Mál nr. 5/2004

17.9.2004

Föstudaginn 17. september 2004 var á fundi kærunefndar húsnæðismála tekið fyrir mál nr. 5/2004:

       

A og B

gegn

fjölskyldunefnd Mosfellsbæjar

 

og kveðinn upp svohljóðandi

 

Ú R S K U R Ð U R:

A og B, bæði til heimilis að H, hér eftir nefnd kærendur, hafa með kæru, dags. 27. júlí 2004, sem barst kærunefnd sama dag, skotið til nefndarinnar ákvörðun fjölskyldunefndar Mosfellsbæjar, hér eftir nefnd kærða, dags. 30. júní 2004. Með ákvörðuninni var synjað umsókn kærenda um undanþágu frá reglum kærðu um fjölskyldustærð við ákvörðun á fjárhæð viðbótarláns til íbúðarkaupa.

 

I. Málsmeðferð

Með bréfi, dags. 29. júlí 2004, leitaði kærunefnd upplýsinga og gagna hjá kærðu og afstöðu hennar til kærunnar. Barst greinargerð kærðu, dags. 10. ágúst 2004, ásamt fylgigögnum, 11. ágúst 2004. Kærendum var boðið að gera athugasemdir við greinargerðina en gerðu ekki.

 

II. Helstu málsatvik og kæruefni

Kærendur sóttu um viðbótarlán hjá Mosfellsbæ og var umsókn þeirra samþykkt á fundi kærðu 29. júní 2004 en áður hafði húsnæðisfulltrúi sveitarfélagsins tilkynnt þeim að þau uppfylltu öll almenn skilyrði fyrir viðbótarláni að fjárhæð 3.145.000 krónur. Kærendur höfðu jafnframt sótt um að við ákvörðun lánsfjárhæðar yrði gerð undanþága frá reglum um fjölskyldustærð og tekið tillit til þriðja barnsins í fjölskyldunni. Barnið er sex ára sonur mannsins og dvelst hjá kærendum frá fimmtudegi til miðvikudags aðra hvora viku en á þó lögheimili hjá móður sinni. Á áðurnefndum fundi kærða var þeirri umsókn synjað og var ákvörðunin tilkynnt kærendum með bréfi dags. 30. júní 2004.

 

III. Sjónarmið kærenda

Kærendur benda í kæru á að barnið dveljist svo til jafnmikið hjá þeim og hjá móður sinni eða frá fimmtudegi til miðvikudags aðra hvora viku. Barnið eigi lögheimili hjá móður sinni en einungis sé unnt að eiga lögheimili á einum stað. Þau verði við húsnæðiskaup að taka tillit til barnsins og kaupa fjögurra herbergja íbúð í stað þriggja herbergja íbúðar sem myndi annars duga þeim.

 

IV. Sjónarmið kærða

Í greinargerð kærða kemur fram að samkvæmt 8. gr. reglna félagsmálanefndar Mosfellsbæjar um veitingu viðbótarlána miðist hámarksfjárhæð láns við fjölskyldustærð og sé miðað við lögheimilisskráningu fjölskyldumeðlima þegar fjölskyldustærð er ákveðin. Sagt er frá því í greinargerðinni að ein önnur hliðstæð ákvörðun hafi verið tekin á árinu en þá hafi einstæðum föður, sem er með sameiginlega forsjá barna sinna ásamt móður þeirra, verið synjað um að tekið væri tillit til barna hans við ákvörðun fjárhæðar viðbótarláns.

Bent er á að ef unnt verði að telja til fjölskyldu barn sem ekki á lögheimili hjá umsækjendum láns við ákvörðun fjölskyldustærðar sé möguleiki á því að báðir forsjáraðilar fái lán vegna sama barnsins. Þá er í greinargerðinni vísað til þess að opinberar greiðslur, svo sem barnabætur, miðast við lögheimilisskráningu og talið óeðlilegt að annað eigi við um þjónustu sveitarfélaga. Að lokum er bent á að unnt sé að gera undanþágu frá reglum um sameiginlegt lögheimili skv. þjóðskrá ef sérstakar aðstæður séu fyrir hendi. Kærða hafi í þessu máli ekki talið ástæðu til að veita undanþágu þar sem ekki væri um skerta vinnugetu umsækjenda að ræða, veikindi eða örorku.

 

V. Niðurstaða

Kæruheimild er í 1. mgr. 42. gr. laga um húsnæðismál og 18. gr. reglugerðar nr. 783/1998 um viðbótarlán. Kæran komin fram innan kærufrests sem er fjórar vikur.

Reglur félagsmálanefndar Mosfellsbæjar um veitingu viðbótarlána til íbúðakaupa eru settar skv. heimild í 4. gr. reglugerðar um viðbótarlán nr. 738/1998 sem fyrir sitt leyti er sett er með heimild í 30., 31. og 50. gr. laga nr. 44/1998 með síðari breytingum.

Í 8. gr. áðurnefndra reglna félagsmálanefndar Mosfellsbæjar um veitingu viðbótarlána til íbúðakaupa segir meðal annars:

Fjárhæð viðbótarláns miðast við að umsækjendur séu skráðir í sömu fjölskyldu í þjóðskrá. Gera má undantekningu frá þessari viðmiðun þegar sérstakar ástæður eru fyrir hendi svo sem aukin þörf fyrir húsnæði vegna mjög sérstakra aðstæðna og kostnaður vegna veikinda, fötlunar eða sameiginlegrar forsjár barns.

Í reglum sem kærða styðst við er því sérstaklega gert ráð fyrir að gera megi undanþágu frá því að miða við skráningu skv. þjóðskrá. Skilyrði undanþágu eru samkvæmt ákvæðinu að sérstakar ástæður séu fyrir hendi. Ekki er um tæmandi talningu þeirra sérstöku ástæðna að ræða sem réttlætt geta undanþágu sbr. orðalagið „svo sem“. Sem dæmi er tekið að aukin þörf sé fyrir húsnæði vegna mjög sérstakra aðstæðna og aukinn kostnaður vegna veikinda, fötlunar eða sameiginlegrar forsjár barns. Krafan virðist því vera að um hvoru tveggja sé að ræða, „aukna þörf fyrir húsnæði vegna mjög sérstakra aðstæðna“ og „aukinn kostnað vegna sameiginlegrar forsjár barns“. Ljóst er að kærendur eru í aukinni þörf fyrir húsnæði vegna barnsins sem býr hjá þeim aðra hvora viku. Foreldrar barnsins fara sameiginlega með forsjá þess og ekki unnt að draga í efa að því fylgi aukinn kostnaður fyrir umsækjendur að barnið dvelst hjá þeim í svo ríkum mæli. Hvort hin aukna þörf fyrir húsnæði sé vegna mjög sérstakra aðstæðna er án efa umdeilanlegt. Kærða verður hins vegar að bera hallann af hinu óskýra orðalagi því hafi það verið ætlunin að gera skerta vinnugetu umsækjenda vegna veikinda eða örorku að skilyrði fyrir því að veita undanþágu hefði verið unnt að orða ákvæðið með þeim hætti að það kæmi skýrt fram.

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Ákvörðun fjölskyldunefndar Mosfellsbæjar frá 30. júní 2004 um að synja kærendum um undanþágu frá reglum um fjölskyldustærð þegar ákvörðuð er hámarksfjárhæð viðbótarláns er felld úr gildi. Málinu er vísað til meðferðar fjölskyldunefndar Mosfellsbæjar að nýju.

 

 

Þuríður Jónsdóttir, formaður

Ástráður Haraldsson

Vífill Oddsson