Śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla
Mįl nr. 40/2009
Fimmtudaginn 7. janśar 2010
A
gegn
Vinnumįlastofnun-Fęšingarorlofssjóši
Śrskuršur
Mįl žetta śrskurša Jóna Björk Helgadóttir hdl., Gunnlaugur Sigurjónsson lęknir og Heiša Gestsdóttir lögfręšingur.
Žann 6. nóvember 2009 barst śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla ódagsett kęra A. Kęrš var įkvöršun Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs (hér eftir nefndur Fęšingarorlofssjóšur) sem tilkynnt var meš bréfi dagsettu 6. október 2009 um aš synja kęranda um greišslu śr Fęšingarorlofssjóši.
Meš bréfi, dagsettu 10. nóvember 2009, óskaši śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla eftir greinargerš Fęšingarorlofssjóšs sem barst meš bréfi, dagsettu 18. nóvember 2009.
Greinargeršin var send kęranda til kynningar meš bréfi, dagsettu 25. nóvember 2009, og henni gefinn kostur į aš koma aš athugasemdum. Ekki bįrust frekari athugasemdir frį kęranda.
I.
Sjónarmiš kęranda.
Kęrandi greinir frį žvķ aš henni hafi veriš synjaš um greišslu śr Fęšingarorlofssjóši į žeim forsendum aš hśn hafi ekki uppfyllt skilyrši um samfellt starf ķ sex mįnuši fyrir fęšingu barns. Kęrandi segir įstęšu synjunarinnar vera žį aš hśn hafi veriš ķ sumarfrķi ķ aprķlmįnuši 2009 en sį mįnušur sé einn af fyrrgreindum sex mįnušum. Kęrandi segir jafnframt aš synjunin hafi veriš byggš į žvķ aš hśn sé sjįlfstęšur atvinnurekandi (reiknaš endurgjald) og aš af žeim sökum hafi hśn ekki įtt rétt til aš taka sumarfrķ. Žvķ hafi réttur hennar til töku fęšingarorlofs ekki veriš talinn vera til stašar en hśn ętti tilkall til fęšingarstyrks.
Kęrandi upplżsir aš hśn sé hluthafi ķ B ehf. Eins og ašrir eigendur sé kęrandi eins og hver annar launžegi hjį stofunni. Ekki sé greitt eftir reiknušu endurgjaldi heldur séu greidd föst laun fyrir hvern mįnuš. Greitt sé ķ lķfeyrissjóš og stéttarfélag hįrsnyrtisveina en kęrandi segir aš samkvęmt žeim samningum eigi žeir rétt į sumarfrķi. Kęrandi hafi haft žaš aš leišarljósi aš hafa allt tengt fyrirtękinu uppi į boršinu og fylgt hafi veriš lögum og reglugeršum einkahlutafélaga.
II.
Sjónarmiš Fęšingarorlofssjóšs.
Af hįlfu Fęšingarorlofssjóšs kemur fram aš kęrandi hafi meš umsókn, dagsettri 21. įgśst 2009, sótt um greišslur śr sjóšnum ķ sex mįnuši vegna vęntanlegrar barnsfęšingar 5. október 2009. Meš umsókn kęranda hafi fylgt tilkynning um fęšingarorlof, dagsett 18. įgśst 2009, og vottorš um vęntanlega fęšingu, dagsett 28. jślķ 2009. Enn fremur hafi legiš fyrir upplżsingar śr skrįm rķkisskattstjóra og Žjóšskrį.
Žį kemur fram af hįlfu Fęšingarorlofssjóšs aš kęranda hafi veriš sent bréf žar sem hśn hafi veriš upplżst um aš af upplżsingum śr stašgreišsluskrį rķkisskattstjóra yrši rįšiš aš hśn uppfyllti ekki skilyrši 1. mgr. 13. gr. laga nr. 95/2000, um fęšingar- og foreldraorlof (ffl.), žess efnis aš hafa veriš ķ minnst 25% starfshlutfalli sķšustu sex mįnuši fyrir fęšingardag barns žar sem engin laun vęru skrįš į hana ķ aprķl og įgśst 2009. Ķ kjölfariš hafi kęranda veriš leišbeint um hvaš teldist jafnframt til žįtttöku į vinnumarkaši skv. 2. mgr. 13. gr. a. ffl. og gefinn kostur į aš leggja fram gögn žvķ til stašfestingar. Ķ framhaldinu hafi borist launasešlar fyrir maķ–įgśst 2009 įsamt śtskżringum frį bókara fyrirtękisins meš tölvupósti, dagsettum 29. september 2009.
Hinn 6. október 2009 hafi kęranda veriš send synjun į greišslum śr Fęšingarorlofssjóši žar sem af innsendum gögnum og skżringum og samkvęmt upplżsingum śr skrįm rķkisskattstjóra hafi ekki veriš hęgt aš rįša aš hśn hafi veriš ķ minnst 25% starfshlutfalli ķ aprķl 2009. Jafnframt hafi kęranda veriš bent į rétt til greišslu fęšingarstyrks sem foreldri utan vinnumarkašar.
Fęšingarorlofssjóšur vķsar til 13. gr. laga um fęšingar- og foreldraorlof nr. 95/2000 (ffl.), sbr. 8. gr. laga nr. 74/2008, žar sem kvešiš sé į um rétt foreldra til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši. Žar segi ķ 1. mgr. aš foreldri, sbr. 1. mgr. 1. gr., öšlist rétt til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši eftir aš hafa veriš samfellt ķ sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši fyrir fęšingardag barns. Til aš finna vinnuframlag sjįlfstętt starfandi foreldris skuli mišaš viš skil į tryggingagjaldi af reiknušu endurgjaldi fyrir sama tķmabil.
Einnig vķsar Fęšingarorlofssjóšur til 2. og 3. mgr. 7. gr. laganna žar sem skilgreint sé hverjir teljast starfsmenn og sjįlfstętt starfandi en samkvęmt įkvęšunum teljist starfsmašur hver sį sem vinnur launuš störf ķ annarra žjónustu ķ a.m.k. 25% starfshlutfalli ķ hverjum mįnuši. Sjįlfstętt starfandi einstaklingur sé aftur į móti sį sem starfar viš eigin rekstur, įn tillits til félagsforms, ķ žvķ umfangi aš honum sé gert aš standa mįnašarlega, eša meš öšrum reglulegum hętti samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda, skil į tryggingagjaldi.
Fęšingarorlofssjóšur bendir į athugasemdir viš 7. gr. frumvarpsins er varš aš lögum nr. 95/2000 (ffl.) žar sem fram komi aš skilgreining į hugtakinu sjįlfstętt starfandi einstaklingi sé efnislega samhljóša skilgreiningu į hugtakinu ķ reglugerš um bótarétt sjįlfstętt starfandi einstaklinga śr Atvinnuleysistryggingasjóši, nr. 740/1997, sem eigi sér stoš ķ lögum um atvinnuleysistryggingar, nr. 12/1997, meš sķšari breytingum.
Jafnframt bendir Fęšingarorlofssjóšur į įlit umbošsmanns Alžingis ķ mįli nr. 3691/2003 žar sem umbošsmašur skżrši hugtakiš sjįlfstętt starfandi enn frekar en žar segi: „Samkvęmt skilgreiningu 1. tölul. 1. gr. reglugeršar nr. 740/1997, sbr. nś reglugerš nr. 316/2003, er um aš ręša sjįlfstętt starfandi einstakling, [...], žegar hann starfar viš eigin rekstur įn tillits til félagsforms ķ žvķ umfangi aš honum sé gert aš standa mįnašarlega eša meš öšrum reglubundnum hętti samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda skil į tryggingagjaldi. Skil į slķku gjaldi meš reglubundnum hętti samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda er žannig skilyrši fyrir žvķ aš einstaklingur falli undir framangreinda reglugerš, sbr. įlit mitt frį 30. aprķl 2001 ķ mįli nr. 2868/1999. Ķ žvķ įliti tók ég fram aš af žessu mętti draga žį įlyktun aš sé einstaklingi ekki gert aš standa skil į tryggingagjaldi er hann ekki sjįlfstętt starfandi ķ skilningi reglugeršar nr. 740/1997 heldur telst hann launamašur ķ merkingu 1. mgr. 1. gr. laga nr. 12/1997.“
Fęšingarorlofssjóšur vķsar jafnframt til 2. mgr. 4. gr. laga nr. 113/1990, um tryggingagjald, žar sem fram komi aš gjaldskylda tryggingagjalds taki til allra launagreišenda, svo sem einstaklinga, félaga, sjóša og stofnana, sveitarfélaga og stofnana žeirra, rķkissjóšs, rķkisstofnana, erlendra verktaka og annarra žeirra ašila sem greiša laun eša hvers konar žóknanir fyrir starf. Enn fremur til allra žeirra sem vinna viš eigin atvinnurekstur eša stunda sjįlfstęša starfsemi.
Žį vķsar sjóšurinn til 1. mgr. 13. gr. a. ffl., sbr. 9. gr. laga nr. 74/2008, um hvaš žįtttaka į innlendum vinnumarkaši ķ skilningi IV. kafla feli ķ sér og til 2. mgr. 13. a. ffl. um hvaš teljist enn fremur til žįtttöku į vinnumarkaši.
Samkvęmt upplżsingum śr Hlutafélagaskrį sé kęrandi annar af tveimur stofnendum B ehf. Kęrandi sé jafnframt varamašur ķ stjórn félagsins og annar af tveimur prókśruhöfum įsamt hinum eigandanum. Samkvęmt žvķ og ķ samręmi viš umfjöllun aš framan telur Fęšingarorlofssjóšur aš kęrandi starfi viš eigin rekstur ķ žvķ umfangi aš henni sé gert aš standa skil į tryggingagjaldi og žar meš teljist hśn sjįlfstętt starfandi einstaklingur ķ skilningi 3. mgr. 7. gr. ffl.
Fęšingarorlofssjóšur bendir į aš žar sem barn kęranda sé fętt žann Y. október 2009 sé sex mįnaša įvinnslutķmabil skv. 1. mgr. 13. gr. ffl. og tilkynningu um fęšingarorlof, dags. 18. įgśst 2009, frį Y. aprķl 2009 fram aš fęšingardegi barnsins. Til aš öšlast rétt til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši hafi kęrandi žvķ žurft aš hafa veriš ķ a.m.k. 25% starfshlutfalli ķ hverjum mįnuši į tķmabilinu, sbr. og 1. og 2. mgr. 13. gr. a. ffl., sbr. 9. gr. laga 74/2008.
Samkvęmt skrįm rķkisskattstjóra hafi kęrandi fengiš greišslur frį B ehf. ķ maķ–september 2009 og lįga greišslu frį Greišslustofu lķfeyrissjóšs ķ maķ 2009 en ekki vegna vinnu. Engar tekjur séu žvķ skrįšar į kęranda į framangreindu įvinnslutķmabili frį Y.–30. aprķl og 1.–Y. október 2009. Samkvęmt skrįm skattyfirvalda hafi kęrandi auk žess veriš tekjulaus janśar–aprķl 2009 aš undanskildum febrśar žegar hśn fékk greišslu frį hįrsnyrtistofunni.
Jafnframt bendir Fęšingarorlofssjóšur į aš ķ śtskżringum frį bókara hįrsnyrtistofunnar, sem barst meš tölvupósti 29. september 2009, komi fram aš kęrandi sé hluthafi ķ B ehf. og aš hśn hafi ekki fengiš nein laun greidd ķ aprķl 2009 žar sem ekki hafi veriš til fyrir launum žį. Eigendur hafi įkvešiš aš greiša sér meira ķ maķ og jśnķ ķ stašinn og hafi hśn fengiš aprķllaunin žį. Eigi žaš aš sjįst į launasešlum vegna maķ og jśnķ.
Fęšingarorlofssjóšur telur aš ekki sé unnt aš sjį į launasešlum vegna maķ og jśnķ 2009 aš um launaleišréttingu hafi veriš aš ręša vegna aprķl 2009. Laun fyrir žessa tvo mįnuši séu auk žess mjög svipuš og kęrandi žįši fyrir jślķ og įgśst 2009 samkvęmt launasešlum og stašgreišsluskrį rķkisskattstjóra. Ekki sé žvķ unnt aš sjį aš fyrrnefndar śtskżringar bókara fyrirtękisins eigi viš. Sķšan žį hafi komiš ķ ljós aš kęrandi hafi heldur ekki žegiš nein laun 1.–Y. október 2009.
Fęšingarorlofssjóšur bendir į aš ķ kęru segi aš kęrandi sé hluthafi ķ hįrsnyrtistofunni og hśn hafi tekiš sér mįnašar sumarfrķ ķ aprķl 2009 eins og hver annar starfsmašur hafi rétt til. Sķšan segir: „... viš sem eigendur erum eins og hver annar launžegi hjį B ehf erum ekki aš greiša eftir reiknušu endurgjaldi, viš greišum okkur föst laun pr. mįnuš og greišum ķ lķfeyrissjóš og stéttarfélag hįrsnyrtisveina og samkvęmt žeim samningi eigum viš rétt į okkar sumarfrķi.“
Hvaš varšar žaš aš kęrandi sé hlutahafi ķ hįrsnyrtistofunni bendir Fęšingarorlofssjóšur į aš ķ 58. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, sé kvešiš į um endurgjald fyrir vinnu manns skv. 2. mgr. 1. tölul. A-lišar 7. gr. sem skal eigi vera lęgra en launatekjur hans hefšu oršiš ef unniš hefši veriš fyrir ótengdan eša óskyldan ašila. Fjįrmįlarįšherra setji įrlega viš upphaf tekjuįrs reglur um reiknaš endurgjald aš fengnum tillögum rķkisskattstjóra. Viš įkvöršun lįgmarksendurgjalds skuli höfš hlišsjón af raunverulegum tekjum fyrir sambęrileg störf. Samkvęmt 3. mgr. 58. gr. skuli įkvęši 1. og 2. mgr. gilda um starf į vegum lögašila eftir žvķ sem viš geti įtt, enda vinni mašur viš atvinnurekstur lögašila žar sem hann, maki hans, barn eša nįkomnir ęttingjar eša venslamenn hafa rįšandi stöšu vegna eignar- eša stjórnunarašildar.
Žį komi fram ķ 2. mgr. 6. gr. laga nr. 113/1990 um tryggingagjald, aš gjaldstofn manns vegna stašgreišslu tryggingagjalds sem vinnur viš eigin atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi skuli vera jöfn fjįrhęš reiknašs endurgjalds sem hann telji sér til tekna eša hafi boriš aš telja sér til tekna skv. 6. gr. laga nr. 45/1987, um stašgreišslu opinberra gjalda. Ķ 3. mgr. 6. gr. laga um tryggingagjald komi svo fram aš gjaldstofn manns vegna vinnu hans viš eigin atvinnurekstur eša sjįlfstęša starfsemi skuli vera jafnhįr fjįrhęš skv. 2. mgr. 1. tölul. A-lišar 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, sbr. 58. gr. žeirra laga.
Samkvęmt upplżsingum frį rķkisskattstjóra falli išnašarmenn ķ löggiltum išngreinum eins og kęrandi starfi viš ķ starfaflokk D. Ķ starfaflokki D2 séu išnašarmenn sem starfi einir eša meš fęrri en tveimur starfsmönnum eša samtals laun og greišslur samkvęmt reikningum fyrir aškeypt vinnuframlag samsvari įrslaunum allt aš tveggja starfsmanna. Mįnašarlaun samkvęmt žeim flokki séu X kr. įriš 2009 og įrslaun X kr. Žetta sé mešaltal fjįrhęša yfir allt įriš og eigi žį jafnframt aš taka yfir žann tķma sem einstaklingurinn įkveši aš vera ķ frķi.
Samkvęmt launasešlum sem lįgu fyrir ķ mįlinu viš įkvöršun og samkvęmt launasešli fyrir september 2009, sem barst meš kęru, fįi kęrandi greidd breytileg mįnašarlaun og orlof sem lagt sé ķ banka en ekki föst laun eins og fram komi ķ kęru. Laun kęranda samkvęmt launasešli fyrir maķ komi fram ķ stašgreišsluskrį rķkisskattstjóra ķ jśnķ 2009 og laun samkvęmt launasešli fyrir jśnķ komi fram ķ stašgreišsluskrį ķ maķ 2009. Viršast launasešlar žvķ hafa vķxlast viš śtgįfu. Žaš komi hins vegar ekki aš sök žar sem bįšir mįnušir séu aš fullu innan įvinnslutķmabils
1. mgr. 13. gr. ffl. Samkvęmt stašgreišsluskrį séu laun fyrir maķ X kr., X kr. ķ jśnķ, X kr. ķ jślķ, X kr. ķ įgśst og X kr. ķ september. Eins og fram hafi komiš žį hafi kęrandi ekki veriš meš nein laun ķ janśar, mars, aprķl og október 2009 samkvęmt skrįm rķkisskattstjóra. Samkvęmt žvķ sé ljóst aš kęrandi hafi ekki greitt sér fast endurgjald yfir įriš eins og henni hafi boriš og eins séu laun breytileg žegar žau séu greidd.
Bendir Fęšingarorlofssjóšur į aš misręmi sé milli kęru og upplżsinga frį bókara hįrsnyrtistofunnar. Ķ kęru komi fram aš kęrandi telji sig hafa veriš ķ sumarfrķi ķ aprķl 2009 žrįtt fyrir aš bókari félagsins hafi ķ tölvupósti frį 29. september 2009 sagt aš eigendur hafi ekki įtt fyrir launum žį og hafi žess ķ staš greitt sér hęrri laun ķ maķ og jśnķ. Jafnframt aš į launasešlum komi fram aš kęrandi fįi 10,17% orlof ofan į laun sķn sem lagt sé ķ banka og kęrandi greiši félagsgjald til Félags hįrsnyrtisveina žrįtt fyrir aš hśn teljist starfa viš sinn eigin rekstur. Samkvęmt upplżsingum frį Félagi hįrsnyrtisveina hafi einstaklingum sem starfa viš sinn eigin rekstur veriš heimilaš aš greiša félagsgjöld til félagsins til aš tryggja įkvešin réttindi hjį žvķ félagi.
Fęšingarorlofssjóšur vķsar til a-lišar 2. mgr. 13. gr. a. ffl. žess efnis aš jafnframt teljist til žįtttöku į vinnumarkaši orlof eša leyfi samkvęmt lögum, kjarasamningi eša rįšningarsamningi žótt ólaunaš sé aš hluta eša öllu leyti. Orlofsréttur launafólks byggist į orlofslögum, nr. 30/1987, og ķ žeim komi fram aš lögin gildi um alla žį sem starfi ķ žjónustu annarra. Ekki verši žvķ séš aš lögin gildi um kęranda, sbr. aš framan, žar sem hśn starfi viš sinn eigin rekstur. Kjarasamningar séu samningar sem geršir séu milli stéttarfélaga og atvinnurekanda eša samtaka atvinnurekenda og nįi til allra žeirra launamanna sem vinna į félagssvęši stéttarfélagsins. Öllu jafna eigi žeir sem starfa viš eigin rekstur ekki ašild aš kjarasamningum sem launamenn og taki ž.a.l. ekki žau réttindi sem launamönnum séu tryggš meš kjarasamningum, svo sem til orlofs. Hugtakiš rįšningarsamningur hafi veriš skilgreint sem samningur žar sem annar samningsašilinn, launamašur, skuldbindur sig til aš starfa hjį hinum samningsašilanum, atvinnurekandanum, undir stjórn hans og į įbyrgš hans gegn greišslu ķ peningum og/eša öšrum veršmętum. Ešli mįlsins samkvęmt geti kęrandi ekki gert rįšningarsamning viš sjįlfa sig. Samkvęmt öllu framangreindu verši žvķ ekki séš aš a-lišur 2. mgr. 13. gr. a. ffl. geti tekiš til kęranda. Tķšast sé aš žeir sem starfi viš eigin rekstur og reikni sér endurgjald eša séu meš föst laun greiši sér žau įfram žegar žeir fari ķ orlof og uppfylli žannig skilyrši 1. mgr. 13. gr. ffl.
Loks kemur fram af hįlfu Fęšingarorlofssjóšs aš ekki verši litiš fram hjį žvķ aš kęrandi fįi greitt 10,17% orlof ofan į laun sķn sem lagt sé ķ banka. Fram hafi komiš aš kęrandi greiši félagsgjald til Félags hįrsnyrtisveina. Žį vķsar sjóšurinn til žess aš samkvęmt grein 4.1 ķ kjarasamningi Félags hįrsnyrtisveina og Samtaka atvinnulķfsins komi fram aš orlof skuli vera 24 virkir dagar og aš orlofslaun skuli vera 10,17% af öllu kaupi, hvort sem er fyrir dagvinnu eša yfirvinnu. Sé litiš til žess aš kęrandi hafi tališ sig vera aš įvinna sér rétt til orlofs ķ samręmi viš kjarasamning ašila žį sé nęrtękast aš miša viš framangreinda grein og rétt til orlofs ķ 24 daga. Žar sem kęrandi hafi veriš launalaus ķ janśar, mars og aprķl 2009 sé hins vegar ljóst aš hśn hefši veriš bśin aš fullnżta žį daga žann Y. aprķl 2009 žegar įvinnslutķmabil skv. 1. mgr. 13. gr. ffl. hófst, sbr. mešal annars śrskurš śrskuršarnefndar fęšingar- og foreldraorlofsmįla ķ mįli nr. 12/2009. Jafnframt hafi kęrandi einnig veriš launalaus 1.–Y. október 2009.
Meš vķsan til framangreinds telur Fęšingarorlofssjóšur aš kęrandi geti ekki talist hafa veriš ķ a.m.k. 25% starfi samfellt ķ sex mįnuši fyrir fęšingardag barns, sbr. 1. mgr. 13. gr. og 2. mgr. 13. gr. a. ffl. og žvķ beri aš synja henni um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši. Kęrandi eigi žess ķ staš rétt į greišslu fęšingarstyrks sem foreldri utan vinnumarkašar eša ķ minna en 25% starfi.
III.
Nišurstaša.
Kęra varšar žį įkvöršun Fęšingarorlofssjóšs sem tilkynnt var meš bréfi dags. 6. október 2009 aš synja kęranda um greišslur śr sjóšnum.
Ķ 1. mgr. 1. gr. laga nr. 95/2000 um fęšingar- og foreldraorlof (ffl.) segir aš lögin taki til réttinda foreldra į innlendum vinnumarkaši til fęšingar- og foreldraorlofs. Žau eigi viš um foreldra sem eru starfsmenn eša sjįlfstętt starfandi. Samkvęmt 2. mgr. 7. gr. ffl. er starfsmašur hver sį sem vinnur launuš störf ķ annarra žjónustu ķ a.m.k. 25% starfshlutfalli ķ hverjum mįnuši en skv. 3. mgr. sömu greinar telst sį einstaklingur sjįlfstętt starfandi sem starfar viš eigin rekstur, įn tillits til félagsforms, ķ žvķ umfangi aš honum er gert aš standa mįnašarlega, eša meš öšrum reglulegum hętti samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda, skil į tryggingagjaldi.
Ķ 1. mgr. 13. gr. ffl., sbr. 8. gr. laga nr. 74/2008, segir aš foreldri, sbr. 1. mgr. 1. gr., öšlist rétt til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši eftir aš hafa veriš samfellt ķ sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši fyrir fęšingardag barns. Jafnframt kemur fram aš til aš finna vinnuframlag sjįlfstętt starfandi foreldris skuli mišaš viš skil į tryggingagjaldi af reiknušu endurgjaldi fyrir sama tķmabil.
Ķ 1. mgr. 13. gr. a. ffl., sbr. 9. gr. laga nr. 74/2008, segir aš žįtttaka į innlendum vinnumarkaši ķ skilningi IV. kafla feli ķ sér aš starfa ķ annarra žjónustu ķ a.m.k. 25% starfshlutfalli ķ hverjum mįnuši eša aš starfa viš eigin rekstur, įn tillits til félagsforms, ķ žvķ umfangi aš hlutašeigandi er gert aš standa mįnašarlega, eša meš öšrum reglulegum hętti samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda, skil į tryggingagjaldi.
Barn kęranda er fętt Y. október 2009. Sex mįnaša višmišunartķmabil samkvęmt framangreindu er žvķ frį Y. aprķl 2009 fram aš fęšingardegi barnsins. Į žessu višmišunartķmabili fékk kęrandi greidd laun frį B ehf. fyrir mįnušina frį maķ til september, en hvorki fyrir aprķlmįnuš né 1.–Y. október. Žį fékk hśn ekki heldur laun fyrir marsmįnuš og janśarmįnuš 2009. B ehf. er samkvęmt gögnum mįlsins ķ eigu tveggja ašila og er kęrandi annar žeirra. Žį er kęrandi einnig varamašur ķ stjórn félagsins og annar handhafi prókśruumbošs.
Eins og įšur greinir telst sį einstaklingur sjįlfstętt starfandi sem starfar viš eigin rekstur, įn tillits til félagsforms, ķ žvķ umfangi aš honum er gert aš standa mįnašarlega, eša meš öšrum reglulegum hętti samkvęmt įkvöršun skattyfirvalda, skil į tryggingagjaldi skv. 3. mgr. 7. gr. ffl. Samkvęmt upplżsingum frį skattstjóranum ķ C-umdęmi stóš B ehf. skil į tryggingagjaldi fyrir bįša launžega sķna mįnušina maķ til september. Samkvęmt framansögšu veršur kęrandi talin starfa viš eigin rekstur ķ žvķ umfangi aš henni sé, óhįš félagsformi, gert aš standa skil į tryggingagjaldi, sbr. 3. mgr. 7. gr. ffl., og hśn žvķ talin sjįlfstętt starfandi.
Til aš finna vinnuframlag sjįlfstętt starfandi foreldris skal skv. 1. mgr. 13. gr. ffl. miša viš skil į tryggingagjaldi af reiknušu endurgjaldi fyrir fyrrnefnt sex mįnaša višmišunartķmabil frį Y. aprķl til Y. október 2009 žegar barn kęranda fęddist. Samkvęmt upplżsingum skattstjórans ķ C-umdęmi var hvorki stašiš skil į tryggingagjaldi fyrir mįnušina aprķl og október né fékk kęrandi laun žį mįnuši. Žegar af žessari įstęšu veršur kęrandi ekki talin hafa veriš samfellt ķ sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši fyrir fęšingardag barns ķ skilningi 1. mgr. 13. gr. ffl. og į žvķ ekki rétt til greišslna śr Fęšingarorlofssjóši į žeim grundvelli.
Samkvęmt įkvęši 2. mgr. 13. gr. a. ffl. telst eftirfarandi jafnframt til žįtttöku į vinnumarkaši ķ skilningi IV. kafla laganna:
a. orlof eša leyfi samkvęmt lögum, kjarasamningi eša rįšningarsamningi žótt ólaunaš sé aš hluta eša öllu leyti,
b. sį tķmi sem foreldri fęr greiddar atvinnuleysisbętur, er į bištķma eftir slķkum bótum eša hefši įtt rétt į žeim hefši foreldriš skrįš sig įn atvinnu samkvęmt gildandi lögum um atvinnuleysistryggingar,
c. sį tķmi sem foreldri fęr greidda sjśkra- eša slysadagpeninga, er į bištķma eftir dagpeningum eša hefši įtt rétt į žeim hefši foreldri sótt um žį til Tryggingastofnunar rķkisins samkvęmt gildandi lögum um almannatryggingar, eša fęr greišslur śr sjśkrasjóši stéttarfélags enda hafi foreldri lįtiš af launušum störfum af heilsufarsįstęšum,
d. sį tķmi sem foreldri nżtur bóta frį tryggingafélagi sem koma ķ staš launa vegna tķmabundins atvinnutjóns af völdum slysa,
e. sį tķmi er foreldri fęr tekjutengdar greišslur skv. III. kafla laga um greišslur til foreldra langveikra eša alvarlegra fatlašra barna eša hefši įtt rétt į slķkum greišslum hefši foreldri sótt um žęr til Tryggingastofnunar rķkisins.
Įkvešiš misręmi er milli kęru og upplżsinga frį bókara hįrsnyrtistofunnar varšandi įstęšur žess aš kęrandi fékk ekki laun ķ aprķlmįnuši. Af hįlfu kęranda er byggt į žvķ aš hśn hafi veriš ķ sumarfrķi ķ aprķl 2009. Bókari félagsins hefur hins vegar fullyrt aš eigendur hafi ekki įtt fyrir launum ķ aprķlmįnuši og hafi žess ķ staš greitt sér hęrri laun ķ maķ og jśnķ. Žess sjįst hins vegar ekki merki į launasešlum kęranda. Jafnframt liggur fyrir aš kęrandi žįši hvorki laun 1.–Y. október 2009 né var stašiš skil į tryggingagjaldi fyrir žaš tķmabil. Meš vķsan til framangreinds veršur ekki tališ aš a-lišur 2. mgr. 13. gr. a. ffl. geti įtt viš um kęranda.
Ķ 3. mgr. 13. gr. a. ffl. kemur fram aš Vinnumįlastofnun metur į grundvelli laga um atvinnuleysistryggingar hvort foreldri hefši įtt rétt į atvinnuleysisbótum hefši žaš skrįš sig įn atvinnu į žeim tķma sem um er aš ręša sbr. b-liš 2. mgr. Hefur śrskuršarnefndin žvķ aflaš upplżsinga frį Vinnumįlastofnun um žaš hvort kęrandi hefši įtt rétt į atvinnuleysisbótum ķ samręmi viš b-liš 2. mgr. 13. gr. a. ffl., sbr. 3. mgr. sama įkvęšis.
Ķ tölvubréfi frį Vinnumįlastofnun dagsettu 30. desember 2009 segir um rétt kęranda til atvinnuleysisbóta į tķmabilinu: „Žaš sem hefši gerst ef A hefši sótt um atvinnuleysisbętur ķ mars, aprķl og október 2009 er aš afgreišslu umsóknar hennar hefši veriš frestaš og henni sent bréf žess efnis og tilkynnt aš žar sem hśn vęri sjįlfstętt starfandi og meš fyrirtęki ķ rekstri ętti hśn ekki rétt til atvinnuleysisbóta. Sķšan hefši hśn veriš upplżst um žaš hvaša skilyrši sjįlfstętt starfandi einstaklingar žurfa aš uppfylla til aš geta įtt rétt til atvinnuleysisbóta. Hefši hśn sķšan lokaš fyrirtękinu eša tilkynnt um verulegan samdrįtt ķ rekstri meš dagsetningu fyrir mars 2009 žį hefši hśn öšlast rétt til atvinnuleysisbóta aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum s.s. skilyršum um virka atvinnuleit.“
Af gögnum mįlsins veršur ekki annaš rįšiš en aš engar breytingar hafi veriš geršar į skrįningu einkahlutafélags kęranda į tķmabilinu, né heldur eftir žaš, og aš starfsemi einkahlutafélagsins hafi veriš virk ķ októbermįnuši 2009 žar sem hinn eigandi hįrsnyrtistofunnar fékk greidd laun žann mįnuš og stašiš var skil į reiknušu endurgjaldi af žeim.
Meš hlišsjón af framangreindu veršur žvķ ekki tališ aš b-lišur 2. mgr. 13. gr. a. ffl. geti įtt viš um kęranda. Žį veršur ekki tališ aš ašrir lišir įkvęšisins geti įtt viš um hana.
Enga heimild er aš finna ķ ffl. né reglugerš sem sett hefur veriš meš stoš ķ lögunum til aš vķkja frį įkvęšum 1. og 11. mgr. 13. gr. og 1. og 2. mgr. 13. gr. a. ffl. viš mat į žvķ hvort foreldri hafi veriš samfellt ķ sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši fyrir fęšingardag barns. Veršur hin kęrša įkvöršun žvķ stašfest.
ŚRSKURŠARORŠ:
Įkvöršun Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs um aš synja A um greišslu śr Fęšingarorlofssjóši er stašfest.
Jóna Björk Helgadóttir
Heiša Gestsdóttir
Gunnlaugur Sigurjónsson
