Mál nr. 1/2002

X og Y gegn húsnæðisnefnd Hafnarfjarðar.

10.6.2002

Mánudaginn 10. júní 2002 var á fundi kærunefndar húsnæðismála tekið fyrir mál
nr. 1/2002:

X og Y

gegn

húsnæðisnefnd Hafnarfjarðar

og kveðinn upp svohljóðandi

Ú R S K U R Ð U R:

X og Y, hafa með kæru, dags. 28. desember 2001, sem barst kærunefnd húsnæðismála
7. janúar 2002, skotið til kærunefndar húsnæðismála synjun húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar, frá 19. desember 2001, að staðfesta umsókn um viðbótarlán, sbr. 9. gr. reglugerðar um viðbótarlán nr. 783/1998.

I.                   Málsmeðferð

Kærunefnd húsnæðismála leitaði eftir eftirfarandi gögnum: Leitað var greinargerðar húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar, sem barst nefndinni 25. janúar sl. Kærendum var sent afrit hennar og gefinn kostur á að gera athugasemdir við fyrrgreinda greinargerð, en engar athugasemdir bárust.

Kærunefnd húsnæðismála tók málið til úrlausnar, þegar lá fyrir að ekki kæmu athugasemdir frá kæranda vegna greinargerðar húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar.

II.                Helstu málsatvik og kæruefni

Hinn 8. maí 2000 var kærendum, sem eru hjón með eitt barn, veitt staðfesting húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar á rétti til viðbótarláns að fjárhæð 1.760.000 kr., sem þau nýttu til að kaupa fasteign. Kaupverð íbúðarinnar var 9.000.000 kr. Fasteignin er 2ja til 3ja herbergja auk bílskúrs.

Hinn 10. desember 2001, sóttu kærendur um viðbótarlán að nýju til kaupa á íbúð. Í umsókninni eru tilgreindar þær ástæður að þörf sé á íbúðarskiptum til að bæta erfiða skuldastöðu og að þau fyrirhugi að kaupa ódýrari fasteign en þau eiga í dag. Jafnframt er tekið fram að kærendur standi í skilum með sínar skuldir, en greiðslubyrði sé mikil. Þau telja sig vera í óhentugu húsnæði, sem þurfi mikið viðhald í framtíðinni. Samkvæmt kæru þeirra er áætlað söluverð fasteignar þeirra um 10.900.000 kr, en þau hyggjast kaupa fasteign sem myndi kosta á bilinu 9.000.000 kr. til 10.000.000 kr. Mismuninn ætli þau að nota til að greiða niður skuldir.

Kærendum var synjað um staðfestingu húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar, sbr. bréf húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar, dags. 19. desember 2001. Ástæða höfnunar var tilgreind að með vísan til 6. tölul. reglna sveitarfélagsins um viðbótarlán, sem kveður á um að eitt skilyrði fyrir veitingu viðbótarlána sé að umsækjandi búi við ófullnægjandi húsnæðisaðstæður. Í greinargerð húsnæðisnefndar kemur m.a. fram sú skoðun húsnæðisnefndar að húsnæðismál kærenda hafi verið leyst á viðunandi hátt með viðbótarláni þann 8. maí 2000. Húsnæðisnefndin geti ekki fallist á þær ástæður sem kemur fram í umsókn kærenda til húsnæðisnefndar, dags. 10. desember 2001. Þær ástæður sem þar koma fram er að kærendur séu að sækja um viðbótarlán til að greiða niður skuldir. Er í greinargerð húsnæðisnefndar færð rök fyrir því að í því felist umtalsverður kostnaður fyrir kærendur að skipta um fasteign og hærri vextir séu á viðbótarlánum í dag, en voru er þau fengu viðbótarlán á árinu 2000.

Kærendur kærðu fyrrgreinda ákvörðun húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar til kærunefndar húsnæðismála og óskaði endurskoðunar á henni.

III.             Sjónarmið kærenda

Afstaða kærenda er byggð á kæru, dags. 28, desember 2001, en ekki bárust frekari athugasemdir frá kærendum. Í kærunni koma m.a. fram ástæður umsóknar kærenda, sem eru að þær að vegna mikilla skuldsetninga sökum skólagöngu erlendis, vilji þau festa kaup á ódýrari og viðhaldsminni fasteign og nota mismuninn til að greiða niður skuldir.

IV.              Sjónarmið varnaraðila

Nefndinni barst greinargerð húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar, dags. 21. janúar sl., vegna kærunnar. Í fyrrgreindri greinargerð er m.a. gerð grein fyrir kærendur hafi fengið viðbótarlán árið 2000 sem þau nýttu til kaupa á fasteign. Ástæða umsóknar að nýju sé sú að þau vilji kaupa sér ódýrari fasteign til að bæta skuldastöðu sína og að þau fyrirhugi að kaupa fasteign sem er 900.000 kr. ódýrari en sú fasteign sem þau eigi í dag. Í söluyfirliti með núverandi fasteign kærenda, dags. 26. nóvember er núverandi fasteign lýst sem 3ja herbergja og sögð með stækkunarmöguleikum og í góðu ástandi að öðru leyti en því að þak á bílskúr sé illa farið. Í greinargerðinni kemur einnig fram að húsnæðisnefnd Hafnarfjarðar hefur sett sér starfsreglur um framkvæmd og fyrirkomulag varðandi staðfestingu á viðbótarlánum samkvæmt 2. mgr. 4. gr. reglugerðar um viðbótarlán nr. 783/1998. Reglurnar voru staðfestar af bæjarstjórn Hafnarfjarðar hinn 23. febrúar 1999. Við setningu reglnanna var m.a. miðað við ákvæði 30. gr. laga um húsnæðismál nr. 44/1998, þar sem fram kemur að við veitingu viðbótarlána skuli höfð hliðsjón af fjölskyldustærð, eignum, tekjum, íbúðarstærð og stærð húsnæðis. Einnig 2. mgr. 4. gr. reglugerðar um viðbótarlán nr. 783/1998.

Hvað varðar sérstaklega umsókn kærenda þá kemur fram í greinargerð húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar að hún hafi verið tekin til meðferðar í samræmi við starfsreglur nefndarinnar og við mat á umsókn hafi komið í ljós að kærendur höfðu áður fengið viðbótarlán og bjuggu við viðunandi húsnæðisaðstæður, bæði hvað varðar stærð fasteignar miðað við fjölskyldustærð og ástand hennar.

V.                 Niðurstaða

Málskotsheimild kæranda er reist á 2. mgr. 42. gr. laga um húsnæðismál nr. 44/1998, sbr. lög nr. 77/2001 og 18. gr. reglugerðar nr. 783/1998 um viðbótarlán.  

Mál þetta varðar þá ákvörðun húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar að synja kærendum um að mæla með veitingu viðbótarláns og byggist sú synjun á starfsreglum húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar um staðfestingu viðbótarlána til íbúðakaupa, sem samþykktar voru af bæjarstjórn Hafnarfjarðar 23. febrúar 1999.

Samkvæmt 2. mgr. 4. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998, sem byggð er á lögum um húsnæðismál, nr. 44/1998, er sveitarstjórn heimilt að setja í reglur nánari fyrirmæli um þau atriði, er húsnæðisnefnd skal líta til, við mat á þörf umsækjanda fyrir viðbótarlán. Samkvæmt 2. málsl. 2. mgr. 30. gr. og 2. tölul. 14. gr. laga um húsnæðismál, nr. 44/1998, er eitt af verkefnum húsnæðisnefnda að leggja mat á þörf einstaklinga, sem búa við erfiðar aðstæður, fyrir viðbótarlán og meta hvort þeir uppfylli skilyrði til þess og skal hafa hliðsjón af fjölskyldustærð, eignum, tekjum, íbúðarstærð og gerð húsnæðis. Á grundvelli fyrrgreindra laga og reglugerðar hefur bæjarstjórn Hafnarfjarðar samþykkt starfsreglur húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar um staðfestingu viðbótarlána til íbúðarkaupa, en þar er að finna nánari fyrirmæli um þau atriði er húsnæðisnefnd skal líta til við mat á umsóknum um viðbótarlán. Er í ákvörðun húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar vísað til 6. tölul. reglnanna, sem er svohljóðandi:

Eftirfarandi skilyrði eru sett fyrir veitingu viðbótarlána:

...

6.                  Búi við ófullnægjandi húsnæðisaðstæður, svo sem:

a.      Húsnæði of lítið, m.v. fjölskyldustærð

b.      Heilsuspillandi

c.       Ótrygg leiga

d.      Húsnæðislaus

Í gögnum málsins liggur fyrir að kærendur fengu viðbótarlán í maí 2000 til kaupa á 3ja herbergja fasteign í Hafnarfirði. Þau eru þrjú í heimili og ekki kemur fram í gögnum málsins að fasteignin sem þau búa í núna falli undir skilyrði a. til d. hér að ofan. Kærunefnd húsnæðismála telur með vísan til gagna málsins að kærendur búi við fullnægjandi húsnæðisaðstæður, en það er einmitt eitt af meginskilyrðum þess að fá viðbótarlán, enda ætlaði löggjafinn að þessi lán yrðu veitt þeim sem byggju við erfiðar aðstæður og þyrftu sérstaka aðstoð við íbúðarkaup.

Rétt er einnig að benda á að það kann að orka tvímælis að veita viðbótarlán til umsækjenda sem eru að festa kaup á ódýrari fasteign en þau eiga fyrir. Það er í hæsta máta óeðlilegt að þeir sem þegar hafa fengið viðbótarlán, geti fengið annað viðbótarlán og keypt sér ódýrari fasteign en áður og greitt niður skuldir með þeim mismuni sem verður. Ekki verður séð að það samrýmist tilgangi laga um húsnæðismál nr. 44/1998.

Ekki verður séð af gögnum málsins að meðferð umsóknar kærenda hafi verið ábótavant eða að mat varnaraðila hafi verið ólögmætt eða andstætt lögum um húsnæðismál nr. 44/1998. Að öllu þessu virtu verður að telja að synjun húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar í máli þessu hafi verið réttmæt og því ekki efni til að fella hana úr gildi.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Kröfu X og Y um að felld verði úr gildi synjun húsnæðisnefndar Hafnarfjarðar frá 19. desember 2001 um að mæla með veitingu viðbótarláns er hafnað.

Þuríður Jónsdóttir, formaður

Ástráður Haraldsson

Vífill Oddsson