Śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla
Mįl nr. 60/2008
Fimmtudaginn, 22. janśar 2009
A
gegn
Vinnumįlastofnun-Fęšingarorlofssjóši
Śrskuršur
Mįl žetta śrskurša Gušnż Björnsdóttir hdl., Gunnlaugur Sigurjónsson lęknir og Heiša Gestsdóttir lögfręšingur.
Žann 7. október 2008 barst śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla kęra A, dagsett 5. október 2008.
Kęrš var įkvöršun Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs sem tilkynnt var meš bréfi dagsettu 10. jślķ 2008 um aš synja kęranda um greišslu fęšingarstyrks sem nįmsmanni.
Ķ upplżsingum um kęruefni og rökstušningi meš kęru segir mešal annars:
„Žann Z. jśli sķšastlišinn ól kęrandi dreng. Hafši hśn žį įšur sótt um fęšingarstyrk nįmsmanna en honum hafši veriš hafnaš af žeirri forsendu aš kęrandi uppfyllti ekki skilyrši 19. gr. laga nr. 95/2000 um fęšingar- og foreldraorlof skv. bréfi Vinnumįlastofnunar dagsett 10. jśli 2008. ķ žvķ bréfi kemur žó ekki fram įstęšur žess hvers vegna umsókninni var hafnaš og er žį ķ stašinn veittur styrkur sem foreldri utan vinnumarkašar. Žegar leitaš var eftir nįnari upplżsingum hjį starfsmanni sjóšsins er sś įstęša gefin aš kęrandi hafi uppfyllt fullnęgjandi įrangri į vorönn 2008 skv. tölvubréfi dagsett 1. september sķšastlišinn en hinsvegar hafi kęrandi ekki uppfyllt žaš skilyrši um višunandi nįmsįrangur haustiš 2007.
Saga kęranda er sś aš hśn var skrįš upphaflega ķ 16 einingar į haustönn 2007, hśn skrįši sig sķšan śr einum 5 eininga kśrs og sįtu žį eftir 11 einingar. Öll verkefnaskil og próf voru tekin į tķmabilinu september fram til desember og var góšur įrangur śr žvķ, eins og sjį mį meš vottoršum kennara viš B-deild D-hįskóla sem eru mešfylgjandi. Žį gerist žaš ķ desember aš 3 įra stślkubarn kęranda fęr sżkingu ķ hįlsi og žarf aš leggjast inn į barnaspķtala Hringsins ķ rśma viku og var svo fjarverandi śr leiksskóla lengi eftir aš heim var komiš. Eru bįšir foreldrar stślkunnar ķ nįmi og var tekin sś įkvöršun aš móšir barnsins (kęrandi) myndi sitja viš į spķtalanum en fašir stślkunnar skyldi klįra sķn nįm en hann er ķ meistaranįmi viš E-deild D-hįskóla. Fékk kęrandi vottorš frį barnaspķtalanum sem skilaš var inn til B-deildar og fékk hśn žar aš leišandi ekki fall į sķnum prófum heldur heimild til aš skila inn vottorši. Nįši hśn žó aš skila inn žremur einingum vegna próflaus nįmskeišs į haustönn 2007. Į žessu tķmabili glķmdi kęrandi viš mikla morgunógleši og fékk rįš hjį lęknum vegna žessara og stóš žaš tķmabil fram ķ febrśar.
Į vorönn nįši kęrandi svo višunandi 75% nįmsįrangri skv. tölvubréfi starfsmanns sjóšsins dagsett 1. sept sķšastlišinn og er mešfylgjandi kęru žessari. Kęrandi hafši žį nįš 10 einingum en hafši veriš skrįš ķ 15 einingum. Var žį tališ ķ lagi aš lįta žessar 10 einingar gilda žar sem ašeins var um 5 eininga įfanga og hafši kęrandi žvķ ekki möguleika į aš skrį sig śr ašeins 4 einingum. Er žetta samžykkt af starfsmanni sjóšsins ķ įšurgreindu tölvubréfi og veršur žvķ aš telja aš um stjórnvaldsįkvöršun aš žessu leyti sé aš ręša sem birt hefur veriš kęranda og er žvķ bindandi eftir aš hśn er komin til ašila skv. 20. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993. Žess mį svo geta aš kęrandi klįraši 15 einingar į vorönn 2007 sem er 100% nįm sem žó telst ekki inn ķ žetta tķmabil skv. lögunum en sżnir žó fram į aš um nįmsmann sé aš ręša. Telur kęrandi lögin hafi aš geyma žaš skilyrši aš skrįning ķ fullt nįm eigi viš og eins og žaš sé skilgreint sé um aš ręša 75-100% nįm viš višurkennda menntastofnun. Žį skal sżna fram į višunandi nįmsįrangur. Telur kęrandi aš hśn hafi sżnt fram į višunandi nįmsįrangur mišaš viš žau įföll sem komu upp.
Mįlsįstęšur kęranda eru ķ raun žrķskiptar, ķ fyrsta lagi aš skeršingarreglan um „višunandi nįmsįrangur" sé ekki nęgjanlega skżrt afmarkašur ķ lögum eša reglugerš og geti žar af leišandi ekki komiš til įlita og aš framsal žeirrar įkvöršunar til vinnumįlastofnunar sé ekki heimil. Žį telur kęrandi aš brotiš sé gegn jafnręšisreglu stjórnarskrįrinnar sem og jafnręšisreglu stjórnsżslulaga meš žvķ aš gera kröfu um nįmsįrangur į lokaprófum tvķvegis. Žį telur kęrandi aš sś skeršingarregla sem nś kemur fram ķ lögum um fęšingar og foreldraorlof geti ekki komiš til greina viš hįttsemi hennar og aš skeršingin hefši žurft aš koma fram skżrt fram ķ lögum frį upphafi. Veršur fjallaš um žessar mįlsįstęšur ķ frekara męli hér aš nešan. Bendir kęrandi į hlutverk kęrunefndar til aš fjalla um žęr meginmįls įstęšur sem kęrandi byggir į og hefur žżšingu fyrir śrlausn mįlsins, sbr. įlit umbošsmanns nr. 4030/2004.
Ķ l. mgr. 19.gr. laga nr. 95/2000 meš sķšari breytingum segir „Foreldrar sem hafa veriš ķ fullu nįmi ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu tólf mįnušum fyrir fęšingu barns, .... og sżnt višunandi nįmsįrangur eiga sjįlfstęšan rétt til fęšingarstyrks ķ allt aš žrjį mįnuši, hvort um sig vegna fęšingar.." Žį kemur fram aš foreldri skuli leggja fram stašfestingu frį viškomandi skóla um aš žaš hafi veriš skrįš ķ fullt nįm og sżnt višunandi nįmsįrangur. Ķ 2. mgr. 18. gr. reglugeršar nr. 1056/2004 um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks kemur fram žessi sama regla aš foreldrar skuli leggja fram stašfestingu frį viškomandi skóla um skrįningu og višunandi nįmsįrangur. Žį segir reglugeršin aš fullt nįm teljist vera 75 - 100% nįm į hįskólastigi mešal annars. Kęrandi telur aš heimild fyrir žeirri skeršingu sem hśn varš fyrir, ž.e. aš hśn hafi ekki sżnt fram į višunandi nįmsįrangur geti ekki stašist almenn sjónarmiš um skeršingar śr opinberum sjóšum. Verši aš gera žį kröfu til löggjafans aš lög geymi skżr og ótvķręš įkvęši um žį skeršingu greišslna śr sjóšum hins opinbera. Er nęrtękast ķ žessu sambandi aš benda į dóm Hęstaréttar frį 19. desember 2000 nr. 125/2000 žar sem žessi regla kemur fram. ķ žvķ tilviki sem hér um ręšir kemur hvergi fram nein įkvęši um hvaš teljist vera višunandi įrangur aš mati löggjafans, rįšherra eša annarra. Žį skżringu veršur žvķ aš beita aš žęr skeršingar sem koma til greina verši aš geyma skżr įkvęši um umfang og efni žeirrar skeršingar. Ef heimilt sé aš fela rįšherra til aš setja nįnari reglur um žetta įkvęši verši aš koma fram reglur um žetta umfang, žaš hefur hann hinsvegar ekki gert og žvķ hefur žetta skeršingarvald veriš framselt til fęšingarorlofssjóšs og starfsmanna žeirrar stofnunar aš įkveša skeršinguna įn žess aš borgarar geti įttaš sig į žvķ hvernig skeršingunni er hįttaš. Veršur aš telja aš žetta framsal löggjafans til fęšingarorlofssjóšs aš įkveša skeršingu žessara réttinda fari langt fram śr leyfilegum mörkum sbr. almennar reglur um framsal löggjafarvalds. Ķ įliti umbošsmanns nr. 4030/2004 kemur fram ķ svörum śrskuršarnefndar fęšingar og foreldraorlofsmįla aš nįmsįrangur sem jafngildi a.m.k. 75% nįmi hafi ekki veriš tališ ófrįvķkjanlegt skilyrši. Žį bendir umbošsmašur į śrskurš nefndarinnar ķ mįli nr. 31/2002 žar sem kęrandi ól barn Z. janśar en žó var litiš til nįmsįrangurs į vorönn 2001 sem og tvo įfanga į haustönn 2001 og tališ aš žaš fullnęgši skilyršum reglugeršarinnar žar sem hśn gat sżnt fram į vottorš um vinnu viš ritgerš. Mešfylgjandi kęru žessari eru vottorš frį dósent ķ B-deild žar sem kemur fram aš kęrandi hefši skilaš fjórum verkefnum og hefši stašist allar žęr kröfur sem geršar voru til verkefna sem og hefši nįš fullnęgjandi einkunn upp į X ķ heimaprófi sem gilti 20% af einkunn ķ įfanganum F-fręši. Žį er vottorš frį deildarforseta B-deildar žar sem kemur fram aš kęrandi sótti nįmskeišiš G-fręši viš deildina og lauk verklegum žętti nįmskeišsins sem gildir 30% meš einkunninni X meš tķmasókn upp į 90%. Samkvęmt nįmsmati vegna žess nįmskeišs er skyldumęting ķ tķma, žar sem kęrandi uppfyllti žį tķmasókn haustiš 2007 er ekki gerš sś krafa į žessu hausti heldur fęr kęrandi tķmasókn sķna frį 2007 metna. Meš žessum vottoršum sést aš kęrandi stundaši nįm į žeirri haustönn žar sem ekki er višurkenndur fullnęgjandi nįmsįrangur. Meš vķsan til śrskuršar nefndarinnar ķ mįli 31/2002 krefst kęrandi aš litiš verši til sambęrilegra įstęšna og ķ žvķ mįli. Žį bendir kęrandi einnig į mįl nefndarinnar nr. 55/2005 en žar taldi śrskuršarnefndin aš kęrandi hefši uppfyllt skilyrši um fullt nįm žó einungis hafi veriš uppfyllt 7 einingum į vorönn. Telur kęrandi hennar mįl vera jafngilt og žau mįl sem hér hafa veriš nefnd.
Eins og įšur segir ól kęrandi barn žann Z. jślķ 2008. Skv. 65. gr. stjórnarskrį lżšveldisins Ķslands kemur fram aš allir eigi aš vera jafnir fyrir lögum. Skv. l. mgr. 11. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993 segir aš viš śrlausn mįla skulu stjórnvöld gęta samręmis og jafnręšis ķ lagalegu tilliti. Telur kęranda sér mismunaš į žessum grundvelli mišaš viš hvenęr barn er ališ skv. lögum nr. 95/2000. Samkvęmt žeim lögum er litiš til 6 mįnaša af sķšustu 12 žegar metiš er hvort ašili eigi rétt til styrks. Eignist ašili barn t.d. 1 mars žį er litiš til haustannar įriš įšur sem og janśar og febrśar mįnuš. Er žvķ ašeins litiš til nįmsįrangurs aš hausti en ekki aš vori. Fyrra barn kęranda er fętt Z. mars 2005 og var sś ašferš notuš žį aš ašeins var litiš til eininga aš hausti til žess aš įkvarša hvort fullnęgjandi įrangur hefši nįšst. Fęšist barn žvķ ķ mars, aprķl, október, nóvember, žį er ašeins litiš til lokaprófa į einni önn en ekki tveimur eins og gert er ef barn er fętt į öšrum tķma įrsins. Telur kęrandi žvķ aš ekki sé gętt jafnręšissjónarmiša viš įkvöršun į nįmsįrangri til framkvęmdar laganna. Kęrandi vill gjarnan aš nefndin rökstyšji beitingu žessara reglna ķ framkvęmd og upplżsi hvort sś framkvęmd sem hér er lögš til, ž.e. aš ef barn sé fętt ķ mars, aprķl, október og nóvember žį sé mišaš viš nįmsįrangur śr lokaprófum einnar annar en ekki tveggja eins og annars er gert.
Žį telur kęrandi ekki vera heimilt aš miša viš nįmsįrangur į žeim tķma sem um ręšir hjį kęranda. Ķ lögum nr. 95/2000 um fęšingar og foreldraorlof įšur en žeim var breytt meš lögum 74/2008 kom eingöngu fram žaš skilyrši aš foreldri žyrfti aš vera ķ fullu nįmi ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu 12 mįnušum fyrir fęšingu barns. Kom žvķ ekki fram skilyrši um višunandi nįmsįrangur. Žaš skilyrši kemur hinsvegar fram ķ reglugerš nr. 1056/2004, telur kęrandi aš slķk skeršing hafi ekki lagastoš. Telur kęrandi aš ķ lögum žurfi aš koma fram umfang og ešli skeršingar sem rįšherra er heimilt aš beita, žó svo aš ķ 7.mgr. hafi veriš um heimild rįšherra til setningar reglugerša til framkvęmda į lögunum geti ekki falist ķ žvķ heimild til aš hafa nż skilyrši til skeršingar meš įkvęšum į borš viš nįmsįrangur sem ekki hafi veriš samžykkt af Alžingi. Er žaš ekki gert hér og fęšingarorlofssjóši gert žaš heimilt aš kveša į um hvaš sé višunandi įrangur. Žau rök sem hér liggja aš baki eru aš lög nr. 74/2008 voru samžykkt af Alžingi 29. maķ 2008 og voru stašfest af Forseta Ķslands 11. jśnķ 2008. Kemur fram ķ 22. gr. laganna aš lögin öšlist gildi 1. jśnķ 2008 og eigi viš um foreldra barna sem fęšast 1. jśnķ 2008 eša sķšar. Telur kęrandi aš skv. almennum reglum um afturvirkni laga geta lögin ekki įtt viš um kęranda žar sem kęrandi gat ómögulega fylgt lögunum į žvķ tķmabili sem fęšingarorlofssjóšur lķtur til, žar sem žau höfšu hvorki tekiš til framkvęmda né höfšu veriš samžykkt, né hafši frumvarp veriš dreift mešal žingmanna.
Er žaš krafa kęranda aš įkvöršun fęšingarorlofssjóšs sem birt var kęranda meš bréfi dagsett 10. jśli sķšastlišinn verši ógild og gengiš aš hennar kröfum aš hśn uppfylli og eigi rétt į styrk śr fęšingarorlofssjóši sem nįmsmašur. “
Meš bréfi, dagsettu 9. október 2008, óskaši śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla eftir greinargerš Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs.
Greinargerš Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs er dagsett 10. nóvember 2008. Ķ greinargeršinni segir:
„Meš bréfi Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs til kęranda, dags. 10. jślķ 2008, var henni synjaš um greišslu fęšingarstyrks sem nįmsmanni žar sem hśn hefši ekki veriš ķ fullu nįmi ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu tólf mįnušum fyrir fęšingardag barns.
Samkvęmt 1. mgr. 19. gr. laga nr. 95/2000, sbr. 16. gr. laga nr. 74/2008, um fęšingar- og foreldraorlof (ffl.), eiga foreldrar sem hafa veriš ķ fullu nįmi ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu 12 mįnušum fyrir fęšingu barns og sżnt višunandi nįmsįrangur, rétt į fęšingarstyrk. Foreldri skal leggja fram stašfestingu frį viškomandi skóla um aš žaš hafi veriš skrįš ķ fullt nįm og sżnt višunandi nįmsįrangur. Heimilt er aš taka tillit til įstundunar nįms ķ staš nįmsįrangurs į žeirri skólaönn sem barn fęšist.
Frekari skilgreiningu į fullu nįmi er aš finna ķ 1. mgr. 18. gr. reglugeršar nr. 1056/2004. Žar kemur fram aš fullt nįm ķ skilningi laga um fęšingar- og foreldraorlof teljist vera 75-100% samfellt nįm ķ višurkenndri menntastofnun innan hins almenna menntakerfis į Ķslandi eša į hįskólastigi, ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu 12 mįnušum fyrir fęšingu barns. Enn fremur kemur fram aš heimilt sé aš meta sambęrilegt nįm ķ öšrum rķkjum, enda uppfylli foreldri lögheimilisskilyrši skv. 16. gr. eša undanžįguįkvęši 17. gr. reglugeršarinnar. Einstök nįmskeiš teljast ekki til fulls nįms. Ķ 2. mgr. 18. gr. reglugeršarinnar er kvešiš į um aš leggja skuli fram stašfestingu frį viškomandi skóla um aš foreldri hafi veriš skrįš ķ 75-100% nįm og hafi sżnt višunandi nįmsįrangur. Enn fremur aš heimilt sé aš taka tillit til įstundunar nįms į žeirri önn er barn fęšist.
Barn kęranda fęddist žann Z. jślķ 2008 og veršur žvķ, viš mat į žvķ hvort kęrandi hafi stundaš fullt nįm samfellt ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu tólf mįnušum fyrir fęšingu barnsins, aš horfa til tķmabilsins frį Z. jślķ 2007 fram aš fęšingardegi barnsins. Samkvęmt nįmsferilsyfirliti frį D-hįskóla stundaši kęrandi nįm viš skólann į haustönn 2007 og vorönn 2008. Samkvęmt gögnum frį kęranda var hśn upphaflega skrįš ķ 16 einingar į haustönn 2007. Hśn dró sig śr einum įfanga ķ október og eftir stóšu 11 einingar. Vegna veikinda eldra barns kęranda gat hśn ekki tekiš nein próf ķ desember og skilaši lęknisvottorši žess efnis, dags. 12. desember 2007. Hśn lauk 3 einingum į haustönn 2007. Į vorönn 2008 var kęrandi skrįš ķ 15 einingar og lauk 10 einingum.
Žegar um er aš ręša nįm viš hįskóla teljast 15 einingar į önn vera 100% nįm og žvķ teljast 11-15 einingar vera fullt nįm samkvęmt lögum nr. 95/2000. Fallist er į aš kęrandi uppfylli skilyrši um fullt nįm į vorönn 2008 og hafi sżnt višunandi nįmsįrangur. Kęrandi hefur hins vegar ekki sżnt fram į višunandi nįmsįrangur į haustönn 2007. Engar undanžįgur er aš finna ķ lögum um fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum, og reglugerš sem sett hefur veriš meš stoš ķ lögunum fyrir žvķ žegar foreldri getur ekki sżnt fram į višunandi nįmsįrangur vegna veikinda barna. Meš hlišsjón af žvķ og žeim gögnum sem fyrir liggja um nįmsframvindu kęranda lķtur Vinnumįlastofnun-Fęšingarorlofssjóšur svo į aš kęrandi uppfylli ekki almenna skilyršiš um aš hafa veriš ķ fullu nįmi samfellt ķ a.m.k. 6 mįnuši sķšustu 12 mįnušina fyrir fęšingardag barns.
Ķ lögum um fęšingar- og foreldraorlof nr. 95/2000, meš sķšari breytingum, og reglugerš nr. 1056/2004 um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks er aš finna nokkrar undanžįgur frį framangreindu skilyrši um fullt nįm ķ a.m.k. 6 mįnuši į sķšustu tólf mįnušum fram aš fęšingu barns. Er m.a. ķ 13. mgr. 16. gr. ffl. nr. 74/2008 aš finna undanžįguįkvęši fyrir móšur frį skilyršum 2. mgr. 18. gr. reglugeršarinnar um višunandi nįmsįrangur og/eša įstundun enda hafi hśn ekki getaš stundaš nįm į mešgöngu vegna heilsufarsįstęšna. Móšir skal leggja fram vottorš sérfręšilęknis sem annast hefur hana į mešgöngu žvķ til stašfestingar įsamt stašfestingu frį skóla um aš hśn hafi veriš skrįš ķ fullt nįm. Ekki er aš sjį aš undanžįgan eigi viš ķ tilviki kęranda.
Meš vķsan til framangreinds telur Vinnumįlastofnun-Fęšingarorlofssjóšur aš umsókn kęranda um greišslu fęšingarstyrks til foreldra ķ fullu nįmi hafi réttilega veriš synjaš meš bréfi, dags. 10. jślķ 2008. Kęrandi į žess ķ staš rétt į greišslu fęšingarstyrks sem foreldri utan vinnumarkašar.“
Greinargeršin var send kęranda til kynningar meš bréfi, dagsettu 24. nóvember 2008, og henni gefin kostur į aš koma aš athugasemdum. Frekari athugasemdir bįrust ekki frį kęranda.
Nišurstaša śrskuršarnefndarinnar:
Kęrš er įkvöršun Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs aš synja kęranda umgreišslu fęšingarstyrks sem nįmsmanni.
Samkvęmt 1. mgr. 19. gr. laga nr. 95/2000 um fęšingar- og foreldraorlof (ffl.), sbr. 16. gr. laga nr. 74/2008, eiga foreldrar sem veriš hafa ķ fullu nįmi ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu tólf mįnušum fyrir fęšingu barns og sżnt višunandi nįmsįrangur rétt į fęšingarstyrk. Žį kemur žar fram aš heimilt sé aš taka tillit til įstundunar nįms ķ staš nįmsįrangur į žeirri skólaönn sem barn fęšist.
Ķ 1. mgr. 18. gr. reglugeršar nr. 1056/2004 segir aš fullt nįm ķ skilningi ffl. og reglugeršarinnar teljist 75-100% samfellt nįm ķ višurkenndri menntastofnun innan hins almenna menntakerfis į Ķslandi ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu tólf mįnušum fyrir fęšingu barns. Sama eigi viš um 75-100% nįm į hįskólastigi og žaš nįm annaš sem gerir sambęrilegar kröfur til undirbśningsmenntunar og nįm į hįskólastigi. Samkvęmt 2. mgr. 18. gr. reglugeršarinnar skal leggja fram stašfestingu frį viškomandi skóla um aš foreldri hafi veriš skrįš ķ 75-100% nįm og hafi sżnt višunandi nįmsįrangur. Žį er heimilt aš taka tillit til įstundunar nįms į žeirri önn er barn fęšist.
Barn kęranda fęddist Z. jślķ 2008. Meš hlišsjón af žvķ er viš žaš mišaš aš tólf mįnaša višmišunartķmabil skv. 1. mgr. 19. gr. ffl , sbr. og 1. mgr. 18. gr. reglugeršar nr. 1056/2004, sé frį Z. jślķ 2007 til Z. jślķ 2008.
Kęrandi stundar nįm ķ B-fręši viš D-hįskóla. Fullt hįskólanįm eša 100% nįm telst 15 einingar į önn og teljast žvķ 11-15 einingar fullt nįm ķ skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 95/2000 ffl., sbr. 16. gr. laga nr. 74/2008, sem og 1. mgr. 18. gr. reglugeršar nr. 1056/2004. Óumdeilt er ķ mįli žessu aš kęrandi lauk 3 einingum į haustönn 2007, en hafši upphaflega skrįš sig til 16 eininga nįms į žeirri önn. Er vķsaš til žess aš vegna veikinda eldra barns kęranda hafi hśn ekki getaš tekiš nein próf ķ desember og fyrir liggur lęknisvottorš vegna veikinda barnsins ķ gögnum mįlsins. Žį hefur kęrandi jafnframt lagt fram gögn um įstundun nįms į haustönninni.
Af hįlfu kęranda er į žvķ byggt aš skeršingarreglan um „višunandi nįmsįrangur" sé ekki nęgjanlega skżrt afmörkuš ķ lögum eša reglugerš og hafi ekki veriš. Skżrt kemur fram ķ 1. mgr. 19. gr. ffl., sbr. 16. gr. laga nr. 74/2008, aš skilyrši fyrir greišslu fęšingarstyrks nįmsmanns sé aš foreldri hafi veriš ķ fullu nįmi ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu tólf mįnušum fyrir fęšingu barns og hafi sżnt višunandi nįmsįrangur. Ķ įkvęšinu kemur einnig fram aš žaš er eingöngu į žeirri önn sem barn fęšist aš heimilt sé aš taka tillit til nįmsįstundunar ķ staš nįmsįrangurs. Samkvęmt 22. gr. laga nr. 74/2008 eiga lögin viš um foreldra barna sem fędd eru 1. jśnķ 2008 og sķšar. Meš hlišsjón af žvķ er ekki tilefni til aš fjalla frekar um žessa mįlsįstęšu kęranda.
Žį vķsar kęrandi til žess aš brotiš sé gegn jafnręšisreglu stjórnarskrįrinnar sem og jafnręšisreglu stjórnsżslulaga meš žvķ aš gera kröfu um nįmsįrangur į lokaprófum tvķvegis. Ekki veršur fallist į meš kęranda aš heimild til žess aš taka tillit til nįmsįstundunar ķ staš nįmsįrangurs į žeirri önn sem barn fęšist samkvęmt skżru lagaįkvęši feli ķ sér brot į jafnręšisreglum. Beiting įkvęšisins getur leitt til žess aš nįmsįrangur einnar annar nęgi eins og fram kemur hjį kęranda en beiting žess kemur eingöngu til įlita žegar fęšingarorlof foreldris hefst įšur en önn sem nįm er stundaš į er lokiš. Įkvęšiš į žannig viš og er beitt ķ sambęrilegum tilvikum.
Žegar af žeirri įstęšu aš kęrandi lauk ekki fullu nįmi į haustönn 2007 er óhjįkvęmilegt aš lķta svo į aš kęrandi uppfylli ekki skilyrši framangreindra laga og reglugeršar um fullt nįm ķ a.m.k. sex mįnuši į sķšustu tólf mįnušum fyrir fęšingu barns. Hvorki lög né reglugerš heimila aš vikiš sé frį skilyrši um fullt nįm og višunandi nįmsįrangur viš žęr ašstęšur sem kęrandi vķsar til, aš henni hafi ekki veriš unnt aš ljśka nįmi vegna veikinda eldra barns sķns.
Meš hlišsjón af framangreindu er įkvöršun Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs um aš synja kęranda um greišslu fęšingarstyrks sem nįmsmanni stašfest.
ŚRSKURŠARORŠ:
Įkvöršun Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs um greišslu til A ķ fęšingarorlofi er stašfest.
Gušnż Björnsdóttir
Heiša Gestsdóttir
Gunnlaugur Sigurjónsson
