Mál nr. 10/2009

Föstudaginn 26. febrúar 2010 var á fundi kærunefndar húsnæðismála tekið fyrir mál nr. 10/2009:

A

gegn

Íbúðalánasjóði

og kveðinn upp svohljóðandi

Ú R S K U R Ð U R:

A, hér eftir nefndur kærandi, hefur með kæru, móttekinni 30. nóvember 2009, farið fram á að Íbúðalánasjóði verði gert að endurskoða synjun á umsókn hans um aðstoð vegna greiðsluerfiðleika.

I. Málsmeðferð

Greinargerð kæranda barst kærunefnd með bréfi, dagsettu 7. janúar 2010, og með bréfi nefndarinnar, dagsettu 11. janúar 2010, var óskað eftir upplýsingum um meðferð málsins og frekari gögnum ef þau væru fyrir hendi hjá Íbúðalánasjóði, einnig að tekin yrði afstaða til kærunnar. Greinargerð kærða barst með bréfi, dagsettu 20. janúar 2010. Með bréfi nefndarinnar, dagsettu 25. janúar 2010, var greinargerðin send kæranda til kynningar og óskað frekari gagna. Frekari gögn bárust frá kæranda 4. febrúar 2010 sem send voru kærða með bréfi nefndarinnar, dagsettu 5. febrúar 2010. Þá bárust með tölvupósti, dagsettum 19. febrúar 2010, frekari skýringar af hálfu kærða.

II. Helstu málsatvik og kæruefni

Kærandi óskaði eftir aðstoð viðskiptabanka síns vegna greiðsluvanda. Bankinn afgreiddi umsóknina með fjárhagsyfirliti sem sent var kærða auk tillögu um úrlausn.

Á fjárhagsyfirliti gerði viðskiptabankinn tillögu um skuldbreytingu vanskila til 20 ára og greiðslufrest í þrjú ár, en kærði féllst ekki á tillöguna og synjaði erindinu þar sem skilyrðum 1. tölul. 4. gr. reglugerðar nr. 584/2001 var ekki talið fullnægt.

III. Sjónarmið kæranda

Kærandi bendir á að tekjur sínar hafi að hluta verið í formi húsaleigutekna af atvinnuhúsnæði hans að X nr. 24 í R. Leigutekjurnar hafi verið um 500.000 kr. en afborganir af húsnæðinu um 270.000 kr. Frá og með febrúar 2009 hafi afborganir af nýlegu myntkörfuláni farið stighækkandi og á svipuðum tíma hafi leigutaki lent í greiðsluerfiðleikum vegna minni umsvifa í samfélaginu. Leigutaki hafi að mjög litlu leyti staðið við að greiða húsaleigu og í þessu telur kærandi það sem samsvarar tekju- og atvinnuleysi sínu. Nýverið hafi verið gerður nýr tíu ára leigusamningur, 275.000 kr., við leigutaka í ljósi þess að reksturinn hafi frá og með haustmánuðum 2009 tekið algjöran viðsnúning.

Þá hefur kærandi leigt út eign sína að Y nr. 2 í R til B frá og með september 2007 og hafi leigutekjur farið stighækkandi eftir gengi myntarinnar S en þær tekjur hafi að mestu leyti farið til Nýja Landsbankans frá og með 2008. Leigusamningur hafi verið endurnýjaður til fjögurra ára frá september 2009, en með helmings lækkun leigu í myntinni S til september 2011 en þá verði hann aftur hækkaður langleiðina í það sem hann hafi áður verið. Við þá hækkun sem muni koma til frá og með september 2011 muni tekjur kæranda aftur aukast af þessari eign. Þannig að fái kærandi þá aðstoð sem hann hafi óskað eftir muni leigutekjurnar koma honum úr þessum erfiðleikum. Munnlegt vilyrði liggi fyrir um enn lengri leigutíma eftir 2013, svo framarlega sem Y sé haldið við í því ástandi sem eignin er í, sem kærandi hafi staðið fullkomlega við. Nýi Landsbankinn hafi lýst yfir vilja til þess að létta greiðslubyrði kæranda þannig að leigutekjur, í náinni framtíð muni nægja til þess að greiða af láni kærða og minna láni frá Nýja Landsbankanum.

Einnig hafi atvinnutekjur kæranda dregist saman og greiðslubyrði aukist nú á meðan þetta erfiða tímabil hafi verið að ganga yfir, hins vegar sjái kærandi fram á, út frá mörgu, að þær muni aukast í náinni framtíð.

IV. Sjónarmið kærða

Af hálfu kærða kemur fram að við ósk um greiðsluvandaúrlausn sé ekki send frumumsókn til kærða heldur snúi umsækjandi sér til viðskiptabanka síns sem fer yfir fjárhag viðkomandi og afgreiðir fjárhagsyfirlit til kærða með tillögu.

Á fjárhagsyfirliti hafi viðskiptabankinn gert tillögu um skuldbreytingu vanskila til 20 ára og greiðslufrest í þrjú ár. Kærði hafi ekki fallist á tillöguna og synjað erindinu þar sem skilyrðum 1. tölul. 4. gr. reglugerðar nr. 584/2001 var ekki talið fullnægt, þ.e. greiðsluerfiðleikar umsækjanda voru ekki taldir stafa af óvæntum eða ófyrirséðum atvikum enda hafi umsækjandi ekki greitt af lánum sínum hjá kærða frá júlí 2008 en þau lán hvíli á tveimur eignum, Z nr. 1 T og Y nr. 2 R. Þannig verði ekki séð að þær ástæður sem tilgreindar hafi verið séu ástæða vandans.

Kærandi hafi tilgreint einkum tvær ástæður fyrir greiðsluvanda sínum, annars vegar myntkörfulán frá Landsbanka Íslands á atvinnuhúsnæði að X nr. 24 í R og lækkun húsaleigu tímabundið í S á Y nr. 2 þar sem gengislækkun krónunnar vegi væntanlega á móti tekjumissi í íslenskum krónum. Hvað myntkörfulánið varði þá hljóti kærandi að leita þeirra leiða sem í boði séu til að draga úr greiðslubyrði gengistryggðra lána og snúa sér í því efni til Landsbankans.

Við afgreiðslu málsins hafi kærði litið svo á að áætlanir kæranda hafi verið með þeim ágöllum að þær hafi ekki getað orðið grundvöllur greiðsluferils sem hann hafi lagt upp með.

V. Niðurstaða

Málskot kæranda er reist á 1. mgr. 42. gr. laga um húsnæðismál, nr. 44/1998. Hlutverk kærunefndar húsnæðismála er að skera úr ágreiningsmálum er kunna að rísa vegna ákvarðana Íbúðalánasjóðs og húsnæðisnefnda, sbr. 1. mgr. 41. gr. laganna.

Kærandi gerir þá kröfu fyrir kærunefnd húsnæðismála að kærða verði gert að endurskoða synjun á umsókn hans um aðstoð vegna greiðsluerfiðleika. Kærði vísaði til 1. tölul. 4. gr. reglugerðar nr. 584/2001 og taldi hins vegar að greiðsluerfiðleikar kæranda stöfuðu ekki af óvæntum eða ófyrirséðum atvikum enda hafi umsækjandi ekki greitt af lánum sínum hjá kærða frá júlí 2008.

Skilyrði greiðsluerfiðleikaaðstoðar skv. 1. tölul. 4. gr. reglugerðar um úrræði til að bregðast við greiðsluvanda vegna lána Íbúðalánasjóðs, nr. 584/2001, er að þeir stafi af óvæntum tímabundnum erfiðleikum vegna veikinda, slysa, minni atvinnu, atvinnuleysi eða af öðrum ófyrirséðum atvikum.

Að mati kærunefndar húsnæðismála hefur Íbúðalánasjóður ekki rökstutt að 1. tölul. 4. gr. reglugerðar nr. 584/2001 eigi ekki við í þessu máli kæranda, enda átti efnahagshrunið sér nokkurn aðdraganda.

Með vísan til framangreinds er ákvörðun Íbúðalánasjóðs felld úr gildi. Kærunefnd húsnæðismála beinir því til Íbúðalánasjóðs að endurskoða ákvörðun sína í máli þessu.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Hin kærða ákvörðun Íbúðalánasjóðs um að synja A um aðstoð vegna greiðsluerfiðleika er felld úr gildi.

Þuríður Jónsdóttir, formaður

Ástráður Haraldsson

Vífill Oddsson