Mál nr. 15/2000

A og B gegn félagsmálanefnd Árborgar

14.3.2001

Miðvikudaginn 14. mars 2001 var á fundi kærunefndar húsnæðismála tekið fyrir mál

nr. 15/2000.

 

A og B

gegn

félagsmálanefnd Árborgar

 

og kveðinn upp svohljóðandi

 

Ú R S K U R Ð U R:

A og B hafa með bréfi, dags. 10. desember 2000, skotið til kærunefndar húsnæðismála synjun félagsmálanefndar Árborgar frá
14. nóvember 2000 um að mæla með veitingu viðbótarláns til kærenda.

 

I. Málsmeðferð

Kærunefnd húsnæðismála leitaði eftir eftirfarandi gögnum: Greinargerð félagsmálanefndar Árborgar, dags. 10. janúar 2001. Kærendum var sent afrit hennar og gefinn kostur á að gera athugasemdir við hana, en kærendur óskuðu ekki eftir að skila inn athugasemdum.

Kærunefnd húsnæðismála hefur tekið mál þetta fyrir á fundum sínum 23. febrúar sl. og í dag.

 

II. Helstu málsatvik og kæruefni

Hinn 2. ágúst 2000 sóttu kærendur um staðfestingu húsnæðisdeildar félagsþjónustu Árborgar á rétti til viðbótarláns. Húsnæðisdeildin komst að þeirri niðurstöðu að kærendur væru með tekjur samkvæmt skattframtölum fyrir árin 1998, 1999 og 2000 að meðaltali 3.489.337- kr. sem er rúmlega 300.000- kr. yfir viðmiðunartekjumörkum, sem eru skv. 7. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998, samtals 3.195.000- kr., sbr. bréf húsnæðisdeildar Árborgar, dags. 18. september 2000. Þessari ákvörðun húsnæðisdeildar skutu kærendur til félagsmálanefndar Árborgar. Félagsmálanefnd Árborgar óskaði eftir nánari upplýsingum um aðstæður kærenda. Steinar sendi félagsmálanefnd Árborgar frekari upplýsingar með bréfi, dags. 24. október 2000. Félagsmálanefnd gaf kærendum enn tækifæri til að leggja fram frekari gögn með bréfi, dags. 1. nóvember 2000. Að lokum tók félagsmálanefnd Árborgar málið fyrir á fundi sínum 14. nóvember 2000 og staðfesti afgreiðslu húsnæðisdeildar um synjun á rétti til viðbótarláns. Ástæða höfnunar var tilgreind að umsækjendur væru með tekjur sem væru hærri en almenn tekjumörk segðu til um.

A og B kærðu fyrrgreinda ákvörðun félagsmálanefndar Árborgar til kærunefndar húsnæðismála og óskuðu endurskoðunar á henni.

 

III. Sjónarmið kærenda

Afstaða kærenda er byggð á kæru, dags. 10. desember 2000. Í kæru kemur m.a. fram að A og B telja að eins og þeirra aðstæður séu þá eigi þau undir undanþáguákvæði reglna um veitingu viðbótarlána í Árborg til íbúðarkaupa sem samþykktar voru í félagsmálanefnd þann 28. desember 1999 og í bæjarstjórn Árborgar þann 12. janúar 2000. A hefur verið óvinnufær um alllangt skeið og er hann með 75% örorkumat og frá 1. júní 2000 hefur hann þegið örorkulífeyri frá Tryggingastofnun ríkisins. Kærendur eru í leiguhúsnæði sem þau missa fljótlega og eru húsnæðisaðstæður þeirra óöruggar. Kærendur eiga þrjú börn undir 18 ára aldri. Þar sem kærendur telja sig uppfylla marga þætti sem hafðir eru til grundvallar á veitingu undanþágu til viðbótarlána, vilja þau kæra synjun félagsmálanefndar Árborgar á umsókn þeirra á rétti til viðbótarláns.

 

IV. Sjónarmið varnaraðila

Nefndinni barst greinargerð, dags. 10. janúar sl., vegna kærunnar. Í fyrrgreindri greinargerð kemur m.a. fram að kærendum hafi verið synjað um rétt til viðbótarláns vegna of hárra tekna. Tekið er fram að þrátt fyrir veikindi A sé um óverulega lækkun á tekjum að ræða. Ekki var talið að kærendur féllu undir heimild 6. gr. ofangreindra reglna um viðbótarlán um undanþágu frá tekjumörkum.

 

V. Niðurstaða

Málskotsheimild kærenda er reist á 2. mgr. 42. gr. laga um húsnæðismál nr. 44/1998 og 18. gr. reglugerðar nr. 783/1998 um viðbótarlán.

Málið varðar þá ákvörðun félagsmálanefndar Árborgar að synja kærendum um að mæla með veitingu viðbótarláns, sbr. 9. gr. reglugerðar um viðbótarlán nr. 783/1998, og var kærendum synjað vegna of hárra tekna, þ.e. að tekjur þeirra séu yfir þeim tekjumörkum sem kveðið er á um í 5. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998.

Þau lagaákvæði sem gilda um viðbótarlán eru í VII. kafla laga um húsnæðismál nr. 44/1998, einnig hefur verið sett reglugerð um viðbótarlán sem er nr. 783/1998. Samkvæmt fyrrgreindum lagaákvæðum og reglugerð er gert ráð fyrir að einstaklingar leiti til hlutaðeigandi húsnæðisnefndar og óski eftir staðfestingu húsnæðisnefndar á rétti til viðbótarláns. Það er því í verkahring húsnæðisnefnda að meta hvort umsækjandi uppfylli skilyrði til að fá viðbótarlán.

Félagsmálanefnd Árborgar tók ákvörðun í máli þessu. Samkvæmt 1. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, taka lögin til þess þegar stjórnvöld taka ákvarðanir um rétt eða skyldu manna. Ákvörðun húsnæðisnefnda skv. 30. gr. laga um húsnæðismál, nr. 44/1998, og 9. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998, sem fjallar um það hvort umsækjandi eigi rétt á viðbótarláni er slík stjórnvaldsákvörðun. Líta verður svo á að við meðferð mála af því tagi sem hér um ræðir beri að gæta ákvæða stjórnsýslulaga eftir því sem við getur átt.

Fyrir liggur í gögnum málsins að A hefur verið óvinnufær og hefur fengið örorkubætur frá Tryggingastofnun ríkisins. B hefur verið á atvinnuleysisbótum. Kærendur eru í ótryggu leiguhúsnæði og með þrjú börn undir 18 ára aldri.

Varðandi meðferð umsóknar kærenda hjá félagsmálanefnd Árborgar telur kærunefnd húsnæðismála að við mat á umsókn kæranda hafi ekki verið lagt mat á það hvort umsækjendur féllu undir undanþágu frá tekjumörkum reglugerðar um viðbótarlán, sbr. 7. gr. hennar og 6. gr. reglna sveitarfélagsins um veitingu viðbótarlána. Eins og í máli þessu lá fyrir félagsmálanefnd hefði verið ástæða til að rannsaka málið frekar, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, áður en endanleg ákvörðun var tekin í því. Höfnun félagsmálanefndar Árborgar er einungis byggð á því að kærendur hafi verið með tekjur umfram þau tekjumörk sem um getur í 3. mgr. 5. gr. reglugerðar um viðbótarlán nr. 783/1998. Í 1. mgr. 7. gr. sömu reglugerðar er kveðið á um eftirfarandi:

Húsnæðisnefnd er heimilt að veita umsækjanda, sem hefur tekjur og/eða eignir fyrir ofan tilgreind mörk 5. og 6. gr. undanþágu frá tekju- og/eða eignarmörkum á grundvelli mats á högum hans svo sem vegna mikilla skuldsetninga, atvinnuleysis, veikinda eða ef hann býr við ófullnægjandi húsnæðisaðstöðu.

Á grundvelli 2. mgr. 7. gr. reglugerðar um viðbótarlán nr. 783/1998 hefur Árborg sett sér reglur sem kveða m.a. nánar á um beitingu ofangreindrar undanþáguheimildar. Þar segir í 6. gr. að m.a. skuli taka tillit til heilsufars og vinnugetu fjölskyldunnar, húsnæðisaðstæður og að öðru jöfnu skulu umsækjendur njóta forgangs við veitingu viðbótarlána sem hafa fyrir barnmörgum fjölskyldum að sjá, ef umsækjandi á við örorku eða langvarandi veikindi að stríða.

Ekki verður séð af gögnum málsins að félagsmálanefnd Árborgar hafi lagt mat sitt á hagi kærenda og kannað til hlítar hvort aðstæður þeirra væru með þeim hætti að fyrrgreind undanþáguákvæði ættu við. Í greinargerð félagsmálanefndar Árborgar, dags. 10. janúar 2001, er á hinn bóginn tekið fram að ekki hafi verið talið að kærendur féllu undir heimild 6. gr. reglna sveitarfélagsins um veitingu viðbótarlána til undanþágu frá tekju- og eignarmörkum. Ekki kemur nánar fram hvernig þessi niðurstaða er fengin. Kærunefnd húsnæðismála telur málsmeðferð að þessu leyti ábótavant og telur að ástæða hefði verið til að félagsmálanefnd legði sjálfstætt mat á hvort undanþáguákvæðið ætti við í þessu tilfelli og rökstyddi það ef svo væri ekki.

Með vísan til framanritaðs, og þar sem ekki liggur fyrir í málinu að fyrrgreint mat hafi verið gert á högum kærenda með tilliti til þess hvort undanþáguákvæði frá tekjumörkum væru fyrir hendi, telur kærunefnd húsnæðismála að félagsmálanefnd Árborgar hafi ekki sinnt rannsóknarskyldu sinni skv. 10. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, og þar af leiðandi ekki lagt viðhlítandi grundvöll að ákvörðun sinni um að synja kærendum um staðfestingu á rétti til viðbótarláns á fundi sínum 14. nóvember 2000. Að þessu virtu telur kærunefnd húsnæðismála að ákvörðun félagsmálanefndar Árborgar hafi verið óréttmæt og efni séu til að fella hana úr gildi.

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Ákvörðun félagsmálanefndar Árborgar frá 14. nóvember 2000 um að synja kærendum um staðfestingu á rétti til viðbótarláns er felld úr gildi. Málinu er vísað til meðferðar félagsmálanefndar Árborgar að nýju.

 

 

Þuríður Jónsdóttir, formaður