Mál nr. 15/2003

X gegn Íbúðalánasjóði

15.9.2003

Mánudaginn 15. september 2003 var á fundi kærunefndar húsnæðismála tekið fyrir mál nr. 15/2003:

 

 

X

gegn

Íbúðalánasjóði

 

 

og kveðinn upp svohljóðandi

 

Ú R S K U R Ð U R:

 

X, hér eftir nefndur kærandi, hefur með kæru, dags. 19. júní 2003, sem barst kærunefnd 24. júní 2003, skotið til nefndarinnar ákvörðun Íbúðalánasjóðs, hér eftir nefndur kærði, dags. 27. maí 2003, um að hafna ósk kæranda um nýtt lán til kaupa á hlut fyrrverandi maka hans í fasteign þeirra.

 

I. Málsmeðferð

Kærunefnd húsnæðismála leitaði eftir eftirfarandi gögnum: Leitað var greinargerðar kærða sem barst nefndinni 6. ágúst 2003. Kærendum var sent afrit hennar og gefinn kostur á að gera athugasemdir við fyrrgreinda greinargerð. Athugasemdir kærenda bárust nefndinni 15. ágúst 2003.

Kærunefnd húsnæðismála tók málið til úrlausnar þegar að frekari athugasemdir kæranda lágu fyrir.

 

II. Helstu málsatvik og kæruefni

Kærandi átti ásamt konu sinni íbúð að A nr. 45, en þau skildu að borði og sæng 7. desember 2001. Kærandi óskaði eftir því við kærða með bréfi, dags. 29. apríl 2003, að hann fengi fyrirgreiðslu vegna greiðsluerfiðleika, m.a. að lánstími þriggja lána, með veði í íbúð hans að A nr. 45, yrði lengdur úr 25 árum í 40 ár. Varð kærði við þessari ósk kæranda. Kærandi sótti jafnframt um það til kærða að fá nýtt lán til að kaupa hlut fyrrverandi maka hans í fasteigninni A nr. 45, vegna skilnaðar þeirra, en var synjað af kæranda með bréfi, dags. 27. maí 2003.

Kærandi kærði synjun kærða til kærunefndar húsnæðismála með bréfi, dags. 19. júní 2003, og óskaði endurskoðunar á henni.

Kærandi krefst ógildingar á synjun kærða á ósk hans um lán til að kaupa hluta fasteignarinnar A nr. 45 vegna hjónaskilnaðar.

 

III. Sjónarmið kæranda

Afstaða kæranda er byggð á kæru, dags. 19. júní 2003, auk fylgigagna, og frekari athugasemdum kæranda, dags. 12. ágúst 2003.

Í kærunni kemur fram að í ódagsettu bréfi, frá starfsmanni kærða, hafi kæranda borist svar við erindi hans til kærða, dags. 29. apríl 2003, um úrlausn vegna greiðsluerfiðleika. Einnig hafi kæranda verið leiðbeint um þann möguleika að fá lán vegna skilnaðar. Kærandi hafi í kjölfarið leitað til starfsmanns kærða og m.a. tjáð honum hvers vegna umsókn hans um lán vegna skilnaðar væri seint fram komin, en kærandi hafi undanfarin ár átt við veikindi að stríða. Kærði hafi hins vegar neitað kæranda um lán til kaupa vegna hjónaskilnaðar með bréfi dags. 27. maí 2003.

Kærandi segir ástæður synjunarinnar hafa verið tvenns konar. Annars vegar að ekki séu veitt húsbréfalán nema í tengslum við kaup eða byggingu á íbúð. Yfirtaka kæranda á eignarhluta fyrrverandi maka hans í A nr. 45 hafi verið löngu afstaðin og því hafi verið óheimilt að veita lán vegna hennar. Hins vegar hafi synjun kærða byggst á því að nægjanlegt veðrými hafi ekki verið til staðar ekki til staðar, þar sem 14,6 milljónir króna hvíldu á eigninni en verðmörk sjóðsins séu 8 milljónir króna.

Varðandi fyrra atriðið segir kærandi að hann hafi átt við talsverð veikindi að stríða og hafi hann reglulega verið frá vinnu síðastliðin þrjú ár. Telur hann að líta beri til þessa þegar frestur til að sækja um lán vegna hjónaskilnaðar sé ákvarðaður. Varðandi síðara atriðið fellst hann ekki á sjónarmið kærða um að veðandlagið sé ekki fullnægjandi.

 

IV. Sjónarmið varnaraðila

Í greinargerð vísar kærði til rökstuðnings í bréfi sínu dags. 27. maí 2003. Kærandi bendir á að ekki séu veitt húsbréfalán nema til kaupa á íbúð eða nýbygginga. Yfirtaka kæranda á eignarhluta maka síns í fasteign þeirra hafi verið löngu afstaðin og af þeim sökum hafi verið óheimilt að veita lán á grundvelli hennar. Í öðru lagi bendir kærði á að kærandi hafi ekki átt rétt á láni þegar umrædd yfirtaka hafi átt sér stað, þar sem veðrými hafi ekki verið fyrir hendi.

 

V. Niðurstaða

Í málinu liggur fyrir að ósk kæranda um fyrirgreiðslu vegna greiðsluerfiðleika hefur verið samþykkt af kæranda.

Samkvæmt 1. mgr. 15. gr. reglugerðar um húsbréf og húsbréfaviðskipti, nr. 157/2001, sbr. reglugerð nr. 332/2003, er kærða heimilt að kaupa fasteignaveðbréf vegna kaupa á hluta úr íbúð ef íbúðin er fyrir í sameign. Í 4. mgr. 15. gr. er síðan kveðið á um að kærða sé heimilt við hjúskapar- og sambúðarslit að kaupa fasteignaveðbréf sem mega nema allt að 65% af matsverði íbúðarinnar, þó ekki hærra en sem nemur kaupverði eignarhlutans. Um matsverð íbúða gilda ákvæði 29. gr. reglugerðarinnar.

Ákvæðum 15. gr. reglugerðar nr. 157/2001 var breytt með reglugerð nr. 332/2003 er tók gildi 9. maí 2003, en áður hljóðaði 15. gr. reglugerðarinnar á þá leið að kærða var heimilt er að kaupa fasteignaveðbréf vegna kaupa á hluta úr íbúð ef kaupandi varð einn eigandi á eftir. Fjárhæð fasteignaveðbréfsins mátti nema allt að 65% af matsverði íbúðarinnar, þó ekki hærri fjárhæð en sem nam kaupverðinu.

Af gögnum málsins má ráða að við skilnað kæranda og fyrrverandi eiginkonu hans að borði og sæng þann 7. desember 2001 og hafi hann yfirtekið eignarhluta hennar í fasteign þeirra að Skipasundi 45, Reykjavík. Umsókn kæranda um lán frá kærða er hins vegar dagsett 29. apríl 2003, eða um einu og hálfu ári eftir að yfirtakan fór fram.

Ákvæði 15. gr. reglugerðar nr. 157/2001 verða að mati kærunefndar ekki skýrð á annan veg en þann að lánsheimild sjóðsins nái aðeins til lánveitinga samhliða kaupum á umræddum hlutum fasteigna, en heimili ekki lánveitingar eftir að kaupin eru afstaðin. Enn fremur er ekki að finna í reglugerð nr. 157/2001 heimildir til undanþágu frá þessari reglu svo sem vegna heilsufars. Í ljósi þessa verður að mati kærunefndar ekki komist að annarri niðurstöðu en að kærða hafi verið rétt að synja ósk kæranda um lán vegna yfirtöku hans árið 2001 á eignarhluta fyrrverandi eiginkonu hans í fasteigninni að A nr. 45.

 

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

 

Kröfu kæranda, um að synjun Íbúðalánasjóðs á umsókn hans um lán til að kaupa hluta fasteignarinnar að A nr. 45 verði felld úr gildi, er hafnað.

 

                              

 

Þuríður Jónsdóttir, formaður

Ástráður Haraldsson

Vífill Oddsson