Mál nr. 13/2002

A gegn félagsmálaráði Reykjavíkurborgar

11.3.2003

Þriðjudaginn 11. mars 2003 var á fundi kærunefndar húsnæðismála tekið fyrir mál
nr. 13/2002:

 

A

gegn

félagsmálaráði Reykjavíkurborgar

  

og kveðinn upp svohljóðandi

  

Ú R S K U R Ð U R:

A, hefur með kæru, dags. 14. nóvember 2002, sem barst kærunefnd 1. desember 2002, skotið til kærunefndar húsnæðismála synjun félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar, frá 16. október 2003, um að staðfesta umsókn um viðbótarlán, sbr. 9. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998.

 

I.                   Málsmeðferð

Kærunefnd húsnæðismála leitaði eftir eftirfarandi gögnum: Leitað var greinargerðar félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar, sem barst nefndinni 17. janúar sl. Kæranda var sent afrit hennar og gefinn kostur á að gera athugasemdir við fyrrgreinda greinargerð, en engar athugasemdir bárust.

Kærunefnd húsnæðismála tók málið til úrlausnar, þegar lá fyrir að ekki kæmu athugasemdir frá kæranda vegna greinargerðar félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar.

 

II.                Helstu málsatvik og kæruefni

Hinn 7. október 2002 lagði kærandi inn umsókn um viðbótarlán til Félagsþjónustunnar í Reykjavík. Var umsókn kæranda lögð fyrir félagsmálaráð Reykjavíkurborgar á fundi ráðsins 16. október 2002 og var umsókninni synjað á þeim forsendum að skilyrði 5. gr. reglugerðar nr. 738/1998, sbr. reglugerð nr. 395/2001, væru ekki uppfyllt. Var kæranda tilkynnt niðurstaða nefndarinnar með bréfi, dags. 23. október 2002.

Kærandi kærði niðurstöðu félagsmálaráðs til kærunefndar húsnæðismála með bréfi, dags. 14. nóvember 2002, og óskaði endurskoðunar á henni.

 

III.             Sjónarmið kærenda

Afstaða kæranda er byggð á kæru, dags. 14. nóvember 2002, en ekki bárust frekari athugasemdir frá kæranda.

Í kærunni kemur m.a. fram að fjárhagserfiðleika kæranda megi rekja aftur til ársins 1992 og hafi þeir komið til vegna skilnaðar og skuldsetningar í kjölfar hans. Allar götur síðan hafi kærandi þurft að vera á leigumarkaði og þetta ástand haft alvarlegar afleiðingar á andlega og líkamlega heilsu kæranda. Enn fremur hafi kærandi tvívegis þurft að flytja búferlum í aðra landshluta vegna vinnu sinnar sem hafi haft verulegan kostnað í för með sér.

Kærandi segir alvarlega fjárhagsstöðu sína einnig stafa af því elsta barn hans eigi við alvarleg veikindi að stríða vegna vímuefnaneyslu.

Vegna starfs kæranda sem skurðhjúkrunarfræðingur beri honum skylda til að taka gæsluvaktir sem séu allt árið um kring, virka daga sem helgidaga. Þetta geri það að verkum að laun kæranda hafi hækkað og þar af leiðandi hafi laun kæranda farið yfir tekjumörk reglugerðar nr. 783/1998, sbr. reglugerð nr. 395/2001. Hins vegar sé kærandi undir eignamörkum reglugerðarinnar, þar sem kærandi sé eignalaus.

 

IV.              Sjónarmið varnaraðila

Nefndinni barst greinargerð félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar 17. janúar 2003. Í greinargerðinni kemur fram að félagsmálaráð hafi sett sér starfsreglur um staðfestingu viðbótarlána, sbr. heimild 2. mgr. 4. gr. reglugerðar nr. 783/1998. Starfsreglur félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar um staðfestingu viðbótarlána úr Íbúðalánasjóði til íbúðarkaupa voru síðan samþykktar í borgarráði 19. mars 2002.

Varnaraðili segir að við afgreiðslu málsins hafi m.a. legið fyrir umsókn kæranda ásamt greinargerð, greiðslumati og staðfestum ljósritum skattframtala kæranda undanfarin þrjú ár. Samkvæmt umræddum gögnum séu meðaltekjur kærenda um 50% yfir tekjumörkum reglugerðar nr. 783/1998, sbr. reglugerð nr. 395/2001.

Bendir varnaraðili á að kærandi búi einn og eigi þrjú uppkomin börn. Kærandi hafi búið í leiguhúsnæði sl. 10 ár eða eftir skilnað við eiginmann sinn. Telur varnaraðili erfiðar aðstæður á leigumarkaði falla utan undanþáguheimildar starfsreglna félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar er gerir áskilnað um að húsnæði sé ófullnægjandi. Segir varnaraðili að við skoðun hans á aðstæðum kærenda á umsóknardegi hafi hann ekki verið meið þeim hætti að þau féllu undir undanþáguheimildir 7. gr. reglugerðar nr. 783/1998 og starfsreglna félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar.

Með vísan til þess sem hér hefur verið rakið telur varnaraðili ljóst að framangreind ákvörðun varnaraðila hafi hvorki brotið gegn starfsreglum félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar um staðfestingu viðbótarlána, reglugerðar nr. 783/1998 né lögum um húsnæðismál, nr. 44/1998. Í ljósi þessa krefst varnaraðili að ákvörðunin verði staðfest.

 

V.                 Niðurstaða

Málskotsheimild kæranda er reist á 2. mgr. 42. gr. laga um húsnæðismál, nr. 44/1998, sbr. lög nr. 77/2001 og 18. gr. reglugerðar nr. 783/1998, um viðbótarlán,.

Málið varðar þá ákvörðun félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar að synja kæranda um að samþykkja veitingu viðbótarláns, sbr. 9. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998. Voru forsendur synjunarinnar of háar tekjur kæranda sem voru yfir þeim tekjumörkum sem kveðið er á um í 5. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998, sbr. reglugerð nr. 395/2001.

Þau lagaákvæði sem gilda um viðbótarlán eru í VII. kafla laga um húsnæðismál, nr. 44/1998, einnig hefur verið sett reglugerð um viðbótarlán sem er nr. 783/1998. Samkvæmt fyrrgreindum lagaákvæðum og reglugerð er gert ráð fyrir að einstaklingar leiti til hlutaðeigandi húsnæðisnefndar og óski eftir staðfestingu húsnæðisnefndar á rétti til viðbótarláns. Það er því í verkahring húsnæðisnefnda að meta hvort umsækjandi uppfylli skilyrði til að fá viðbótarlán.

Félagsmálaráð Reykjavíkurborgar tók ákvörðun í máli þessu. Samkvæmt 1. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, taka lögin til þess þegar stjórnvöld taka ákvarðanir um rétt eða skyldu manna. Ákvörðun húsnæðisnefnda skv. 30. gr. laga um húsnæðismál, nr. 44/1998, og 9. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998, sem fjallar um það hvort umsækjandi eigi rétt á viðbótarláni er slík stjórnvaldsákvörðun. Líta verður svo á að við meðferð mála af því tagi sem hér um ræðir beri að gæta ákvæða stjórnsýslulaga eftir því sem við getur átt.

Fyrir liggur í gögnum málsins að kærandi er skurðhjúkrunarfræðingur og eru tekjur hans um 50% yfir viðmiðunartekjum reglugerðar nr. 783/1998, sbr. reglugerð nr. 359/2001. Í málinu liggur einnig fyrir læknisvottorð um heilsubrest kæranda sem og skattframtöl þar sem koma fram skuldir kæranda, en kærandi segir fjárhagsstöðu sína slæma. Einnig bendir kærandi á að elsta barn hans eigi við alvarleg veikindi að stríða vegna vímuefnaneyslu og hafi það enn aukið á fjárhagsvanda hans.

Í synjunarbréfi varnaraðila dags. 23. nóvember 2002 segir um forsendur synjunar varnaraðila á umsókn kæranda:

„Til skýringar ástæðu höfnunarinnar er vísað til reglugerðar um viðbótarlán nr. 783/1998, 5. gr. þar sem tilgreind eru tekju- og eignamörk sem húsnæðisnefndir skulu miða við. Skv. umsóknargögnum voru tekjur yðar 55.0% yfir tekjumörkum reglugerðarinnar og er það forsenda höfnunar á umsókn yðar.“

Í greinargerð varnaraðila kemur fram að við skoðun félagsmálaráðs á umsóknardegi hafi það verið mat ráðsins að aðstæður kæranda væru ekki með þeim hætti að þau féllu undir undanþáguheimildir 7. gr. reglugerðarinnar og starfsreglna félagsmálaráðs.

Í 1. mgr. 7. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998, er fjallað um heimild sveitarfélags til veita undanþágur frá tekjumörkum, en þar kemur fram að húsnæðisnefnd sé heimilt að veita umsækjanda, sem hefur tekjur og/eða eignir fyrir ofan tilgreind mörk 5. og 6. gr., undanþágu frá tekju- og/eða eignamörkum á grundvelli mats á högum hans, svo sem vegna mikilla skuldsetninga, atvinnuleysis, veikinda eða ef hann býr við ófullnægjandi húsnæðisaðstöðu.

Á grundvelli 2. mgr. 7. gr. reglugerðar um viðbótarlán, nr. 783/1998, hefur félagsmálaráð Reykjavíkurborgar sett sér reglur sem kveða m.a. nánar á um beitingu ofangreindrar undanþáguheimildar. Þar segir m.a. að heimilt sé að veita umsækjanda undanþágu frá tekju- og/eða eignamörkum á grundvelli mats á högum hans. Mikil skuldsetning, atvinnuleysi, veikindi eða ófullnægjandi húsnæði réttlæti undanþágu.

Af gögnum málsins verður ekki séð að félagsmálaráð Reykjavíkurborgar hafi lagt mat á það hvort aðstæður kæranda féllu undir þær undanþáguheimildir frá tekju- og eignamörkum sem hér hafa verið raktar og kannað til hlítar hvort aðstæður hans væru með þeim hætti að fyrrgreind undanþáguákvæði ættu við. Ekki er tekin sérstök afstaða til fjárhags kæranda eða veikinda hans í forsendum varnaraðila, sbr. bréf hans, dags. 23. nóvember 2002. Jafnframt er ekki vikið sérstaklega að þessum atriðum í greinargerð varnaraðila, dags. 13. janúar 2003.

Með vísan til framanritaðs, og þar sem ekki liggur fyrir í málinu að fyrrgreint mat hafi verið gert á högum kærenda með tilliti til þess hvort undanþáguákvæði frá tekjumörkum væru fyrir hendi, telur kærunefnd húsnæðismála að félagsmálaráð Reykjavíkurborgar hafi ekki sinnt rannsóknarskyldu sinni skv. 10. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, og þar af leiðandi ekki lagt viðhlítandi grundvöll að ákvörðun sinni um að synja kæranda um staðfestingu á rétti til viðbótarláns á fundi sínum 16. október 2002. Að þessu virtu telur kærunefnd húsnæðismála að ákvörðun félagsmálaráðs Reykjavíkurborgar hafi verið óréttmæt og efni séu til að fella hana úr gildi.

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð :

Fallist er á kröfu A um að felld verði úr gildi synjun félagsmálaráðs Reykjavíkur frá 16. október 2002 um að mæla með veitingu viðbótarláns.

 

 

Þuríður Jónsdóttir, formaður

Ástráður Haraldsson

Vífill Oddsson