Eldri įlit kęrunefndar fjöleignarhśsamįla
Mįl nr. 31/1995
Įlit frį 8. įgśst 1995
ĮLITSGERŠ
KĘRUNEFNDAR FJÖLEIGNARHŚSAMĮLA
Mįl nr. 31/1995
Įkvöršunartaka: Skipting į lóš, rafmagnstafla, handriš. Hagnżting séreignar: Gluggar. Hagnżting sameignar: Bķlastęši.
I. Mįlsmešferš kęrunefndar.
Meš beišni, dags. 30. maķ 1995, óskušu A og B įlits nefndarinnar į deiluatrišum er risiš hafa milli ķbśa hśssins aš X. Mįliš var lagt fram į fundi kęrunefndar 8. jśnķ sl. Ķ samręmi viš įkvęši 3. mgr. 80. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhśs var gagnašila gefinn kostur į aš koma į framfęri viš nefndina sjónarmišum sķnum og kröfum. Greinargerš gagnašila, dags. 19. jśnķ, var lögš fram į fundi 28. jśnķ. Ķ greinargeršinni komu fram nokkur įgreiningsatriši sem ekki var getiš um ķ įlitsbeišni. Nefndin samžykkti aš fjalla um tvö žessara atriša ķ įliti sķnu. Af žeim sökum var įlitsbeišendum gefiš fęri į aš tjį sig um žau atriši sérstaklega. Į fundi 5. jślķ sl. voru athugasemdir įlitsbeišenda lagšar fram, dagsettar sama dag, en efnislegri umfjöllun frestaš. Į fundi nefndarinnar žann 10. jślķ sl. var samžykkt aš taka mįliš til śrlausnar.
II. Helstu mįlsatvik og įgreiningsefni.
Hśsiš X er tveggja hęša og byggt 1988. Ķ hśsinu eru tvęr ķbśšir, ž.e. ķbśš į nešri hęš sem er įsamt bķlskśr samtals 167,61 m2, eša 46% hśseignarinnar, og ķbśš į efri hęš įsamt bķlskśr, aš stęrš 194,65 m2, eša 54% hśseignarinnar. Lóš hśssins telst samtals 546,8 m2.
Įgreiningur ašila lżtur einkum aš eftirfarandi fimm atrišum:
l. Įlitsbeišendur vilja aš lóš umhverfis hśsiš verši skipt eftir eignarhluta žannig aš hvor ķbśš hafi įkvešinn hluta til afnota.
Įlitsbeišendur rökstyšja žessa kröfu sķna meš žvķ gagnašilar hafi žegar tekiš sér 335 m2 af lóšinni til eigin afnota. Žannig sé 34 m2 svęši ķ kverk noršvestan viš hśsiš žeirra einkasvęši og žvķ sé haldiš fram af gagnašilum aš žaš komi ķ stašinn fyrir svalir įlitsbeišenda. Annan hluta, sem sé rśmlega 32 m2, hafi gagnašilar fyllt af mold įn samžykkis įlitsbeišenda og žar meš rįšstafaš svęšinu til sķn. Žį séu einstakir hlutar lóšarinnar alfariš ķ höndum gagnašila, žar sem žeir slįi žar gras og hugi aš gróšri.
Įgreiningur hafi veriš meš ašilum um žaš hvernig stašiš skyldi aš žvķ aš klippa limgerši sem sett hafi veriš nišur ķ lóšina. Žaš hafi leitt til žess aš gagnašilar hafi klippt limgeršiš aš hluta, ž.e. helming žess, žannig aš greinilegt sé aš žeir hafi veriš aš skipta lóšinni ķ tvennt mišaš viš mišju hśssins. Ašilar hafi einnig ólķkar skošanir į žvķ hvernig eigi aš slį og hirša grasflatir og annaš. Telja įlitsbeišendur augljóst aš viš žessar kringumstęšur geti žeir ekki notiš lóšarinnar og žvķ beri aš skipta henni.
Af hįlfu gagnašila er skiptingu lóšarinnar hafnaš. Slķk skipting myndi lenda į mišjum stofuglugga hjį žeim og leiša til žess aš ķbśš žeirra yrši illseljanleg og rżrnaši ķ veršgildi. Meš skiptingu lóšarinnar ķ tvennt vęri augljóslega veriš aš skerša rétt ķbśa nešri hęšar til aš njóta žeirra kosta sem eigninni fylgja, en stašsetning og sérstaklega mikiš śtsżni auki veršgildi ķbśšarinnar verulega. Įlitsbeišendum sé ekki treystandi til aš hugsa um lóšina og gęta hagsmuna gagnašila, fengju žeir svęšiš framan viš stofuglugga gagnašila til afnota.
Ķ gildi sé munnlegur samningur milli ašila frį vorinu 1992 um afnot af sameign. Samžykkt hafi veriš aš tiltekin svęši yršu til rįšstöfunar fyrir hvorn ašila fyrir sig en annaš yrši sameiginlegt. Į grundvelli žessa samkomulags hafi gagnašilar į eigin kostnaš gert miklar endurbętur į lóšinni og lagt žar mikiš af mörkum meš eigin vinnu.
Af hįlfu gagnašila er žvķ haldiš fram aš žeir hafi aldrei meinaš įlitsbeišendum afnot af sameigninni eins og žeir haldi fram. Žvert į móti vęri ęskilegt aš žeir önnušust oftar umhiršu sameignar. Žį sé žaš rangfęrsla aš gagnašilar hafi til eigin afnota 335 m2 af lóšinni umhverfis hśsiš. Į grundvelli hins munnlega samnings ašila hafi žeir hins vegar 122 m2 til afnota auk verandar. Įlitsbeišendur hafi hins vegar 165 m2.
2. Ķ rafmagnstöflu, sem stašsett er inni ķ bķlskśr efri hęšar, eru rafmagnsmęlir, lekaleišir og tvö öryggi tilheyrandi nešri hęš hśssins, sem įlitsbeišendur óska aš gagnašilar flytji śr bķlskśrnum.
Žessi krafa įlitsbeišenda er rökstudd meš žvķ aš žaš sé óžolandi aš eiga žaš yfir höfši sér aš gagnašilar geti hvenęr sem er žurft aš slį inn rafmagni. Žį hafi žeir fariš žess į leit aš fį lykil aš ķbśšinni til aš komast ķ rofa ef įlitsbeišendur ętli ķ frķ. Įlitsbeišendur hafi bešiš gagnašila um aš flytja rafmagnsmęli, lekaleiši og tvo śtslįttarrofa til sķn, en žaš hafi žeir ekki gert.
Ķ greinargerš gagnašila kemur fram, aš ķ sameiginlegri rafmagnstöflu, sem stašsett sé ķ bķlskśr efri hęšar, séu rafmagnsmęlir og śtslįttarrofar fyrir rafmagn į nešri hęš og tveir lekaleišar fyrir bķlskśr nešri hęšar. Į nešri hęšinni sé önnur rafmagnstafla, einvöršungu fyrir žį hęš, og ķ henni annar śtslįttarrofi fyrir stofn auk lekaleiša fyrir herbergi, eldavél, žvottavél o.s.frv. Rafmagniš hafi veriš lagt af löggiltum rafverktaka og tekiš śt į sķnum tķma, enda lagt samkvęmt samžykktri raflagnateikningu. Gagnašilar telja aš flutningur į žeim hlutum rafmagnstöflunnar sem žeim tilheyri sé kostnašarsamur og žvķ hafi žeir tališ aš įlitsbeišendur ęttu aš taka žįtt ķ kostnaši žvķ samfara. Žvķ hafi veriš neitaš.
3. Įlitsbeišendur telja aš setja eigi handriš eša einhver auškenni ofan į vegg sem skilur aš lóš og bķlastęši. Einnig skuli setja handriš į vegg mešfram tröppum nišur į nešri hęš.
Įlitsbeišendur telja naušsynlegt aš setja handriš ofan į vegginn, sem sé ašeins ofar jöršinni bķlastęšismegin en mun hęrri lóšarmegin. Žar sem ekkert gefi til kynna aš stęšiš endi žarna sé žetta mikil slysagildra. Įlitsbeišendur telja einnig aš setja eigi handriš į vegginn nišur meš tröppunum žar sem bratt sé žar fram af eša rśmur metri. Hvergi sé hęgt aš halda sér žegar fariš sé nišur, svo sem žegar snjór sé į tröppunum.
Af hįlfu gagnašila er į žaš bent aš Byggingarfulltrśinn ķ Y hafi bent į aš ekki žyrfti handriš ef gengiš yrši frį brekkunni į žann hįtt aš bśin vęri til steinabrekka og plöntur settar ķ hana og hafi įlitsbeišendur samžykkt žį hugmynd. Benda gagnašilar į aš žau eigi fjögur börn og myndu žvķ samžykkja handriš į vegginn, teldu žau žess žörf. Ennfremur séu žau reišubśin til aš samžykkja handriš leiši žaš til lausnar į deilum ašila. Hins vegar sé óžarfi aš setja handriš į tröppurnar.
4. Af hįlfu gagnašila er žess krafist aš sett verši hamraš gler ķ bįša glugga geymslu įlitsbeišenda eša aš fyllt verši upp ķ gluggana. Ennfremur aš sett verši nż hurš ķ geymsluna įn glers.
Ķ greinargerš gagnašila er žvķ haldiš fram aš įgreiningur um geymslu eigi stóran žįtt ķ žeim samskiptavandamįlum sem nś eru milli ašila. Forsaga mįlsins sé sś aš įlitsbeišendur hafi ętlaš aš innrétta geymsluna og leigja hana śt. Žetta hafi gagnašilar ekki getaš sętt sig viš, enda sé geymslan stašsett į nešri hęš hśssins og inngangur ķ hana viš hliš inngangs ķ ķbśš žeirra. Gagnašilar hafi bent įlitsbeišendum į aš setja hamraš gler ķ glugga viš hlišina į huršinni og ķ huršina sjįlfa, žar sem viš blasi ófrįgengin geymslan meš timbri, einangrunarplasti, dekkjum og żmsu drasli. Viš žessu hafi įlitsbeišendur brugšist meš žvķ aš setja forljótar gardķnur ķ bįša gluggana, svo žunnar aš žęr hylji engan veginn žaš sem sé fyrir innan. Geymsla žessi sé hvorki einangruš né mśrhśšuš og ekki kynt. Gluggakarmar séu ómįlašir aš innan en flögnuš mįlning aš utan.
Įlitsbeišendur benda į aš žeir hafi keypt ķbśš sķna įriš 1991 tilbśna undir tréverk og hafi žį geymslan veriš fokheld. Sķšan žį hafi žeir veriš aš innrétta ķbśšina en geymslan sé enn fokheld, enda erfitt aš sjį til hvers sé hęgt aš nota hana vegna afskiptasemi gagnašila. Allir gluggar nešri hęšar hafi veriš mįlašir įriš 1994 nema žeir gluggar sem žannig séu stašsettir aš fara žurfi inn į svęši sem tilheyri gagnašilum. Žį sé žaš ašeins įlit gagnašila aš gardķnur fyrir gluggunum séu forljótar.
5. Gagnašilar telja aš įlitsbeišendur hafi gerst brotlegir viš 36. gr. laga nr. 26/1994 meš žvķ aš taka hluta af sameigninni undir aukabķlastęši sem hvergi sé rįš fyrir gert samkvęmt teikningum.
Af hįlfu įlitsbeišenda er į žaš bent aš žeir hafi lagt bķl į svęši sem sé beint fyrir framan dyrnar aš žeirra ķbśš. Į lóšinni sem žeir hafi til umrįša hafi žeir sett hellur mešfram ašgönguleiš aš hśsinu. Į žetta svęši leggi žeir bifreiš fyrir framan innganginn. Žannig leggi žeir tveimur bķlum fyrir framan hśsiš og séu žeir ekki fyrir gagnašilum, sem ekkert erindi eigi inn į žetta svęši. Engu hafi veriš breytt til aš koma žessu ķ kring. Žetta fyrirkomulag komi gagnašilum ekki viš.
III. Forsendur.
1. Hér aš framan hafa komiš fram helstu röksemdir fyrir kröfum ašila, aš įliti kęrunefndar. Ķ įlitsbeišni og greinargeršum ašila koma fram żmsar gagnkvęmar įsakanir sem ekki žykir tękt aš taka upp ķ įlitsgerš žessa. Af gögnum mįlsins mį hins vegar rįša aš hér séu į feršinni alvarleg samskiptavandamįl, žar sem deilt er hatrammlega um fjölmörg atriši og hefur jafnvel žurft aš koma til afskipta lögreglu ķ žessu sambandi. Hśseigendafélagiš hefur samkvęmt gögnum mįlsins įrangurslaust reynt aš nį sįttum milli deiluašila. Samkvęmt 80. gr. laga nr. 26/1994 er žaš hlutverk kęrunefndar fjöleignarhśsamįla aš veita įlit um įgreining eigenda fjöleignarhśsa um réttindi žeirra og skyldur samkvęmt žeim lögum. Kęrunefnd gegnir hins vegar ekki hlutverki sįttasemjara varšandi hrein samningsatriši eigenda ķ fjöleignarhśsum.
Ķ skiptayfirlżsingu, dags. 2. įgśst 1988, sem žinglżst er į eignina segir m.a. aš lóš skiptist meš samkomulagi eigenda eftir eignarhluta. Skiptayfirlżsing žessi er undirrituš af R, žįverandi eiganda hśssins.
Žrįtt fyrir yfirlżsingu žessa hafa ašilar ekki nįš samkomulagi um skiptingu lóšarinnar, enda hafa įlitsbeišendur neitaš žvķ aš ķ gildi sé munnlegur samningur um afnot af lóšinni. Į mešan slķkt samkomulag hefur ekki nįšst teljast afnot allrar lóšarinnar óskipt og sameiginleg. Er žvķ öllum eigendum hśssins heimill ašgangur aš lóšinni ķ heild og hagnżting hennar, sbr. 3. tl. 12. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhśs.
Meš vķsan til žess sem aš ofan greinir um verk- og valdsviš kęrunefndar gerir nefndin ekki tillögu um skiptingu lóšarinnar né kvešur į um fyrirkomulag į nżtingu ašila heldur vķsar ķ žvķ sambandi til grundvallaratriša um mannleg samskipti.
2. Sś tilhögun aš ķ rafmagnstöflu, sem stašsett er ķ bķlskśr efri hęšar, séu rafmagnsmęlir, lekaleišir og tveir śtslįttarrofar fyrir rafmagn į nešri hęš, byggist į samžykktum teikningum fyrir raflögn hśssins. Keyptu įlitsbeišendur ķbśš sķna meš žessu fyrirkomulagi. Įkvöršun um aš flytja hluta af rafmagnstöflu ber aš taka į löglega bošušum hśsfundi. Af framlögšum gögnum mįlsins veršur ekki rįšiš hvort slķk įkvöršun telst varša smįvęgilega breytingu eša endurnżjun og śtheimti žvķ einungis samžykki einfalds meirihluta eigenda mišaš viš eignarhluta, sbr. 3. mgr. 30. gr. laga nr. 26/1994, eša hvort slķk ašgerš žarfnist samžykkis 2/3 hluta eigenda, bęši mišaš viš fjölda og eignarhluta, sbr. 2. mgr. 30. gr. laganna. Viš slķkt mat er helst lagšur til grundvallar sį kostnašur og röskun sem fylgjandi er framkvęmdinni. Įlitsbeišendur geta leitaš til kęrunefndar meš žetta atriši sérstaklega ef žeir svo kjósa, enda legšu žeir žį fram fullnęgjandi upplżsingar um framkvęmdina. Ljóst er aš ef til slķkrar framkvęmdar kemur ber aš afla samžykkis byggingaryfirvalda og kostnašur greiddist af bįšum ašilum mišaš viš hlutfallstölur.
3. Handriš žaš, sem įlitsbeišendur telja aš setja eigi ofan į vegg sem skilur aš lóš og bķlastęši svo og handriš mešfram tröppum nišur į nešri hęš, er ekki samkvęmt upphaflegum teikningum aš hśsinu. Varšandi įkvöršunartöku og kostnašarskiptingu vegna slķkrar framkvęmdar er vķsaš til 2. lišar hér aš ofan.
4. Krafa gagnašila um aš sett verši hamraš gler ķ bįša glugga geymslu įlitsbeišenda eša aš fyllt verši upp ķ gluggana, svo og krafa um aš sett verši nż hurš ķ geymsluna įn glers, er sett fram žar sem gagnašilar telja sig hafa ama af žvķ aš sjį inn ķ geymsluna, auk žess sem žetta rżri veršgildi eignar žeirra. Um er aš ręša geymslu sem stašsett er viš hlišina į inngangi ķ ķbśš į nešri hęš. Meš tilliti til žessa veršur aš telja aš gagnašilar eigi kröfu til žess aš žannig sé frį gluggum geymslunnar gengiš aš žaš sem ķ geymslunni er blasi ekki viš augum vegfarenda, sbr. 3. tl. 13. gr. laga nr. 26/1994. Hins vegar veršur ekki fallist į kröfu gagnašila um aš sett verši hamraš gler ķ gluggana, enda er įlitsbeišendum ķ sjįlfsvald sett aš fullnęgja žessari skyldu į annan hįtt, svo sem meš ógagnsęjum gluggatjöldum.
5. Samkvęmt skiptayfirlżsingu, dags. 2. įgśst 1988, į hvor hęš eitt bķlastęši auk bķlastęšis fyrir framan sinn bķlskśr. Žannig fylgir nešri hęšinni stęši vinstra megin viš žann bķlskśr sem henni fylgir og efri hęšinni tilheyrir bķlastęši vinstra megin viš žaš, séš frį götu. Į teikningum til byggingarnefndar eru bķlastęši žessi sżnd viš hliš stęša fyrir framan sambyggša bķlskśra ašila. Önnur stęši hafa ekki hlotiš samžykki byggingaryfirvalda, sbr. grein 5.2.7. ķ byggingarreglugerš nr. 177/1992 meš sķšari breytingum.
Ķ sameignarsamningi er ekki getiš um bķlastęši į lóšinni fyrir framan inngang įlitsbeišenda og slķkt er heldur ekki aš sjį į afstöšumynd af hśsinu.
Samkvęmt 1. mgr. 33. gr. laga nr. 26/1994 teljast bķlastęši į lóš fjöleignarhśss sameiginleg og óskipt, nema įkvešiš sé ķ žinglżstum heimildum, aš tiltekin bķlastęši fylgi įkvešnum séreignarhlutum. Veršur óskiptum bķlastęšum ekki skipt nema allir eigendur samžykki og skulu žį geršar naušsynlegar breytingar į eignaskiptayfirlżsingu og žeim žinglżst, sbr. 2. mgr. sömu greinar.
Eins og fyrirkomulagi og nżtingu lóšarinnar er nś hįttaš er mögulegt aš leggja einni bifreiš hęgra megin viš samžykkt bķlastęši. Žaš er įlit kęrunefndar aš eigendum beggja hęša sé heimilt aš leggja bifreiš ķ umrętt stęši, kjósi žeir aš nżta lóšina meš žessum hętti. Hins vegar fylgir hvorugri ķbśšinni einkaréttur į bķlastęši žessu, sbr. 3. tl. 1. mgr. 12. gr. laga nr. 26/1994.
IV. Nišurstaša.
l. Afnotum af lóš hśssins veršur ekki skipt nema meš samkomulagi ašila.
2. Įlitsbeišendur eiga ekki kröfu til žess aš gagnašilar flytji rafmagnsmęli, lekaleiši og tvö öryggi ķ rafmagnstöflu, sem stašsett eru inni ķ bķlskśr efri hęšar.
3. Kęrunefnd vķsar įkvöršunartöku um handriš eša einhver auškenni ofan į vegg, sem skilur aš lóš og bķlastęši og handriš į vegg mešfram tröppum nišur į nešri hęš, til löglegrar įkvöršunar hśsfundar.
4. Gagnašilar eiga ekki kröfu til žess aš įlitsbeišendur setji hamraš gler ķ glugga geymslu įlitsbeišenda eša aš fyllt verši upp ķ gluggana. Ennfremur er ekki fallist į aš įlitsbeišendum beri aš setja nżja hurš ķ geymsluna įn glers.
5. Įlitsbeišendum er heimilt aš leggja bifreiš sinni į bķlastęši hęgra megin viš samžykkt bķlastęši, sem og gagnašilum.
Reykjavķk, 8. įgśst 1995.
Valtżr Siguršsson
Ingólfur Ingólfsson
Karl Axelsson
