Matsnefnd eignarnįmsbóta - śrskuršir
Matsnefnd eignarnįmsbóta, śrskuršur 6. nóvember 2006
Įr 2006, mįnudaginn 6. nóvember, er ķ matsnefnd eignarnįmsbóta, samkvęmt lögum nr. 11/1973, tekiš fyrir matsmįliš nr. 9/2006.
Vegageršin
gegn
Jóhannesi Jóhannssyni
og ķ žvķ kvešinn upp svohljóšandi
ŚRSKURŠUR
Śrskurš žennan kveša upp Allan Vagn Magnśsson, hérašsdómari og varaformašur matsnefndar eignarnįmsbóta, įsamt mešnefndarmönnunum, Benedikt Bogasyni, hérašsdómara, og Vķfli Oddssyni, verkfręšingi, en varaformašur hefur kvatt žį til starfa ķ mįlinu samkvęmt heimild ķ 2. mgr. 2. gr. laga nr. 11/1973.
Meš bréfi, dagsettu 2. maķ 2006, beiddist eignarnemi, sem er Vegageršin, Borgartśni 5 og 7 Reykjavķk, žess meš vķsan til 46. gr. vegalaga nr. 45/1994 og laga nr. 11/1973, um framkvęmd eignarnįms, aš Matsnefnd eignarnįmsbóta meti bętur vegna framkvęmda viš vegagerš ķ landi jaršarinnar Silfrastaša, Akrahreppi, ķ Noršurįrdal ķ Skagafirši.
Eignarnįmsžoli er žinglżstur eigandi Silfrastaša, Jóhannes Jóhannsson, kt. 160149-7019.
Eignarnįmiš beinist aš landi undir veg og jaršefni til vegageršar ķ landi Silfrastaša. Nįnar tiltekiš er andlag eignarnįms land undir vegsvęši Hringvegar į 6.820 m kafla og jaršefni til vegageršar śr landi umręddrar jaršar sem hér segir:
Beitiland og ręktanlegt land undir vegsvęši,
plan og višbót viš reišleiš: 14,91 ha.
Įreyrar og ónżtanlegt land 29,10 ha.
Samtals land 44,01 ha.
Jaršefni til vegageršar:
Buršarlag 30.700 m3
Fyllingarefni 165.100 m3
Jaršefni samtals 195.800 m3
Tilefni eignarnįmsins er yfirvofandi framkvęmdir eignarnema viš endurbyggingu Hringvegar um Noršurįrdal ķ Skagafirši samkvęmt svokallašri veglķnu M. Framkvęmdin er lišur ķ bęttu vegasambandi į Hringvegi og į milli byggšarlaga į Noršurlandi. Telur eignarnemi nśverandi veg į 15 km kafla um Noršurįrdal hęttulegan og žarfnast endurbóta. Vegurinn sé fremur mjór meš fjórum einbreišum brśm, blindbeygjum og blindhęšum. Viš brżrnar séu tķš umferšaróhöpp og vegurinn allur mikil slysagildra.
Ekki nįšist nišurstaša ķ višręšum um bętur į grundvelli bótahugmynda eignarnema og voru ašilar žvķ įsįttir um aš leggja įkvöršun bóta ķ hendur matsnefndar eignarnįmsbóta.
Ķ matsbeišni og greinargeršum ašila er lagaheimild til eignarnįmsins lżst og fjallaš um andlags žess, auk žess sem samskipti ašila eru nįnar rakin. Hér veršur atvikum žessum lżst aš žvķ marki sem horfir til skżringar į mįlinu og žeim hagsmunum sem meta į bętur fyrir.
Eignarnįmiš beinist aš landi undir veg ķ landi Silfrastaša og aš jaršefni til vegageršar ķ landi umręddrar jaršar. Ekki hefur veriš įgreiningur meš ašilum um sjįlfa framkvęmdina. Eignarnįmsžoli gerši athugasemdir viš legu reišleišar um land sitt og tókst samkomulag um legu hennar milli ašila meš samningi, dags 8. mars 2006.
Įformaš er aš nśverandi vegur verši įfram aš hluta nżttur sem reiš- og rekstrarleiš ķ landi Silfrastaša, samkvęmt skilyrši ķ framkvęmdaleyfi sveitarstjórnar sem sett var meš vķsan til samkomulags ašila. Samkvęmt samkomulaginu var aš ósk eignarnįmsžola vikiš frį nśverandi vegi meš reišleišina og hśn lögš meš fram nżja vegarstęšinu frį Bessakoti aš Gvendarnesi. Veršur reišleišin afgirt og hyggst eignarnemi ekki nżta hana į nokkurn hįtt og er hśn honum ķ raun óviškomandi. Žessi leiš veršur nżtt fyrir žį litlu rķšandi umferš sem žarna fer um, auk žess sem nżta žarf leišina til aš reka fé af fjalli ķ réttir aš hausti.
Eignarnįmiš beinist jafnframt aš jaršefni til vegageršar ķ landi umręddra jarša. Um er aš ręša efni śr įreyrum Noršurįr sem notaš er ķ buršarlag og fyllingu vegarins.
Eftir aš eignarnemi gerši eignarnįmsžola tilboš um bętur kvaš matsnefnd eignarnįmsbóta upp śrskurši vegna sömu framkvęmdar ķ mįli nr. 5/2006 vegna Fremri- og Ytri-Kota og Borgargeršis, ķ mįli nr. 6/2006 vegna Flatatungu og Tungukots og ķ mįli nr. 7/2006 vegna Egilsįr. Eignarnemi telur einingaverš ķ umręddum śrskuršum of hįtt mišaš viš veršmęti hins eignarnumda. Allt aš einu hyggst eignarnemi una nišurstöšu hvaš varšar einingaverš og greiša bętur ķ samręmi viš žaš.
Eignarnemi unir ekki nišurstöšu matsnefndar aš greiša skuli fullar bętur fyrir land aš 30 m frį mišlķnu stofnvegar. Matsnefnd byggir į žvķ aš žar sem leyfi Vegageršarinnar žurfi til aš reisa mannvirki į svęši allt aš 30 m frį mišlķnu meš fram stofnvegum sé Vegageršinni skylt aš taka žaš land eignarnįmi og aš greiša eigi fullar bętur fyrir žaš land. Žetta įlitaefni er nś til mešferšar fyrir dómstólum. Eignarnemi lżsir žvķ yfir aš hann muni greiša bętur ķ samręmi viš endanlega nišurstöšu dómstóla žegar hśn liggur fyrir varšandi žetta įlitaefni.
SJÓNARMIŠ EIGNARNEMA UM FJĮRHĘŠ BÓTA
Af hįlfu eignarnema er į žvķ byggt aš bętur til eignarnįmsžola geti aldrei numiš hęrri fjįrhęš en sannaš fjįrhagslegt tjón hans er af eignarnįminu, žannig aš hann verši sem lķkast settur fjįrhagslega og eignarnįmiš hefši ekki fariš fram. Miša eigi bętur viš sannaš fjįrhagslegt veršmęti hins eignarnumda į matsdegi mišaš viš stašgreišslu. Til frįdrįttar bótum eigi aš koma žęr hagsbętur, sem ętla megi aš hljótist af žeim framkvęmdum, sem eru tilefni eignarnįmsins.
Eignarnemi vķsar til žess aš hann gaf śt um įratuga skeiš, ķ samrįši viš Bęndasamtök Ķslands, višmišun um lįgmarksbętur fyrir land undir veg og efnistöku. Ķ ljósi veršžróunar į fasteignamarkaši undanfarin įr og meš hlišsjón af śrskuršum matsnefndar eignarnįmsbóta hafi eignarnemi einhliša endurskošaš višmišanir hvaš žetta varšar og gefiš śt vinnureglur um greišslu bóta vegna vegageršar.
Ķ umręddum vinnureglum eignarnema er byggt į žeirri almennu reglu aš miša beri bętur fyrir land viš ętlaš söluverš lands hverju sinni. Liggi ekki fyrir įreišanlegar upplżsingar sem unnt er aš byggja į til įkvöršunar į ętlušu söluverši viškomandi lands eru gefnar leišbeiningar viš įkvöršun bóta sem taka til mismunandi lands meš tilliti til stašsetningar, landgęša, notkunarmöguleika o.fl.
Eignarnemi aflaši sér upplżsinga um žį žętti sem notašir eru til višmišunar viš mat lands hjį Fasteignamati rķkisins og lagši žęr aš nokkru leyti til grundvallar viš gerš vinnureglnanna. Enn fremur var mišaš viš aš fęra til nśtķma žęr višmišanir sem eignarnemi styšst viš, m.a. žannig aš fjölžęttari not lands komi til skošunar viš įkvöršun bóta hverju sinni en gert var samkvęmt eldri oršsendingum um landbętur. T.d. er sérstaklega tekiš fram aš horfa eigi til žess viš mat į bótum ef land sem um ręšir telst įkjósanlegt til bygginga vegna stašsetningar og landgęša.
Eignarnemi telur aš meš nżjum vinnureglum um bętur fyrir land hafi lįgmarksvišmišanir grunnveršs fyrir land veriš hękkašar, svo aš unnt sé aš miša viš lįgmarksvišmišun ķ flestum tilvikum, žegar um er aš ręša hefšbundiš landbśnašarland utan žéttbżlis, fjarri vinsęlum svęšum, fyrir sumarhśsabyggš. Ķ sumum tilvikum geti bętur samkvęmt vinnureglum talist ķ hęrra lagi, svo sem į afskekktari svęšum og annars stašar žar sem landnotkun takmarkast af nįttśrulegum ašstęšum, t.d. vegna hęšar yfir sjįvarmįli eša įgangi vatns.
Eignarnemi mišar frambošnar bętur fyrir landiš viš aš um sé aš ręša landbśnašarland og önnur nżting, svo sem undir sumarhśsabyggš, sé ekki fyrirsjįanleg eša lķkleg. Ekki liggi fyrir nįnari upplżsingar um nśverandi nżtingu landsins en gera megi rįš fyrir aš žaš sé aš nokkru nżtt til beitar bśsmala. Įform hafi veriš um aš nżta besta hluta landsins til skógręktar, ž.e. landiš frį Gvendarnesi aš merkjum viš Kot, en ekkert liggi fyrir sem stašfesti žaš. Lakasti hlutinn, ž.e. įreyrarnar, nżtist aš sjįlfsögšu ekki til skógręktar eša annarra sambęrilegra nota vegna įgangs Noršurįr.
Tilboš eignarnema er um bętur aš fjįrhęš 125.000 kr./ha. fyrir nytjaland, ž.e. ręktanlegt land, og 5.000 kr./ha. fyrir įreyrar. Eignarnemi tekur fram aš tilbošiš taki miš af nżlegum śrskuršum nefndarinnar ķ mįlum vegna nęrliggjandi jarša. Varšandi įreyrar er į žvķ byggt aš žaš land sé lķtt eša ekki nżtanlegt vegna įgangs Noršurįr. Fullvķst megi žvķ telja aš frambošnar bętur séu fullt verš fyrir landiš. Er žar mišaš viš lįgmarksverš samkvęmt vinnureglum eignarnema.
Eignarnemi bendir į aš ekki liggi fyrir nżlegar jaršasölur ķ nęsta nįgrenni hins eignarnumda lands, sem hęgt er aš fallast į aš nota megi til višmišunar um veršmęti landsins. Varšandi mat į bótum fyrir land sé óhjįkvęmilegt aš lķta til śrskuršar ķ mįli nr. 5/2006 varšandi Fremri- og Ytri-Kot, nįgrannajaršir Silfrastaša. Žessi samanburšur eigi žó ašeins viš aš žvķ tilskildu aš um sambęrilegt land sé aš ręša. Žannig var ekki um aš ręša land į įreyrum ķ landi Fremri- og Ytri-Kota. Aš jafnaši verši aš telja žaš land sem fer undir veg ķ landi Silfrastaša lakara land žegar į heildina er litiš. Samanburšurinn einskoršist einnig viš landveršiš en ekki verši jafnaš saman įhrifum framkvęmda į žessar jaršir.
Žegar litiš er til śrskurša nefndarinnar um landverš hin seinni įr telur eignarnemi aš einkum megi hafa til hlišsjónar śrskurši ķ mįlum nr. 2 og 6/2005. Žó beri aš geta žess aš ķ mįli nr. 6/2005 var tališ aš hluti landsins vęri įkjósanlegur til byggingar sumarbśstašs, auk žess sem um var aš ręša land ķ nįgrenni mesta uppgangssvęšis į landsbyggšinni ķ Reyšarfirši, og mešalverš lands žvķ ešlilega nokkru hęrra en veršmęti lands sem hér um ręšir.
Almennt megi aš lokum segja um mat į landverši aš helstu sérfręšingar spįi lękkun raunviršis fasteigna į nęstunni. Žannig sé ekki um hękkun vegna veršlags aš ręša žrįtt fyrir almennar veršlagshękkanir. Jafnframt hafi veriš bent į aš nokkur leišrétting kunni aš eiga sér staš į verši eigna sem veršlagšar hafi veriš hįtt vegna ženslu į fasteignamarkaši af völdum mikillar eftirspurnar. Žaš gęti t.d. įtt viš jaršir utan vinsęlla sumarhśsasvęša, svo sem ķ Noršurįrdal ķ Skagafirši. Žar sem gera megi rįš fyrir minni eftirspurn į nęstu misserum telur eignarnemi aš land sambęrilegt viš Silfrastaši hvaš snertir stašsetningu, landgęši og nżtingarmöguleika, muni lękka ķ verši į nęstu misserum. Minnkandi eftirspurn muni hafa įhrif til lękkunar į verši jarša utan vinsęlustu svęša fyrir frķstundabyggš.
Varšandi bętur fyrir jaršefni byggir eignarnemi į vinnureglum um landbętur o.fl., sem notašar séu til višmišunar viš greišslu fyrir jaršefni til vegageršar. Žar sé geršur greinarmunur į efni eftir gęšum, ž.e. hvort efni er nżtanlegt ķ fyllingar, buršarlag eša bundiš slitlag. Enn fremur sé geršur greinarmunur į žvķ hvort efni er tekiš innan eša utan markašssvęša.
Eignarnemi hefur byggt į žvķ aš um sé aš ręša efnistöku utan markašssvęša. Ekki sé um aš ręša stöšuga og verulega eftirspurn eftir jaršefni til mannvirkjageršar śr įreyrum Noršurįr ķ landi Silfrastaša. Af žeim sökum hafi bošnar bętur veriš mišašar viš verš utan markašssvęša.
Eignarnemi hefur ķ žessu sambandi vķsaš til įralangrar venju ķ śrskuršum matsnefndar eignarnįmsbóta viš mat į jaršefni til vegageršar, sem komin sé nokkur festa į, sbr. t.d. śrskurš ķ mįli nr. 10/2004 og śrskurši frį įrinu 2003 vegna lagningar Snęfellsnesvegar um Kolgrafarfjörš.
Eignarnemi bendir į aš matsnefnd eignarnįmsbóta hafi komist aš žeirri nišurstöšu ķ įšurnefndum śrskuršum vegna sömu framkvęmdar, aš markašur vęri fyrir jaršefni til mannvirkjageršar śr įreyrum Noršurįr. Af žeim sökum hafi nefndin hękkaš bętur til eigenda Fremri- og Ytri-Kota, Borgargeršis, Flatatungu, Tungukots og Egilsįr, frį žvķ sem eignarnemi gerši rįš fyrir. Eins og įšur sagši hefur eignarnemi įkvešiš aš una nišurstöšum varšandi einingaverš og greiša bętur ķ samręmi viš einingaverš śrskurša ķ žessum mįlum. Af žeim sökum hafi eignarnemi bošiš sama verš ķ mįli žessu. Eignarnemi įréttar žó aš hann fallist ekki į umrędda śrskurši nefndarinnar.
Loks bendir eignarnemi į, varšandi efnistökuna, aš frambošnar bętur af hans hįlfu séu hęrri en nemi tjóni eignarnįmsžola žar sem efnismagniš sé nįnast óžrjótandi. Žannig hagi til į žessu svęši aš Noršurį beri fram mikiš magn malarefnis og žvķ séu hlunnindin endurnżjanleg.
Varšandi bętur fyrir jaršrask, įtrošning og tķmabundiš rask og afnot lands utan hinnar eignarnumdu spildu ķ landi Silfrastaša bendir eignarnemi į aš takmarkaš verši rįšiš af fyrri śrskuršum nefndarinnar. Žegar kemur aš žvķ aš meta bętur af žessu tagi hafi hvert mįl sķna sérstöšu en skoša verši hvort eignarnįmsžoli hafi oršiš fyrir skaša umfram žaš sem felst ķ žvķ sem bętt er aš fullu meš greišslu fyrir hiš eignarnumda land og jaršefni. Horfa verši til ašstęšna eins og žęr eru ķ landi Silfrastaša og žį sérstaklega aš lķta til žess hvaša breytingar verši frį žvķ sem er ķ dag. Ekki verši fundin leišsögn um bótafjįrhęš aš žessu leyti ķ mįli nr. 5/2006 varšandi eignarnįm ķ landi Fremri- og Ytri-Kota. Ljóst sé aš mun meiri breytingar verši į öllum ašstęšum og landnżtingu žar heldur en ķ landi Silfrastaša žar sem nżtt vegarstęši skeri heimatśn Fremri-Kota mešan hśsin aš Silfrastöšum séu fjarri framkvęmdasvęši. Enn fremur verši reišleiš į öllum nśverandi vegi ķ landi Fremri- og Ytri-Kota en ašeins aš hluta ķ landi Silfrastaša.
Eignarnemi telur aš horfa verši til žess aš nśverandi vegur liggur um jöršina endilanga eftir mišju nżtanlegs lands. Hluti nśverandi vegar fari śr notkun žegar nżi vegurinn er tilbśinn, ž.e. kaflinn frį Bessakoti aš Gvendarnesi, žar sem ętlunin er aš reiš- og rekstrarleiš liggi meš fram nżja veginum. Į žessum kafla verši nżja vegarstęšiš į įreyrum sem hljóti aš vera mun hagstęšara en nśverandi vegarstęši. Žarna verši ekki afgirtur vegur lengur sem ķ dag skipti landinu eftir endilöngu. Eignarnįmsžoli hafi haldiš žvķ fram aš skipting lands meš vegi dragi śr hagkvęmni skógręktar og žvķ hljóti žaš aš vegur į žessum kafla verši aflagšur aš sama skapi aš auka hagkvęmni skógręktar. Kjósi eignarnįmsžoli aš nżta žennan hluta landsins til skógręktar, eftir žvķ sem landgęši leyfa, opnist hér nżir möguleikar fyrir hann til skógręktar og annarrar landnżtingar. Hér sé um aš ręša sérstakt hagręši sem leggja veršur mat į til frįdrįttar bótum.
Viš mat į bótum telur eignarnemi aš taka beri sérstakt tillit til žess aš nżr vegur į įreyrum ķ landi Silfrastaša muni skżla landinu fyrir įgangi Noršurįr og draga meš žvķ śr hęttu į landbroti. Nż veglķna sé grjótvarin og jafngildir samfelldum varnargarši frį Kjįlkavegi aš Gvendarnesi. Sérstakt hagręši af žessu gęti numiš kostnaši viš gerš varnargaršs į žessum kafla sem nemi tugum milljóna. Įvinningur af žessu sé vęntanlega minni fyrir eignarnįmsžola en žó verulegur, ekki sķst žegar til lengri tķma er litiš žar sem landbrot gęti oršiš verulegt vandamįl. Eignarnįmsžoli vinni land meš žessu sem gęti t.d. hugsanlega nżst til skógręktar.
Loks įréttar eignarnemi aš venju samkvęmt verši allt jaršrask jafnaš og sįš ķ sįr į grónu landi ķ samręmi viš lagaskyldu sem hvķli į eignarnema.
SJÓNARMIŠ EIGNARNĮMSŽOLA
Eignarnįmsžoli bendir į aš hann eigi rétt į fullum bótum fyrir žau eignarréttindi hans sem skert verši meš eignarnįminu, sbr. 72. gr. stjórnarskrįr. Einnig bendir eignarnįmsžoli į aš žar sem hann hafi ekkert val um hvort eša hvenęr hann selji hiš eignarnumda hafi žaš įhrif į sönnunarbyrši hans žannig aš slakaš skal į kröfum til sönnunar um tjón en eftir atvikum verši aš meta žaš aš įlitum.
Eignarnįmsžoli bendir į aš eignarnemi hafi tekiš įkvöršun um aš taka land eignarnįmi undir žjóšveg 1 og sé žaš gert į grundvelli heimildar ķ vegalögum nr. 45/1994. Tilgangur eignarnįmsins samkvęmt vegalögunum sé skżr og nįi eingöngu til aš afla lands undir veginn. Engu aš sķšur telji Vegageršin aš meš eignarnįminu į landi Silfrastaša muni rķkiš eignast landiš meš öllum gögnum og gęšum eins og žaš hafi veriš aš kaupa land frjįlsri sölu og geti hagnżtt sér žaš aš vild eftir žvķ sem ašstęšur leyfi og tilefni er til. Ķ žessu sambandi bendir eignarnįmsžoli į aš eignarnemi geti engu svaraš um hvernig hann muni bregšast viš ef reyni į žau lagafyrirmęli vegalaga sem kveša į um aš skila beri landinu til baka viš įkvešnar ašstęšur. Žį yrši ašstašan sś aš eignarnema bęri aš skila landinu en hann hefši ef til vill įšur rįšist ķ eša heimilaš żmsa mannvirkjagerš ķ engu samręmi viš tilgang eignarnįmsins. Įstęšuna fyrir žessum skilningi telji eignarnemi vera žann aš žar sem fullar bętur séu śrskuršašar žį hljóti eignarnemi aš eiga landiš meš öllum gögnum og gęšum. Hér telur eignarnįmsžoli aš eignarnemi snśi öllum reglum sem gilda um eignarnįm į hvolf og horfa fram hjį žvķ aš bótaįkvöršunin snżst um aš eignarnįmsžolinn fįi fullar bętur og skašist ekki af eignarnįminu og žar sem hann sé śtilokašur frį nżtingu landsins séu eignarnįmsbętur metnar ķ samręmi viš aš öll eignarrįš tapist. Eignarnemi eignist hins vegar ekki žau eignarréttindi sem eignarnįmsžoli tapar og geti ekki öšlast vķštękari eignarrįš til landsins en lagaheimild vegalaganna segir fyrir um.
Eignarnemi bendir į aš fyrirhugašur vegur mun liggja į nżjum staš um land eignarnįmsžola frį stöš 20.900 til 27.540. Leiši af lögum og hlutarins ešli aš eignarnįmiš žurfi aš taka til alls žessa lands sem fer undir veginn og veghelgunarsvęšis hans. Žaš leišir svo af atvikum mįls aš skilyrši 1. mgr. 12. gr. laga nr. 11/1973 um framkvęmd eignarnįms sé fullnęgt žannig aš matsnefnd eignarnįmsbóta getur tekiš kröfu eignarnįmsžola til greina til aš tryggja skašleysi hans og įkvešiš aš eignarnįmiš taki ķ nokkrum tilvikum til meira lands en nemur 60 m breidd vegarins og veghelgunarsvęšis hans. Nįnar gerir eignarnįmsžoli žį kröfu aš eignarnįmiš taki til alls lands sem nemur 30 m frį mišju fyrirhugašs vegar fjęr hlķšinni frį stöš 20.900 til stöšvar 25.750 en frį stöš 25.750 til stöšvar 27.540 rįši bakki Noršurįr. Einnig er gerš sś krafa aš eignarnįmiš taki til alls lands sem nemur 30 m frį mišju fyrirhugašs vegar nęr hlķšinni frį stöš 23.770 til 25.750 en frį stöš 20.900 til stöšvar 23.770 og frį stöš 25.750 til stöšvar 27.540 aš ytri brśn reišleišar.
Eignarnįmsžoli bendir į aš frį stöš 20.900 til stöšvar 23.770 leiši įkvöršun eignarnema, um aš nżta nśverandi veg sem reišleiš, til žess aš land į milli hennar og fyrirhugašs vegar komi ekki til meš aš gagnast eignarnįmsžola. Žannig verši t.d. ekki hęgt aš planta trjįm fyrr en ofan viš nśverandi veg. Žį sé fyrirhugaš lón ķ nįmu C til seišauppeldis innan žessa svęšis. Eignarnemi hafi einnig uppi įform um aš gera bķlastęši innan žessa svęšis til aš tryggja ašgengi aš Skeljungshöfša, en žį girši lög fyrir aš byggja megi innan 100 metra frį fyrirhugušum vegi. Allt séu žetta bótaskyldar takmarkanir į rįšstöfun eignarnįmsžola į eign sinni og leiši af vegageršinni.
Eignarnįmsžoli heldur žvķ fram aš frį stöš 25.750 til stöšvar 27.540 leiši įkvöršun eignarnema, um aš nżta nśverandi veg sem reišleiš, til žess aš žaš land žurfi aš taka eignarnįmi. Fyrirhugašur vegur śtiloki eignarnįmsžola frį žvķ aš stunda nytjaskógrękt į landinu aš nśverandi vegi.
Eignarnįmsžoli krefst žess aš allt land frį stöš 25.770 til stöšvar 27.540 verši metiš sem skógręktarland en žaš nęr frį bökkum Noršurįr aš ytri mörkum nśverandi vegar og fyrirhugašri reišleiš. Samkvęmt matsgerš Skógręktar rķkisins, dags. 12. desember 2005, ónżtast vegna eignarnįmsins 24 ha. sem allir séu vel fallnir til skógręktar, og hefur Skógrękt rķkisins metiš žaš tjón eignarnįmsžola į kr. 402.118 kr./ha. Um sé aš ręša vel rökstudda matsgerš frį rķkinu, sem er eignarnemi, og sé hśn samin af žeirri rķkisstofnun sem hafi séržekkingu į žessu sviši. Eignarnįmsžoli telur aš leggja eigi matsgeršina til grundvallar meš žeirri breytingu einni aš nįkvęmari męlingar sżni aš svęšiš sé ekki 24 ha. heldur um 26 ha. (26,94 ha aš frįtöldum skika viš stöš 25.770).
Eignarnįmsžoli vekur athygli nefndarinnar į žvķ aš upplżsingar séu fyrir hendi aš hęrra verš sé greitt fyrir grisjun en 30.000 kr. sem fram komi ķ matsgeršinni og allt upp ķ 60.000 kr. Einnig bendir eignarnįmsžoli į aš gleymst hafi ķ matsgeršinni aš reikna meš tekjum fyrir skógarhögg meš śtdrętti en hann sé į bilinu 150.000–250.000 kr. Rétt vęri žvķ aš taka tillit til žessa viš śtreikning eignarnįmsbóta en eignarnįmsžoli hafi hins vegar įkvešiš aš leggja til grundvallar sama verš į hektara og gert er ķ matsgeršinni. Er žaš gert til einföldunar mįlsins en einnig til žess aš tryggja aš enginn vafi geti leikiš į um aš allar kröfur eignarnįmsžola hafi tryggan stušning ķ gögnum mįlsins.
Eignarnįmsžoli heldur žvķ fram aš į hluta af svęšinu frį stöš 20.900 til stövar 23.770 sé land sem vel er falliš til skógręktar en mun ekki nżtast eignarnįmsžola žar sem nśverandi vegur sem reišleiš og fyrirhugašur vegur munu takmarka um of ręktunarskilyrši žess lands sem liggur į milli žessara samgönguęša. Į žetta ekki viš um allt landiš en samkvęmt framlögšu korti sé varlega reiknaš aš landiš sé um 7 ha. Um almennan rökstušning fyrir žessari kröfu er vķsaš til matsgeršar Skógręktar rķkisins, dags. 4. október 2006, og til mešfylgjandi korts žar sem glögglega megi sjį aš ašstęšur séu kjörnar til skógręktar ef nśverandi vegur hefši fariš. Leiši žaš af įkvöršun eignarnema um aš nżta nśverandi veg įfram sem reišleiš aš žessi skógrękt verši įfram śtilokuš og ekki hęgt aš planta śt fyrr en ofan viš reišleišina. Athygli er vakin į žvķ aš žar sem land Silfrastaša sé aš mestum hluta oršiš samningsbundiš vegna skógręktar viš Noršurlandsskóga žį hafi jöršin sérstakan forgang viš aš gera slķka samninga um annaš land jaršarinnar.
Varšandi annaš land en metiš hefur veriš skóręktarland vķsar eignarnįmsžoli til žess aš um sé aš ręša land frį stöš 20.900 til stöšvar 23.770, en landiš liggi frį nśverandi vegi, fyrirhugašri reišleiš og śt fyrir 30 m veghelgunarsvęši. Hér komi til frįdrįttar žeir 7 ha. sem žegar hefur veriš fjallaš um en aš žvķ gęttu sé stęrš landsins 29,58 ha. (36,58-7). Ķ žennan flokk falli einnig 60 m vegbreiddin frį stöš 23.770 til stöšvar 25.750 en žaš land sé 11,8 ha. Alls falli žvķ ķ žennan flokk 41,38 ha. af landi. Telur eignarnįmsžoli ešlilegt meš hlišsjón af śrskuršum nefndarinnar ķ mįlum nr. 1/2006 og 5/2006 aš land žetta verši metiš į 125.000 kr./ha.
Eignarnįmsžoli vķsar til žess aš ķ grein 4.16.2 ķ skipulagsreglugerš nr. 400/1998, kemur fram regla um aš viš deiliskipulag svęša utan žéttbżlis skuli žess gętt aš ekki sé byggt nęr stofn- og tengiverum en 100 m. Telur eignarnįmsžoli aš ekki verši hjį žvķ komist aš hafa hlišsjón af žessari reglu viš mat eignarnįmsbóta. Hér telur eignarnįmsžoli ešlilegt aš miša viš 2/3 hluta landveršs.
Varšandi hugsanlegan frįdrįtt vegna nśverandi vegar sem ekki veršur notašur sem reišleiš og fellur til eignarnįmsžola er bent į aš eignarnįmsžoli hafi žurft aš lifa viš žęr takmarkanir og skeršingar vegna vegarins ķ įratugi įn žess aš hafa fengiš nokkrar bętur. Telur eignarnįmsžoli aš ekki hefi veriš sżnt fram į hverjar hagsbętur eignarnįmsžola kunna aš verša viš aš fį žennan hluta vegarins til baka og žašan af sķšur aš žęr hafi veriš metnar til fjįr. Verši nišurstaša nefndarinnar allt aš einu sś aš einhverjar fjįrhagslegar hagsbętur muni leiša af žessu fyrir eignarnįmsžola umfram almenning žį gerir eignarnįmsžoli žį kröfu aš sį bótažįttur verši lagšur aš jöfnu viš ašra bótažętti sem nefndin žarf aš meta aš įlitum og lśta aš takmörkun į veiši og möguleikum til malarnįms eignarnįmsžola ķ farvegi Noršurįr.
Af hįlfu eignarnįmsžola er fallist į žau einingarverš sem eignarnemi leggur til grundvallar vegna bóta fyrir malarefni.
Eignarnįmsžoli heldur žvķ fram aš fyrirhugašur vegur muni hafa įhrif į veišistaši fyrir landi Silfrastaša og žį sérstaklega frį stöš 21.300 til stöšvar 23.500. Žar séu nś góšir veišistašir en Noršurį mun leggjast žar ķ strķšan streng meš fram grjótvörn hans į löngum köflum.
Žį krefst eginarnįmsžoli bóta fyrir jaršrask, įtrošning og óhagręši af skiptingu landsins.
NIŠURSTAŠA
Jöršin Silfrastašir er ķ Noršurįrdal ķ Skagafirši, skammt frį Öxnadalsheiši. Eignarnįmiš nęr til vegstęšis eftir žvķ sem nęst endilangri jöršinni og efnistöku. Samkvęmt gögnum mįlsins er lengd vegarkaflans sem liggur um land jaršarinnar 6.740 metrar. Eignarnemi telur aš landspildan sem eignarnįmiš tekur til sé 44,01 ha. aš stęrš og mišar eignarnemi žaš flatarmįl viš 30 metra frį mišlķnu vegarins eša 60 metra breitt vegsvęši auk svęšis undir bķlastęši viš Skeljungshöfša og svęšis skammt vestan viš Garšsgil sem ónżtist til skógręktar.
Af žessu landi eru 14,91 ha. ręktanlegt land. Eignarnįmsžoli stundar skógrękt į landi sķnu. Veršur žvķ viš mat žetta aš lķta til žess hvernig hiš eignarnumda land hefši getaš nżst honum viš skógręktina. Fyrir liggur matsgerš um brśttótekjur af skógrękt į žessu svęši. Lķtur nefndin til hennar viš įkvöršun bóta enda ekkert fram komiš sem rżrir gildi hennar. Aš žessu gęttu og teknu tilliti til kostnašar viš skógręktina telur nefndin aš bętur vegna žessa svęšis séu hęfilega metnar 4.473.000 krónur (14,91 ha. x 300.000).
Hluti hins eignarnumda svęšis, eša 29,10 ha. eru į įreyrum. Žaš svęši er mun sķšur falliš til skógręktar en žess ber žó aš gęta aš viš gerš vegarins mun įgangur įrinnar verša heftur žannig aš mögulegt veršur aš nżta svęšiš til skógręktar žótt tilkostnašur verši meiri. Telur nefndin bętur vegna žessa hęfilega įkvešnar 2.910.000 krónur (29.1 ha. x 100.000). Samtals eru bętur vegna žessara žįtta 7.383.000 krónur.
Svęši į austasta hluta jaršarinnar eša frį Garšsgili aš Kotagili er vel falliš til skógręktar. Hinn nżi vegur sker žetta svęši eftir endilöngu og rżrast viš žaš möguleikar til skógręktar žar. Nefndin telur aš bęta beri 10 ha af žessu svęši og er žį tekiš tillit til žess aš hluti žess er žegar bęttur vegna hins nżja vegstęšis og einnig var frišunarsvęši meš gamla veginum sem fellur nś til eignarnįmsžola. Eftir sem įšur er žetta svęši til umrįša fyrir eignarnįmsžola. Nefndin telur aš hęfilegar bętur til eignarnįmsžola vegna žessa žįttar séu 2.000 000 króna ( 10 ha. x 200.000).
Eignarnįmsžoli hefur krafist bóta vegna svęšis į įreyrum vestan viš Garšsgil og utan veghelgunarsvęšisins. Nefndin telur ekki efni til aš bęta svęši žetta enda er žaš ekki nżtanlegt nś en kann aš verša žaš eftir aš nżi vegurinn hefur veriš lagšur. Žį veršur ekki fallist į žaš meš eignarnįmsžola aš regla um bann viš byggingum nęr vegi en 100 metrum komi til įlita hér meš žvķ aš nśverandi vegarstęši fellur til eignarnįmsžola viš fęrslu vegarins.
Ekki er įgreiningur um žaš meš ašilum aš bętur fyrir jaršrask, įtrošning og óhagręši af skiptingu lands skuli nema 838.500 krónum og įkvaršast bętur ķ žessum žętti samkvęmt žvķ.
Enginn įgreiningur er meš ašilum um žaš aš einingaverš efnis sem eignarnemi tekur śr nįmum ķ landi Silfrastaša skuli nema 50 krónum fyrir rśmmetra buršarlagsefnis og 15 krónum fyrir rśmmetra fyllingarefnis. Veršur žaš verš lagt til grundvallar hér. Hins vegar deila ašilar um magn efnis vegna žess aš eignarnįmsžoli telur aš nįmur eigi aš skiptast eftir mišlķnu farvegar Noršurįr en eignarnemi vill skipta til helminga meš eigendum ašliggjandi jarša. Žaš liggur utan valdheimilda matsnefndar eignarnįmsbóta aš skera śr žessu įlitaefni.
Aftur į móti deila ašilar ekki um žaš aš 30.700 rśmmetrar buršarlagsefnis komi śr nįmu eignarnįmsžola og 165.100 rśmmetrar af fyllingarefni. Bętur vegna žessa žįttar įkvaršast žvķ žannig aš vegna buršarlagsefnis eru bętur 1.535.000 krónur (50 x 30.700) og vegna fyllingarefnis 2.476,500 krónur (15 x 165.100) eša samtals 4.011.500 krónur vegna efnis.
Samkvęmt öllu framansögšu įkvaršast bętur til eignarnįmsžola ķ mįli žessu samtals 14.233.000 krónur. Eignarnemi skal aš auki greiša eignarnįmsžola 1.494.000 krónur, žar meš talinn viršisaukaskattur, ķ kostnaš vegna reksturs mįlsins fyrir matsnefndinni og 850.000 krónur ķ rķkissjóš vegna starfa matsnefndar eignarnįmsbóta ķ mįli žessu.
ŚRSKURŠARORŠ
Eignarnemi, Vegageršin, greiši eignarnįmsžola, Jóhannesi Jóhannssyni, 14.233.000 krónur og 1.494.000 krónur ķ mįlskostnaš.
Eignarnemi greiši 850.000 krónur til rķkissjóšs vegna starfa matsnefndar eignarnįmsbóta ķ mįli žessu.
Allan V. Magnśsson
Benedikt Bogason
Vķfill Oddsson
