Félagsdómur
Mįl nr. 3/2010: Dómur frį 4. jśnķ 2010
Įr 2010, föstudaginn 4. jśnķ, var ķ Félagsdómi ķ mįlinu nr. 3/2010.
Félag ķslenskra hjśkrunarfręšinga f.h.
Kristķnar Albertsdóttur
gegn
ķslenska rķkinu vegna
Heilbrigšisstofnunar Sušurlands
kvešinn upp svofelldur
D Ó M U R
Mįl žetta var dómtekiš 1. jśnķ sl. aš loknum munnlegum mįlflutningi.
Mįliš dęma Eggert Óskarsson, Arnfrķšur Einarsdóttir, Kristjana Jónsdóttir, Kristjįn Torfason og Vilhjįlmur H. Vilhjįlmsson.
Stefnandi er Félag ķslenskra hjśkrunarfręšinga, Sušurlandsbraut 22, Reykjavķk, f.h. Kristķnar Albertsdóttur, kt. 291257-4379, Fossvegi 6, Selfossi.
Stefndi er Ķslenska rķkiš, Arnarhvoli viš Lindargötu, Reykjavķk, vegna Heilbrigšisstofnunar Sušurlands, Įrvegi, Selfossi.
Dómkröfur stefnanda
Stefnandi krefst žess aš višurkennt verši meš dómi:
Aš įkvöršun Heilbrigšisstofnunar Sušurlands, sem tilkynnt var Kristķnu Albertsdóttur, kt. 291257-4379, hjśkrunarfręšingi į heilsugęslustöšinni Laugarįsi, um aš segja upp föstum greišslum fyrir akstur ķ starfi, sé andstęš grein 5.4.1 ķ kjarasamningi Félags ķslenskra hjśkrunarfręšinga og fjįrmįlarįšherra f.h. rķkissjóšs, dags. 28. febrśar 2005, sbr. samkomulag dags. 9. jślķ 2008 um breytingar og framlengingu į kjarasamningi.
Žį krefst stefnandi žess aš stefndi verši dęmdur til aš greiša stefnanda mįlskostnaš aš skašlausu samkvęmt framlögšum mįlskostnašarreikningi.
Dómkröfur stefnda
Stefndi krefst žess hann verši sżknašur af öllum kröfum stefnanda og aš stefnandi verši dęmdur til aš greiša stefnda mįlskostnaš samkvęmt mati dómsins.
Mįlavextir
Stefnandi, Félag ķslenskra hjśkrunarfręšinga, höfšar žetta mįl f.h. félagsmanns sķns, Kristķnar Albertsdóttur, kt. 291257-4379, sem hefur starfaš sem hjśkrunarfręšingur hjį stefnda, Heilbrigšisstofnun Sušurlands, nįnar tiltekiš į heilsugęslustöšinni Laugarįsi, sem er rekin af stefnda. Ķ gildi er rįšningarsamningur milli ašila, dags. 16. maķ 2007, en um launagreišslur og starfskjör Kristķnar Albertsdóttur fer samkvęmt kjarasamningi Félags ķslenskra hjśkrunarfręšinga og fjįrmįlarįšherra f.h. rķkissjóšs, dags. 28. febrśar 2005, sbr. sķšari breytingar. Stefnandi er bśsett į Selfossi en sękir vinnu į heilsugęslustöšina Laugarįs į Sušurlandi.
Samkvęmt rįšningarsamningi mun vinnuskylda stefnanda hafa mišast viš žriggja daga vinnuviku ķ annarri vikunni en fjögurra daga vinnuviku ķ hinni vikunni. Kvešst stefnandi hafa fengiš greiddar fastar akstursgreišslur sem svörušu til 60 ekinna kķlómetra fyrir žį daga sem hśn var viš störf, en žaš samsvari vegalengdinni frį Selfossi, žar sem stefnandi hefur bśiš, og aš vinnustašnum ķ Laugarįsi og til baka. Til višbótar viš žęr föstu greišslur kvešst stefnandi einnig hafa fengiš greitt fyrir akstur vegna einstakra erinda f.h. vinnuveitandans, ž.m.t. fyrir vitjanir. Allan akstur hafi hśn fęrt ķ akstursbók, sem greitt hafi veriš til samręmis viš.
Hinn 9. des. 2008 ritaši stefndi stefnanda bréf og tilkynnti henni um uppsögn į žeim föstum greišslum fyrir akstur sem hśn hafši notiš fram til žess tķma. Įstęšan var sögš endurskipulagning og hagręšing innan stefnda, meš uppsögn launa og annarra greišslna til starfsmanna. Uppsagnarfrestur var žrķr mįnušir og žvķ rįšgert aš greišslur fyrir akstur féllu nišur frį 31. mars 2009 aš telja. Hinum föstu akstursgreišslum til stefnanda lauk mišaš viš žaš tķmamark.
Stefnandi kvešst hafa ritaš stefnda bréf, dags. 1. jślķ 2009, žar sem uppsögninni hafi veriš mótmęlt og krafist leišréttingar, enda hafi stefnandi tališ aš stefndi hafi greitt fyrir akstur stefnanda til og frį vinnu ķ samręmi viš gr. 5.4.1 ķ kjarasamningi ašila, en ķ įkvęšinu segi:
5.4.1 Vinnustašir fjarri leišum almenningsvagna
Vinni starfsmašur fjarri leišum almenningsvagna, skal vinnuveitandi sjį honum fyrir feršum til og frį vinnustaš eša greiša honum feršakostnaš. Slķkar feršir teljast til vinnutķma aš žvķ er nemur flutningstķma frį mörkum nęsta ašalķbśšarsvęšis til vinnustašar.
Žar sem engin svör hafi borist, kvešst stefnandi hafa ķtrekaš erindi sitt meš bréfi, dags. 17. sept. 2009. Svar hafi borist frį stefnda meš bréfi, dags. 28. sept. 2009, žar sem kröfum ķ fyrrgreindu bréfi stefnanda, dags. 1. jślķ 2009, hafi veriš hafnaš.
Ķ ljósi framanritašs hafi stefnanda veriš naušsynlegt aš höfša mįl žetta til žess aš fį kröfum sķnum framgengt.
Mįlsįstęšur stefnanda og lagarök
Stefnandi reisir stefnukröfur sķnar į žvķ aš stefndi hafi meš įkvöršun sinni um aš segja upp akstursgreišslum til handa stefnanda brotiš gegn įkvęši gr. 5.4.1 ķ gildandi kjarasamningi Félags ķslenskra hjśkrunarfręšinga og fjįrmįlarįšherra, f.h. rķkisins, sem og brotiš ķ bįga viš venjubundna og įralanga framkvęmd žess įkvęšis. Um leiš hafi stefndi virt aš vettugi réttindi stefnanda sem hjśkrunarfręšings. Hafi ekki veriš unnt aš segja akstursgreišslunum upp žar sem um kjarasamningsbundin réttindi hafi veriš aš ręša.
Af hįlfu stefnanda sé vķsaš til žess aš fyrirkomulag greišslna til stefnanda vegna aksturs til og frį vinnu hafi veriš ķ samręmi viš gr. 5.4.1 ķ kjarasamningi ašila.
Žęr greišslur sem stefnandi hafi fengiš, og svörušu til 60 ekinna kķlómetra fyrir žį daga sem hśn var viš störf, hafi veriš til samręmis viš gr. 5.4.1 ķ kjarasamningi. Hafi 60 km svaraš til vegalengdarinnar frį heimili stefnanda į Selfossi og aš vinnustašnum ķ Laugarįsi og til baka. Žį vķsi stefnandi til žess aš žar sem ekkert sé fjallaš sérstaklega um akstursgreišslur ķ rįšningarsamningi, sé ljóst aš um žęr fastįkvešnu greišslur hafi gilt fyrrnefnd gr. 5.4.1, enda sé ķ rįšningarsamningnum tekiš fram aš um launagreišslur og önnur starfskjör fari samkvęmt kjarasamningi.
Žį byggir stefnandi į žvķ aš hśn hafi gengiš śt frį žvķ aš įkvęši gr. 5.4.1 hafi gilt um hinar föstu akstursgreišslur sem hśn fékk, enda hafi žęr föstu greišslur veriš til samręmis viš žaš įkvęši.
Af hįlfu stefnanda sé bent į aš umrętt kjarasamningsįkvęši hafi veriš hluti af kjarasamningi um langt įrabil. Óheimilt sé aš segja upp starfskjörum sem byggi į įkvęšum kjarasamnings, en slķkt verši einungis gert meš nżjum kjarasamningi. Žar sem ekki hafi veriš um slķkt aš ręša hafi stefndi ekki getaš sagt akstursgreišslum til stefnanda upp meš žeim hętti sem stefndi gerši ķ bréfi til stefnanda, dags. 9. des. 2008, og sé uppsögnin žvķ ólögmęt.
Stefnandi byggir enn fremur į žvķ aš skilyrši fyrir greišslu feršakostnašar samkvęmt įkvęši gr. 5.4.1 ķ kjarasamningi séu uppfyllt ķ tilviki stefnanda. Stefnandi vinni sem starfsmašur fjarri leišum almenningsvagna og beri žvķ aš fį greiddan feršakostnaš. Almenningsvagnar gangi ekki į milli Selfoss og Laugarįss. Einu gildi ķ žvķ sambandi žótt einstakar įętlunarferšir kunni aš vera į milli stašanna, žvķ žęr feršir séu alltof stopular til aš hafa einhverja žżšingu, m.a. séu žęr ekki į žeim tķmum žegar stefnandi žurfi aš komast til og frį vinnu.
Af hįlfu stefnanda sé sérstök athygli vakin į žvķ fordęmisgildi sem stefnandi telji aš dómur Félagsdóms ķ mįli nr. 5/2009 hafi viš śrlausn mįls žessa. Sé bent į aš žar hafi veriš deilt um sambęrileg atvik og kjarasamningsįkvęši og ķ žessu mįli. Meš dóminum hafi veriš višurkennt aš įkvöršun um aš hętta keyrslu sjśkrališa bśsettum ķ Reykjanesbę til og frį vinnustaš ķ Grindavķk hafi veriš brot gegn gr. 5.4.1 ķ žeim kjarasamningi, en ķ umžręttu kjarasamningsįkvęši ķ žvķ mįli hafi veriš gert rįš fyrir aš unnt vęri aš aka starfsmönnum til og frį vinnustaš eša greiša kostnaš viš slķkar feršir.
Stefndi, Heilbrigšisstofnun Sušurlands, sé undir yfirstjórn heilbrigšisrįšherra, sbr. lög nr. 40/2007 um heilbrigšisžjónustu, sbr. einnig reglugerš nr. 785/2007 um heilbrigšisumdęmi, meš sķšari breytingum. Sé ķslenska rķkinu žvķ stefnt vegna heilbrigšisstofnunarinnar.
Auk framangreindra lagatilvķsana byggir stefnandi kröfur sķnar fyrst og fremst į gildandi kjarasamningi ašila, sbr. kjarasamning fyrir tķmabiliš 1. feb. 2005 til 30. aprķl 2008, sbr. samkomulag ašila dags. 9. jślķ 2008, žar sem sį samningur var framlengdur til 31. mars 2009 meš breytingum. Stefnandi vķsar einnig til almennra reglna um skuldbindingargildi samninga og meginreglna vinnuréttar, til dómafordęma Félagsdóms, og til hlišsjónar til dóms Félagsdóms uppkvešnum žann 24. aprķl 2009, ķ mįli nr. 5/2009. Žį er vķsaš til laga nr. nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna, ž.m.t. 3. tl. 1. mgr. 26. gr., sbr. einnig IV. kafla, ž.m.t. 44. gr., laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur.
Kröfu um mįlskostnaš styšur stefnandi viš XXI. kafla laga nr. 91/1991, ašallega 129. og 130. gr. Krafa um viršisaukaskatt af mįlskostnaši byggist į lögum nr. 50/1988 um viršisaukaskatt, en stefnandi sé ekki viršisaukaskattsskyldur ašili og til aš tryggja skašleysi sitt sé honum naušsynlegt aš fį skattinn dęmdan śr hendi stefnda.
Mįlsįstęšur stefnda og lagarök
Stefnandi, sem er bśsett į Selfossi, hóf störf į heilsugęslustöšinni ķ Laugarįsi 1. maķ 2007, sbr. rįšningarsamning hennar dags. 16. maķ 2007. Samkvęmt rįšningarsamningnum sé vinnustašur hennar (rįšningarstašur) heilsugęslustöšin ķ Laugarįsi. Heilsugęslustöšin ķ Laugarįsi sé starfrękt af Heilbrigšisstofnun Sušurlands. Hśn hafši žvķ starfaš žar ķ rśmlega 19 mįnuši žegar föstum greišslum hennar fyrir akstur var sagt upp 9. desember 2008.
Stefndi byggir sżknukröfu sķna į žvķ aš įkvöršun stefnda um greišslur fyrir akstur stefnanda hafi ekki byggst į įkvęši 5.4.1 ķ gildandi kjarasamningi ašila. Um hafi veriš aš ręša einstaklingsbundin rįšningarkjör sem samiš hafi veriš um viš stefnanda viš upphaf rįšningar hennar ķ Laugarįsi.
Samkvęmt upplżsingum frį Heilbrigšisstofnun Sušurlands hafi stofnunin af margvķslegum įstęšum, öšrum en kjarasamningslegum, tekiš įkvöršun um višbótargreišslur til starfsmanna, m.a. ķ formi akstursgreišslna. Til dęmis mun stofnunin hafa žurft aš grķpa til slķkra greišslna vegna manneklu ķ tengslum viš rįšningar, ķ samkeppnislegu tilliti til aš jafna kjör starfsmanna gagnvart öšrum vinnuveitendum o.fl. Įkvaršanir um slķkar greišslur hafi byggst į einstaklingsbundnum forsendum en ekki kjarasamningsbundnum.
Samkvęmt upplżsingum frį Heilbrigšisstofnun Sušurlands hafi nokkur fjöldi starfsmanna stofnunarinnar fengiš akstursgreišslur sem hluta rįšningarbundinna starfskjara en žvķ fari fjarri aš fjarlęgš bśsetu frį vinnustaš hafi rįšiš mestu um hverjir nutu slķkra greišslna. Ķ tengslum viš mešferš mįls žessa hafi veriš leitt ķ ljós aš uppsögn akstursgreišslna ķ desembermįnuši 2008 nįši til 38 starfsmanna en fjöldi starfsmanna stofnunarinnar hafi veriš um 330.
Žaš sé meginregla vinnuréttarins aš starfsmenn komi sér sjįlfir til og frį vinnu ķ eigin tķma og į eigin farartękjum. Žeir eigi almennt ekki rétt į launum eša žóknun fyrir žaš umfram regluleg laun nema sérstaklega sé um žaš samiš. Ķ kjarasamningum hafi veriš samiš um frįvik frį žessari meginreglu žegar tilteknar ašstęšur séu fyrir hendi.
Įkvęši 5.4.1 ķ kjarasamningi ašila byggi į sambęrilegu įkvęši og hafi veriš ķ ašalkjarasamningi BSRB og fjįrmįlarįšherra, dags. 15. desember 1973, en upphaflegur ašalkjarasamningur BSRB og fjįrmįlarįšherra sé frį 1962. Į žeim tķma hafi Hjśkrunarfélag Ķslands įtt ašild aš BSRB en samkvęmt žįgildandi löggjöf hafi samningsrétturinn veriš hjį bandalögum en ekki einstökum stéttarfélögum. Ķ ofangreindum ašalkjarasamningi segi ķ 5. mgr. 19. gr.: Vinni starfsmašur fjarri leišum almenningsvagna, skal rķkiš sjį honum fyrir feršum til og frį vinnustaš eša greiša honum feršakostnaš. Slķkar feršir teljast til vinnutķma, aš žvķ er nemur flutningstķma frį mörkum nęsta ašalķbśasvęšis til vinnustašar. Flutningslķna ķ Reykjavķk mišast viš Ellišaįr. Upphaflega hafi įkvęšiš gilt um hjśkrunarfręšinga, um starfsmenn Rķkisspķtala (nś Landspķtala) sem į žeim tķma störfušu į höfušborgarsvęšinu en ašrir starfsmenn heilbrigšisstofnana hafi į žeim tķma żmist veriš starfsmenn sjśkrasamlags eša sjśkrahśss sem rekin voru af sveitarfélögum. Af efni kjarasamningsįkvęšisins verši rįšiš aš gildissviš žess hafi mišast viš svęši žar sem almenningssamgöngur voru fyrir hendi, en svo hafi hįttaš til aš einhverjar starfseiningar voru starfręktar utan žess. Frį upphafi hafi tślkun og öll framkvęmd įkvęšisins takmarkast viš slķkar ašstęšur. Ķ öšrum tilvikum hafi gilt įšurnefnd meginregla ķslensks vinnuréttar aš starfsmönnum beri aš koma sér til starfsstöšvar ķ eigin tķma og į eigin kostnaš. Rįša megi af įkvęšinu aš žaš hafi veriš ętlun samningsašila aš sjį starfsmönnum fyrir akstri til og frį vinnu eša greiša feršakostnaš žegar svo stęši į aš stofnun vęri utan žess svęšis sem almenningssamgöngur į žvķ svęši nęšu almennt til.
Žeirri fullyršingu stefnanda aš stefndi hafi brotiš ķ bįga viš venjubundna og įralanga framkvęmd įkvęšis 5.4.1 sé mótmęlt sem ósannašri.
Į įrinu 1986 hafi lög nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna öšlast gildi og hafi meš žeim veriš geršar talsveršar breytingar į samningsrétti stéttarfélaga. Meš žeim hafi veriš gerš sś breyting aš stéttarfélög įttu žį samningsrétt ķ staš žess aš umboš til aš gera ašalkjarasamninga hafi veriš bundiš viš bandalög. Į nęstu įrum hafi einnig įtt sér staš umtalsveršar breytingar į rekstri heilbrigšisstofnana sem efnislega hafi fališ žaš ķ sér aš sveitarfélög hęttu aš starfsrękja heilsugęslu og ķslenska rķkiš tók žį starfsemi alfariš yfir.
Eftir gildistöku laga nr. 94/1986 hóf ķslenska rķkiš aš gera kjarasamninga viš einstök stéttarfélög, ž.į m. viš Hjśkrunarfélag Ķslands. Kjarasamningurinn muni aš stofni til hafa veriš byggšur į fyrrgreindum ašalkjarasamningi BSRB. Aš svo miklu leyti sem įkvęši fyrrgreinds kjarasamnings fęršust óbreytt yfir ķ kjarasamning Hjśkrunarfélags Ķslands hafi boriš aš leggja óbreytta tślkun og framkvęmd einstakra kjarasamningsįkvęša til grundvallar. Meš žvķ sé įtt viš aš gildissviš įkvęša um vinnustaši fjarri leišum almenningsvagna skyldi haldast óbreytt, bęši aš efni og framkvęmd, žrįtt fyrir aš įkvęši kjarasamninga nęšu eftirleišis til starfsmanna sem störfušu į landsbyggšinni žar sem almenningsvagnar ganga ekki.
Heilbrigšisstofnun Sušurlands sé starfrękt į landsbyggšinni. Žar sé ekki fyrir aš fara skipulögšum almenningssamgöngum og taki įkvęšiš žvķ ekki til starfsmanna stofnunarinnar. Tilvitnaš oršalag og efni įkvęšis greinar 5.4.1 ķ kjarasamningi hafi allt frį upphafi veriš bundiš starfssvęši žar sem almenningsvagnar gengu en hafi ekki tekiš til annarra starfssvęša. Akstursgreišslurnar hafi ekki byggst į samkomulagi samkvęmt įkvęši greinar 5.4.3 ķ kjarasamningi ašila.
Af hįlfu stefnda sé į žvķ byggt aš akstursgreišslur stofnunar til starfsmanna hafi ekki byggt į įkvęši greinar 5.4.1. ķ kjarasamningi Félags ķslenskra hjśkrunarfręšinga og fjįrmįlarįšherra f.h. rķkissjóšs. Byggist sś afstaša į žvķ aš stofnunin sé starfrękt į landsbyggšinni, fjarri leišum almenningsvagna, og taki tilgreint įkvęši žvķ ekki til starfsmanna stofnunarinnar. Ķ žvķ sambandi sé įréttaš aš tilvitnaš oršalag og efni įkvęšis greinar 5.4.1. ķ kjarasamningi hafi allt frį upphafi veriš bundiš starfssvęši žar sem almenningsvagnar gengu en hafi ekki tekiš til annarra starfssvęša. Jafnframt sé įréttaš aš akstursgreišslur hafi ekki byggst į samkomulagi samkvęmt įkvęši greinar 5.4.3 ķ kjarasamningi.
Öllu framangreindu til višbótar sé bent į aš ķ tilviki stefnanda žessa mįls liggi fyrir aš višmiš akstursgreišslna hafi ekki byggst į fjarlęgš milli heimilis og starfsstöšvar stefnanda. Žannig sé stefnandi bśsettur į Selfossi en starfsstöšin sé aš Laugarįsi ķ Biskupstungum en žar į milli séu 40 km eša 80 km bįšar leišir. Greišsla hafi mišast viš 60 km fyrir hvern unnin dag og hafi stefnanda einungis veriš greiddar višbótarakstursgreišslur ķ samręmi viš vitjanir į leiš til og frį vinnu. Séu žvķ ekki tengsl annars vegar milli vegalengdar milli heimilis og vinnustašar og hins vegar greišslna.
Ķ mįli žessu liggi enn fremur fyrir aš stefnandi hafi ekki notiš greišslna mešan į akstri stóš, ž.e. sį tķmi hafi ekki talist til vinnutķma eins og kvešiš sé į um ķ tilvitnušu kjarasamningsįkvęši. Sś stašreynd sé mikilvęg žegar metiš sé hvort greišslur hafi byggst į tilvitnušu įkvęši kjarasamnings. Um žetta hafi stefnandi hvorki gert athugasemdir né haft uppi kröfur um greišslur. Framangreint sżni meš ótvķręšum hętti aš greišsluskylda hafi veriš byggš į persónubundnum rįšningarkjörum į milli stefnanda og Heilbrigšisstofnunar Sušurlands en ekki skyldu samkvęmt kjarasamningi.
Af hįlfu stefnda sé enn fremur į žaš bent aš įkvęši greinar 5.4.1. ķ kjarasamningi Félags ķslenskra hjśkrunarfręšinga og fjįrmįlarįšherra f.h. rķkissjóšs hafi ķ reynd ekki veriš framkvęmt ķ samręmi viš žann skilning sem stefnandi byggi į ķ mįli žessu. Stefndi telji aš lķta beri til langrar og athugasemdalausrar framkvęmdar sem hafi byggst į žvķ aš starfsmenn Heilbrigšisstofnunar Sušurnesja komi sér sjįlfir į starfsstöš ķ eigin tķma og į eigin kostnaš og jafnframt aš gildissviš įkvęšisins hafi takmarkast viš starfssvęši žar sem almenningssamgöngur eru fyrir hendi.
Meš vķsan til ofangreinds sé ljóst aš stefnandi hafi ekki fengiš greitt fyrir akstur samkvęmt ofangreindu kjarasamningsįkvęši. Žį hafi fyrirkomulag akstursgreišslnanna, eša tilhögun žeirra, ekki veriš ķ samręmi viš greinina. Žvķ hafi stefnandi ekki getaš gengiš śt frį žvķ aš greinin gilti um hana. Uppsögn akstursgreišslnanna hafi žvķ ekki veriš andstęš ofangreindri grein 5.4.1.
Stefnandi veki ķ stefnu athygli į žvķ fordęmisgildi sem hann telur aš dómur Félagsdóms ķ mįli nr. 5/2009 hafi viš śrlausn mįlsins.
Žvķ sé mótmęlt aš ofangreindur dómur hafi fordęmisgildi ķ mįlinu. Mįlsatvik séu ekki sambęrileg, en ķ žessu mįli hafi stefndi veriš aš segja upp föstum einstaklingsbundnum rįšningarkjörum.
Aš öšru leyti sé mįlatilbśnaši, mįlsįstęšum og lagarökum stefnanda mótmęlt sem röngum og ósönnušum.
Til stušnings kröfu um mįlskostnaš vķsar stefndi til XXI. kafla laga nr. 91/1991.
Nišurstaša
Mįl žetta į undir Félagsdóm, sbr. 3. tl. 1. mgr. 26. gr. laga nr. 94/1986.
Meš rįšningarsamningi, dags. 16. maķ 2007, var Kristķn Albertsdóttir rįšin til starfa hjį Heilbrigšisstofnun Sušurlands, sem hjśkrunarfręšingur į heilsugęslustöšinni Laugarįsi. Um var aš ręša 70% starfshlutfall. Ķ rįšningarsamningi segir aš um launagreišslur og önnur starfskjör fari eftir žvķ sem ķ žeim samningi greinir og samkvęmt kjarasamningi Félags ķslenskra hjśkrunarfręšinga. Fyrir liggur aš Kristķn fékk fastar akstursgreišslur sem mišušust viš 60 kķlómetra akstur frį heimili hennar į Selfossi aš vinnustašnum ķ Laugarįsi og til baka, eins og akstursdagbók sżnir. Um kjör hennar aš žessu leyti segir ekkert ķ rįšningarsamningi, en stefnandi byggir į žvķ aš fyrirkomulag greišslna vegna aksturs sé ķ samręmi viš grein 5.4.1 ķ kjarasamningi ašila sem hljóšar svo:
Vinni starfsmašur fjarri leišum almenningsvagna skal stofnunin sjį honum fyrir feršum til og frį vinnustaš eša greiša feršakostnaš. Slķkar feršir teljast til vinnutķma, aš žvķ er nemur flutningstķma frį mörkum nęsta ašalķbśšarsvęšis til vinnustašar.
Stefnandi byggir į žvķ aš skilyrši fyrir greišslu feršakostnašar samkvęmt greindu kjarasamningsįkvęši séu uppfyllt ķ tilviki Kristķnar. Hśn vinni sem starfsmašur fjarri leišum almenningsvagna og eigi žvķ aš fį greiddan feršakostnaš. Stefndi byggir sżknukröfu sķna į žvķ aš įkvöršun stefnda um greišslur fyrir akstur stefnanda hafi ekki byggst į įkvęši greinar 5.4.1 ķ gildandi kjarasamningi ašila. Um hafi veriš aš ręša einstaklingsbundin rįšningarkjör sem samiš hafi veriš um viš stefnanda viš upphaf rįšningar hennar ķ Laugarįsi. Žį byggir stefndi į žvķ aš tilvitnaš oršalag og efni įkvęšis greinar 5.4.1 ķ kjarasamningi hafi allt frį upphafi veriš bundiš starfssvęši žar sem almenningsvagnar gangi en hafi ekki tekiš til annarra starfssvęša. Heilbrigšisstofnun Sušurlands sé starfrękt į landsbyggšinni. Žar sé ekki fyrir aš fara skipulögšum almenningssamgöngum og taki įkvęšiš žvķ ekki til starfsmanna stofnunarinnar.
Fallist er į aš kjarasamningsįkvęši žetta geti įtt viš um stefnanda žar sem vinnustašur hennar er utan žess svęšis sem almenningssamgöngur nį almennt til. Sś tślkun įkvęšisins er ķ samręmi viš dóm Félagsdóms ķ mįli nr. 5/2009. Žęr akstursgreišslur sem hér um ręšir įttu sér žvķ stoš ķ greindu įkvęši kjarasamningsins og er ósannaš aš um einstaklingsbundin rįšningarkjör hafi veriš aš ręša enda er žeirra ķ engu getiš ķ fyrrnefndum rįšningarsamningi. Žį viršast vera žau tengsl annars vegar milli vegalengdar milli heimilis og vinnustašar og greišslna fyrir aksturinn hins vegar aš starfshlutfall stefnanda var 70%. Breytir hér engu žótt stefnandi hafi ekki fengiš greidd laun fyrir feršatķmann. Veršur žvķ lagt til grundvallar aš um starfskjör stefnanda aš žessu leyti fari samkvęmt grein 5.4.1 ķ kjarasamningi ašila. Sś įkvöršun stefnda aš segja upp föstum greišslum til stefnanda fyrir akstur ķ starfi, var žvķ andstęš fyrrnefndu kjarasamningsįkvęši.
Ber žvķ aš fallast į višurkenningarkröfu stefnanda, eins og nįnar greinir ķ dómsorši.
Samkvęmt žessum śrslitum mįlsins veršur stefnda gert aš greiša stefnanda 350.000 krónur ķ mįlskostnaš.
D Ó M S O R Š :
Višurkennt er aš įkvöršun Heilbrigšisstofnunar Sušurlands, sem tilkynnt var Kristķnu Albertsdóttur, kt. 291257-4379, hjśkrunarfręšingi į heilsugęslustöšinni Laugarįsi, um aš segja upp föstum greišslum fyrir akstur ķ starfi, sé andstęš grein 5.4.1 ķ kjarasamningi Félags ķslenskra hjśkrunarfręšinga og fjįrmįlarįšherra f.h. rķkissjóšs.
Stefndi, ķslenska rķkiš vegna Heilbrigšisstofnunar Sušurlands, greiši stefnanda, Félagi ķslenskra hjśkrunarfręšinga vegna Kristķnar Albertsdóttur 350.000 krónur ķ mįlskostnaš.
Eggert Óskarsson
Arnfrķšur Einarsdóttir
Kristjana Jónsdóttir
Vilhjįlmur H. Vilhjįlmsson
Kristjįn Torfason
