.
Eignarnįmsžoli leggur į žaš įherslu aš viš mat į bótum verši aš lķta til stašsetningar landsins ķ hjarta eins helsta žéttbżlis- og uppbyggingarkjarna landsfjóršungsins, žį möguleika sem ķ žvķ felist og žau įhrif sem sś stašsetning hafi į markašsverš jaršarinnar og lands į svęšinu. Žį gęti žess grundvallar misskilnings ķ mįlatilbśnaši eignarnema aš unnt sé, til framtķšar litiš, aš miša fyrst og fremst viš žaš aš stundašur verši bśskapur į jöršinni. Mišaš viš allar forsendur og žróun ķ jaršanotum sé ekki vķst aš bśskapur verši til framtķšar litiš stundašur ķ landi Sléttu, enda styttist nś mjög ķ žéttbżliskjarna į Reyšarfirši og žvķ mögulegt aš vermętt land jaršarinnar verši betur falliš til annarrar nżtingar en bśskapar. Sé land jaršarinnar til framtķšar litiš heppilegra til aš reisa į žvķ byggš į heilsįrsgrundvelli, stunda žar išnašarframleišslu eša į hinn bóginn reisa žar sumarhśs eša reka žar ašra starfsemi tengda feršamennsku. Tilvist Fįskrśšsfjaršarganga auki slķka möguleika almennt séš į Reyšarfirši og nęrsveitum.
Žį er enn bent į žį stašreynd aš nżtanlegt undirlendi jaršarinnar sé tiltölulega lķtiš og žvķ žeim mun veršmeira. Meš vegageršinni hįtti svo til aš eystri hluti jaršarinnar, ž.e. undirlendi mešfram firšinum, ónżtist ķ raun, og vķsast žį sérstaklega til lands milli vegstöšvar 2000 og gangamunnans. Žį sé naušsynlegt aš vekja į žvķ sérstaka athygli aš um stóraukiš land undir vegastęši sé aš ręša mišaš viš nśverandi stöšu og žrįtt fyrir žaš ónęši sem stafi af nśverandi žjóšvegi śt fjöršinn žį feli fyrirhuguš vegalagning ķ sér žį grundvallarbreytingu aš vegur muni liggja mun mišlęgar į hinu litla undirlendi sem fyrir hendi sé og raunar gera allt land į umręddum kafla ónżtanlegt, milli fjalls og fjöru, og įform um sumarhśsabyggingu ķ svoköllušu Borgargeršislandi séu komin ķ fullkomiš uppnįm, svo sem ljóslega hafi komiš fram į vettvangi. Žį feli vegalagningin ķ sér žį breytingu aš tvöfalt vegakerfi verši į umręddum hluta jaršarinnar žar sem skilji į milli vegar aš jaršgöngunum annarsvegar og vegar śt fjöršinn hinsvegar. Liggi fyrir stefnumarkandi og skżrar nišurstöšur Matsnefndar eignanįmsbóta ķ žį veru aš viš vegalagningu sem žessa sé óhjįkvęmilegt annaš en aš reikna meš žvķ aš įhrifa vegalagningar gęti langt śt fyrir hefšbundiš helgunarsvęši vegar.
Af framangreindu verši ķ fyrsta lagi rįšiš aš ķ tilboši eignarnema sé mišaš viš of lķtiš land žegar gengiš sé śt frį 11,90 ha. Ljóst sé aš auk žess lands ónżtist meš öllu framangreint land ķ geilinni milli nżs vegstęšis og sjįvar, vegstöš 2700 og śt undir stöš 3300 og svęšiš nešan vegstęšis frį žeirri stöš og śt fyrir gangamunna torveldist mjög til allrar nżtingar. Ķ öšru lagi er bent į aš lega vegarins og uppbygging geri įform um sumarhśsauppbyggingu ķ Borgargerši nś lķtt fżsileg svo sem ljóslega hafi mįtt sjį į vettvangsgöngu. Žaš land ónżtist aš sjįlfsögšu ekki til beitar og sambęrilegra nota en śtilokist til veršmętari nżtingar. Ķ žrišja lagi telur eignarnįmsžoli aš žęr višmišanir eignarnema fįi engan veginn stašist, og engar forsendur séu til žess aš greina land jaršarinnar nišur ķ beitiland og annaš land og veršleggja sķšan meš ólķkum hętti. Ķ fjórša lagi viršist frambošiš verš pr. ha. byggt į heimatilbśnu plaggi sem hafi enga žżšingu.
Viš veršįkvöršun kvešst eignarnįmsžoli leggja žaš sjónarmiš til grundvallar aš mišaš viš tilboš og gagntilboš ķ 7,5% hlut ķ jöršinni frį žvķ ķ įrsbyrjun 2005 sé annars vegar mišaš viš aš heildarvirši jaršarinnar nemi 26,5 milljónum en hins vegar um 50 milljónum. Meš vķsan til žess aš nżtilegt undirlendi jaršarinnar sé um 100 ha nemi hektaraverš ķ žessum tilbošum aš mešaltali um 380 žśsund krónum.
Žį hafi eignarnemi sętt sig viš aš greiša 300 žśsund krónur pr. ha ķ svoköllušu Žjórsįrtśnsmįli sbr. śrskurš matsnefndar eignarnįmsbóta ķ mįlinu nr. 2/2002 og ķ mįli um vegabętur til handa landeigendum og rétthafa ķ Hrauni ķ Grindavķk, sem aš hluta til hafi veriš leyst fyrir matsnefnd, sbr. mįl nr. 5/2005. Verši eignarnemi nś aš śtskżra hvaša munur sé t.d. į svoköllušu Hraunsmįli sem fjalli um vegagerš ķ nįgrenni kaupstašarins Grindavķkur og svo sambęrilega vegagerš ķ nįgrenni uppbyggingarsvęšisins ķ Reyšarfirši.
Til hlišsjónar um ešlilegt višmišunarverš vķsar eignanrįmsžoli til kaupsamninga um jaršir ķ austurlandsfjóršungi į sķšustu misserum. Aš öllu framangreindu virtu telji eignarnįmsžoli įsęttanlegt aš miša viš 300.000 krónur pr. ha. og telji žó aš meš žvķ sé fariš mjög varlega ķ sakirnar. Žį verši aš meta aš fullu land žaš sem ónżtist į milli stöšva 2700 og śt undir stöš 3300. Loks verši viš mat į bótum fyrir land aš taka sérstakt tillit til įhrifa hins nżja vegar į fyrirhugaša sumarhśsabyggš ķ Borgargerši sem og įhrifa žess tvöfalda vegakerfis sem eignarnįmsžoli mį nś til framtķšar bśa viš og lżst hefur veriš hér aš framan. Aš öllu žessu virtu telur eignarnįmsžoli aš hęfilegar bętur fyrir land og skeršingu į landi eigi aš lįgmarki aš nema 7.500.000 krónum, en sé žį geršur fyrirvari um stęrš žess lands sem ónżtist milli stöšva 2700 og 3300.
Ekki sé um žaš įgreiningur meš ašilum aš hver m3 śr nįmu ķ Sléttuį verši bęttur meš 50 krónum.
Ķ greinargerš eignarnema sżnist mišaš viš žaš aš eingöngu komi bętur fyrir land undir jaršgöng žar til komiš sé į 30 metra dżpi en eftir žaš komi ekki sérstakar bętur til. Žessari ašferšafręši sem telja verši įn nokkurrar lagaheimildar er mótmęlt. Žvert į móti beri aš bęta eignarnįmsžola aš fullu fyrir žann hluta jaršganganna sem sannarlega liggur undir landi fasteignar hans. Viš mat į bótum beri aš hafa žį meginreglu ķslensk réttar ķ huga aš eignarrįš fasteignareiganda nį jafnt til umrįša og nota undir yfirborši jaršar sem yfir žvķ. Hafi ķ eignarrétti veriš višurkennt aš miša verši viš žęr kröfur sem ešlilegt sé aš višurkenna af tilliti til hagsmuna landeiganda, sbr. t.d. 2. og 3. gr. aušlindalaga nr. 57/1998. Viš mat į bótum til eignarnįmsžola vegna žess hluta framkvęmdarinnar sem felist ķ jaršgöngum undir landi hans sé ešlilegt aš lķta til žess efnis sem tekiš verši vegna gangageršarinnar, sem samtals nemi 350.000 m3. Žar komi jafnframt fram aš allt verši žaš efni nżtt af eignarnema til vegageršar ķ nżjan veg af flokki C1. Lagt er til grundvallar aš helmingur žess efnis sem śr göngunum kemur tilheyri Sléttu og žaš veršlagt meš sama hętti og skv. samkomulagi eignarnema og eiganda Horns ķ tilvitnušu mįli. Leggur eignarnįmsžoli įherslu į aš hér sé um lįgmarksbótavišmiš aš ręša. Landbętur vegna ganganna geti aldrei numiš lęgri fjįrhęš, enda verši jafnframt aš hafa ķ huga žęr framtķšarskoršur sem tilvist ganganna setur nżtingu eignarnįmsžola į žessum hluta jaršarinnar. Ķ śrskurši Matsnefndar eignarnįmsbóta ķ matsmįlinu nr. 3/2004 sé ešlilega fallist į žaš aš eignarnema beri undir kringumstęšum sem žessum aš bęta eignarnįmsžola žaš efni sem fjarlęgt er śr jöršu fasteignar hans. Mįlatilbśnašur eignarnema um žennan žįtt mįlsins, ž.e. göngin, sé allur mjög sérkennilegur aš mati eignarnįmsžola. Fyrst sé til žess aš taka aš eignarnemi krefst “frįvķsunar” į óframkomnum kröfum eignarnįmsžola į efnisbótum vegna jaršefnavinnslu śr göngunum. Hér sé um stjórnsżslunefnd aš ręša en ekki dómstól og allt svigrśm hennar hvaš formhliš mįls varši žvķ meš öšrum hętti. Aš öšru leyti sżnist mįlatilbśnašur eignarnema byggjast į žeim dęmalausa skilningi aš hann fari meš įkvöršunarvald žess hvaša žętti nefndin leggi til grundvallar viš mat į eignarröskunum vegna lagningar vegar og jaršganga um land jaršarinnar. Ešli mįlsins samkvęmt hljóti eignarnįmiš aš taka til žess, sbr. 45. gr. vegalaga nr. 45/1994 og įratugalanga framkvęmd į grundvelli laga nr. 11/1973 um framkvęmd eignarnįms. Vęri sś nišurstaša frįleit ef eignarnemi, sem ķ tilviki vegalaga fari bęši meš žį hagsmuni sem um sé aš ręša og heimildina til aš heimila eignarnįm žeirra vegna, gęti ķ matsbeišni takmarkaš žį žętti sem matsnefnd bęri aš lķta til viš mat į eignarnįmsbótum, sem ešli mįlsins samkvęmt eigi aš vera heildarmat į allri žeirri eignarżrnun sem eignarnįmsžoli verši fyrir. Kenningum um takmarkanir eignarréttarins af žeim toga sem eignarnemi vill halda fram hér hafi sķšast veriš hreyft af alvöru į sjötta įratug sķšustu aldar en löngu sé višurkennt aš eignarrįšum nišur į viš verši ekki sett slķk śtmęld takmörk. Kröfugerš eignarnįmsžola ķ žessa veru taki heldur ekki miš af sérstökum bótum fyrir žaš land jaršarinnar sem liggi ofan ganganna, enda liggi ekki fyrir aš mešferš žess sęti aš lögum sérstökum takmörkunum. Sé raunar allur réttur įskilinn af žvķ tilefni. Kröfugerš taki žvert į móti miš af įętlušu veršmęti žeirra jaršefna sem unnin verši śr gangastęšinu og nżtt. Verši engin frekari sönnunarbyrši lögš į eignarnįmsžola žar um og žį ekki heldur um meint fjįrhagslegt tjón vegna efnistökunnar.
Ljóst sé aš eignarnįmsžoli og žeir ašilar sem frį honum leiši rétt į jöršinni hafi į framkvęmdatķmanum oršiš fyrir verulegum óžęgindum og ónęši vegna vegalagningarinnar. Auk įtrošnings og jaršrasks utan vegstęša sé ljóst aš saušfjįrbśskapur og beit hafi oršiš fyrir stórkostlegri truflun į framkvęmdatķmanum. Žetta višurkenni eignarnemi en bjóši sem bętur 300.000 krónur. Enga śtlistun sé aš finna ķ gögnum eignarnema į grundvelli žess bošs. Ķ tilvitnušu mįli, nr. 3/2004, hafi umsamdar og įkvaršašar bętur vegna žessa žįttar, sem og tķmabundinna afnota lands numiš samtals 500.000 krónum. Sżnist rask žaš sem eignarnįmsžoli hefur oršiš fyrir ķ žessu mįli vera sżnu meira . Sé varlega įętlaš aš žetta verši bętt meš eingreišslu, samtals aš fjįrhęš 750.000 krónur.
Samandregiš telji eignarnįmsžoli aš viš įkvöršun bóta beri Matsnefnd eignarnįmsbóta aš lķta til framkominna sjónarmiša um landbętur aš fjįrhęš 7.500.000 krónur, framsettra bótasjónarmiša vegna jaršganga aš lįmarksfjįrhęš 8.550.000 krónur, bóta vegna efnistöku śr nįmu aš fjįrhęš 250.000 krónur og jaršrasks, įtrošnings og tķmabundinna óžęginda og óhagręšis aš fjįrhęš kr. 500.000. Nemi žetta samtals framsettum kröfum eignarnįmsžola um lįgmarksbętur aš fjįrhęš 17.050.000 krónur.
Vķsaš er til 65. og 72. gr. stjórnarskrįrinnar og hefšbundinna sjónarmiša viš veršmat eigna viš eignarnįm og innlausn. Ķtrekuš er tilvķsun til aušlindalaga nr. 57/1998 og vegalaga nr. 45/1994. Žį vķsast, eftir žvķ sem viš į, til įkvęša Vegalaga nr. 45/1994, einkum 9. kafla laganna.
Mįlskostnašarkrafan er reist į 11. gr. laga nr. 11/1973.
Eignarnemi hefur veitt andsvör viš žvķ sem fram kemur ķ greinargerš eignarnįmsžola og eignanįmsžoli gert athugasemdir viš žaš. Er žar fyrst og fremst um aš ręša endurtekningu į sjónarmišum sem hér eru rakin aš framan og nįnari śtlistun og reifun į žeim.
NIŠURSTAŠA
Andlag eignarnįms er ķ fyrsta lagi landspilda undir vegsvęši Sušurfjaršavegar. Svęši žetta er samtals 11,9 ha aš flatarmįli og er ekki įgreiningur um stęrš žess meš ašilum. Fallast mį į žaš meš eignarnema aš land žetta sé misjafnt aš gęšum og nokkur hluti žess hentar til byggšar, žar meš talin sumarhśsa. Aš öšru leyti er landiš lakara. Viš matiš veršur litiš til žess aš landiš er fjarri mestu žéttbżlisvęšum landsins en žó ķ nįmunda viš ört vaxandi žéttbżli į Austfjöršum. Žį er höfš hlišsjón af verši eigna į sama svęši og žróun veršlags į fasteignamarkaši aš undanförnu sem hefur fariš stighękkandi. Hér koma og til athugunar sjónarmiš vegna žróunar byggšar og atvinnu į Reyšarfirši.
Žessu til višbótar veršur aš lķta til žess aš nżtingarmöguleikar į landi eignarnįmsžola ķ geil milli nżs vegastęšis og sjįvar skeršast. Sama į viš um svęši fyrir ofan veg kennt viš Borgargerši en möguleikar til byggingar sumarbśstaša žar skeršast.
Aš öllu žessu gęttu telur nefndin aš hęfilegar bętur fyrir žau fasteignaréttindi sem hér hefur veriš gerš grein fyrir nemi 2.000.000 króna.
Ljóst er aš eignarnemi žarf aš sprengja og flytja grjót śr göngunum og enda žótt fallast megi į žaš aš hér sé ekki um aršvęnlegt grjótnįm ķ sjįlfu sér aš ręša nżtist žaš eignarnema viš vegagerš hans. Telur matsnefndin aš efni žetta allt sé hįš eignarrétti landeiganda. Ekki veršur fallist į žaš meš eignarnema aš eignarrįš landeiganda séu takmörkuš mišaš viš 30 metra eins og hann heldur fram. Fyrir žeirri mįlsįstęšu skortir lagarök og getur hśn ekki takmarkaš śrlausnarvald nefndarinnar viš įkvöršun bóta vegna skeršingar eignarréttinda. Kemur og hér til aš samkvęmt 3. gr. laga nr. 57/1998 fylgir eignarréttur aš aušlindum ķ jöršu eignarlandi. Veršur žį einnig aš hafna kröfu eignarnema um frįvķsun žessa žįttar matsins.
Viš mat į bótum vegna efnis śr göngunum veršur hins vegar aš lķta til žess aš mjög takmörkuš not hefši veriš unnt aš hafa af efni žessu nema vegna framkvęmda eignarnema. Öflun og nżting efnisins veršur žvķ vegna framkvęmda hans og veršur aš taka miš af žvķ viš įkvöršun bóta. Samkvęmt upplżsingum eignarnema nemur magn efnis sem kom śr göngunum 171.470 m3. Meš tilliti til žess sem segir um hlut eignarnema ķ öflun efnisins žykja bętur til eignarnįmsžola vegna žessa hęfilega įkvešnar 3.086.460 krónur (171.470 * 18 krónur ).
Samkvęmt žvķ sem fram kemur ķ gögnum mįlsins er įgreiningslaust aš eignarnemi fęr 5.000 rśmmetra jaršefnis śr nįmu ķ Sléttuį og enn fremur er įgreiningslaust aš veršmęti žess sé 50 krónur į m3. Žykir žaš hęfilegt og veršur lagt til grundvallar ķ matinu. Fyrir žennan liš eru bętur 250.000 krónur.
Loks veršur fallist į kröfu eignarnįmsžola um bętur fyrir jaršrask og óžęgindi aš meš 400.000 krónum.
Samkvęmt framansögšu įkvaršast bętur til eignanįmsžola 5.736.460 krónur og 534.012 krónur ķ mįlskostnaš.
Eignarnemi greiši 650.000 krónur til rķkisjóšs vegna kostnašar viš starf matsnefndar eignarnįmsbóta ķ mįli žessu.
ŚRSKURŠARORŠ
Eignarnemi Vegageršin greiši eignarnįmsžola Sigurši Baldurssyni 5.736.460 krónur og 552.687 krónur ķ mįlskostnaš.
Eignarnemi greiši 650.000 krónur til rķkissjóšs vegna starfa matsnefndar eignarnįmsbóta ķ mįli žessu.
Allan V. Magnśsson
Benedikt Bogason
Sverrir Kristinsson
