Śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla
Mįl nr. 41/2009
Fimmtudaginn 21. janśar 2010
A
gegn
Vinnumįlastofnun-Fęšingarorlofssjóši
Śrskuršur
Mįl žetta śrskurša Jóna Björk Helgadóttir hdl., Gunnlaugur Sigurjónsson lęknir og Heiša Gestsdóttir lögfręšingur.
Žann 30. nóvember 2009 barst śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla kęra A, dags. sama dag. Kęrš var įkvöršun Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs (hér eftir nefndur Fęšingarorlofssjóšur) sem tilkynnt var meš bréfi dags. 18. nóvember 2009 žar sem hann var krafinn um endurgreišslu śtborgašrar fjįrhęšar frį Fęšingarorlofssjóši įsamt višbęttu įlagi.
Meš bréfi, dags. 30. nóvember 2009, óskaši śrskuršarnefnd fęšingar- og foreldraorlofsmįla eftir greinargerš Fęšingarorlofssjóšs sem barst meš bréfi, dags. 2. desember 2009.
Greinargeršin var send kęranda til kynningar meš bréfi, dags. 7. desember 2009, og honum gefinn kostur į aš koma aš athugasemdum.
Frekari athugasemdir bįrust frį kęranda ķ tölvubréfi dags. 10. desember 2009.
I.
Sjónarmiš kęranda.
Kęrandi greinir frį žvķ aš hann hafi fengiš fulla greišslu frį vinnuveitanda sķnum į mešan hann hafi fengiš 57% greišslu frį Fęšingarorlofssjóši. Tķmabiliš sem mįliš lśti aš sé októbermįnušur 2008. Kęrandi hafi įtt aš byrja ķ fęšingarorlofi 16. október en žaš hafi veriš sķšasti vinnudagur hans. Žau mistök hafi veriš gerš hjį vinnuveitanda hans aš honum var greitt 35% orlof og 65% laun.
Kęrandi greinir jafnframt frį žvķ aš hann hafi įtt rétt į aš fį vaktafrķiš sitt greitt sem hafi ķ žessu tilviki veriš helgarfrķ og žvķ hafi aukadagar komiš inn ķ prósentuna. Žetta hafi leitt til žess aš hann fékk greidda 20 daga frį vinnuveitanda ķ staš 16. Kęrandi hafi fallist į aš greiša žennan mismun į dagafjölda en hafi į hinn bóginn veriš krafinn um 57% greišslu frį Fęšingarorlofssjóši. Kęrandi kvešst eiga rétt į žessum 57%. Greiši kęrandi umrędda fjįrhęš X kr. auk 15% įlags, alls X kr., žį hljóti hann aš eiga inni rétt į 16 dögum ķ fęšingarorlof en žar sem barn hans sé oršiš eldra en 18 mįnaša gamalt geti hann ekki gert žaš. Kęrandi kvešst ekki hafa vitaš af žessu fyrr en hann hafi snśiš aftur til vinnu. Kęranda hafi veriš sagt upp störfum į mešan fęšingarorlofi stóš og žegar hann snéri aftur til vinnu hafi hann veriš aš vinna uppsagnarfrest sinn. Vinnuveitandi kęranda hafi sagt honum aš hann žyrfti ekki leišréttingu žar sem orlof hans vęri bśiš.
Kęrandi telur aš ef fyrrgreind mistök hefšu ekki įtt sér staš hefši hann fengiš orlof sitt ķ lokagreišslu frį fyrirtękinu og fengiš greišslu frį Fęšingarorlofssjóši įn žess aš žurfa greiša neitt til baka. Kęrandi kvešst hafa bošiš vinnuveitanda sķnum aš greiša orlof sitt til baka sem vinnuveitandi hans geti žį borgaš honum aftur til baka. Jafnframt kvešst kęrandi hafa bošist til aš endurgreiša Fęšingarorlofssjóši og fį aš eiga inni 57% orlof. Kęrandi telur aš ekki sé um hans mistök aš ręša, hann hafi skilaš inn upplżsingum um skattgreišslur į réttum tķma. Fęšingarorlofssjóšur hafi į hinn bóginn haft fjóra mįnuši til aš leišrétta žessi mistök įšur en barn hans varš 18 mįnaša en eftir žaš hafi sį tķmi sem kęrandi hafši til aš taka fęšingarorlof hafi veriš lišinn.
Žį mótmęlir kęrandi śtreikningi į žvķ sem hann kallar vexti, alls X kr., en žeir séu byggšir į įrgrundvelli. Kęrandi hafi fyrst fengiš vitneskju um umrędda skuld hinn 6. nóvember 2009 og žvķ eigi hann ekki aš greiša nema 15% vexti frį og meš žeim degi sem mįl žetta sé śtrętt.
Kęrandi ķtrekar ķ tölvubréfi dags. 10. desember 2009 aš verši nišurstašan sś aš hann žurfi aš endurgreiša umrędda fjįrhęš žį vilji hann aš tekiš verši upp ķ endurgreišsluna af launasešli hans ķ febrśar. Žį hafi hann fengiš 63% greišslu frį Fęšingarorlofssjóši og 14% greišslu frį vinnuveitanda. Samtals 77% og žvķ hafi hann veriš 33% launalaus. Kęrandi leggur til aš žessi 33% verši dregin frį žessari 53% meintu ofgreišslu. Žį hafi kęrandi einnig veriš 6% launalaus ķ mars žį daga sem lišu frį žvķ hann hętti hjį B og byrjaši aš vinna hjį C.
II.
Sjónarmiš Fęšingarorlofssjóšs.
Af hįlfu Fęšingarorlofssjóšs kemur fram aš sjóšurinn hafi meš bréfi til kęranda, dags. 5. nóvember 2009, vakiš athygli hans į žvķ aš mįl hans vęri til mešferšar hjį sjóšnum vegna hugsanlegrar ofgreišslu. Samkvęmt stašgreišsluskrį RSK hefši hann fengiš greidd laun frį vinnuveitanda sķnum į sama tķma og hann hafi žegiš greišslur śr Fęšingarorlofssjóši. Meš bréfinu hafi veriš óskaš eftir launasešlum fyrir mįnušina október og desember 2008 og janśar 2009 auk śtskżringa frį vinnuveitanda og śtskżringa og andmęla kęranda įsamt öšru žvķ sem hefši getaš skżrt mįliš.
Žann 10. nóvember 2009 hafi borist launasešlar frį kęranda įsamt śtskżringum hans meš tölvupósti og žann 12. nóvember hafi borist śtskżringar frį vinnuveitanda kęranda meš tölvupósti. Žann 16. nóvember hafi veriš óskaš eftir frekari śtskżringum frį vinnuveitanda kęranda meš tölvupósti. Svar vinnuveitanda hafi borist meš tölvupósti samdęgurs. Ķ kjölfariš hafi kęranda veriš send greišsluįskorun, dags. 18. nóvember 2009, žar sem hann hafi veriš krafinn um endurgreišslu śtborgašrar fjįrhęšar fyrir október 2008 aš fjįrhęš X kr. og aš višbęttu 15% įlagi X kr. Litiš hafi veriš svo į aš samkvęmt skrįm RSK, fyrirhugašri töku fęšingarorlofs meš barni fęddu Y. febrśar 2008, launasešlum og śtskżringum frį kęranda og vinnuveitanda hans hafi hann fengiš ofgreitt śr Fęšingarorlofssjóši fyrir október 2008, sbr. 9. mgr. 13. gr. laga nr. 95/2000, um fęšingar- og foreldraorlof (ffl.), sbr. 2. mgr. 15. gr. a. ffl.
Fęšingarorlofssjóšur vķsar til žess aš skv. 1. mgr. 7. gr. ffl. sé fęšingarorlof leyfi frį launušum störfum sem stofnast til viš fęšingu, frumęttleišingu barns yngra en įtta įra eša töku barns yngra en įtta įra ķ varanlegt fóstur. Ķ 8. gr. sé fjallaš um rétt foreldra į vinnumarkaši til fęšingarorlofs og ķ 10. gr. sé fjallaš um tilhögun fęšingarorlofs.
Einnig vķsar Fęšingarorlofssjóšur til žess aš ķ 2. mgr. 13. gr. ffl., sbr. 4. gr. laga nr. 90/2004, eins og įkvęšiš hljóšaši fyrir gildistöku laga nr. 74/2008 og hafi veriš ķ gildi viš fęšingu barns kęranda, sé kvešiš į um aš mįnašarleg greišsla Fęšingarorlofssjóšs til starfsmanns ķ fęšingarorlofi skuli nema 80% af mešaltali heildarlauna og skal miša viš tvö tekjuįr į undan fęšingarįri barns eša žess įrs er barn kemur inn į heimili viš ęttleišingu eša varanlegt fóstur. Til launa teljist hvers konar laun og ašrar žóknanir samkvęmt lögum um tryggingagjald.
Žį vķsar sjóšurinn ķ 9. mgr. 13. gr. ffl., sbr. 4. gr. laga nr. 90/2004, en žar komi fram aš greišslur frį vinnuveitanda til foreldris ķ fęšingarorlofi sem séu hęrri en nemur mismun greišslna śr Fęšingarorlofssjóši og mešaltals heildarlauna foreldris skv. 2. eša 5. mgr. skuli koma til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Žó sé heimilt aš taka tillit til kjarasamningsbundinna launahękkana, annarra kjarasamningsbundinna greišslna og launabreytinga sem rekja mį til breytinga į störfum foreldris. Ķ athugasemdum meš 9. mgr. 13. gr. ffl., sbr. 4. gr. laga nr. 90/2004 segi oršrétt:
„Tališ er mikilvęgt aš lögin kveši skżrar į um tilgang greišslna śr Fęšingarorlofssjóši en žeim er ętlaš aš bęta fyrir 80% af tekjumissi foreldra er žeir leggja nišur störf ķ fęšingarorlofi. Fįi foreldri tekjutapiš bętt frį vinnuveitanda er ešlilegt aš žaš komi til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Žó er gert rįš fyrir aš foreldri geti fengiš bętur annars stašar frį fyrir žann tekjumissi er Fęšingarorlofssjóši er ekki ętlaš aš bęta. Kęmi sį hluti žvķ ekki til frįdrįttar. Er žvķ lagt til aš kvešiš verši skżrt į um aš allar greišslur frį vinnuveitanda til foreldris ķ fęšingarorlofi sem eru umfram 20% af mešaltali heildarlauna foreldris komi til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóšnum. Žegar foreldri hefur hęrri tekjur en hįmarkstekjurnar sem lagt er til aš verši mišaš viš skv. 3. mgr. žį er gert rįš fyrir aš hęrri greišslur en sem nemur mismun greišslna śr Fęšingarorlofssjóši og mešaltals heildarlauna foreldris komi til frįdrįttar greišslum śr sjóšnum. Žó er heimilt aš taka tillit til tiltekinna breytinga sem geta oršiš į tekjum foreldra į žeim tķma sem lķšur frį žvķ aš višmišunartķmabili lżkur og fram til upphafs fęšingarorlofs foreldris og geta talist vera ķ samręmi viš žaš sem almennt tķškast į ķslenskum vinnumarkaši. Meš žessum hętti er veriš aš undirstrika tilgang greišslna śr Fęšingarorlofssjóši sem er ašallega ętlaš aš gera foreldrum kleift aš leggja nišur launuš störf ķ fęšingarorlofi įn žess aš fjįrhagsleg hagnašarsjónarmiš liggi žar aš baki. Er meš žessu enn fremur lögš rķk įhersla į aš foreldrar leggi sannanlega nišur launuš störf į žeim tķma er žeir nżta sér rétt sinn samkvęmt lögunum.“
Ķ 2. mgr. 13. gr. ffl., sbr. 4. gr. laga nr. 90/2004, komi fram hvaša laun skuli telja meš viš śtreikning į mešaltali heildarlauna. Samkvęmt įkvęšinu skuli telja til launa hvers konar laun og ašrar žóknanir samkvęmt lögum um tryggingagjald. Samkvęmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 113/1990, um tryggingagjald, sé stofn til tryggingagjalds allar tegundir launa eša žóknana fyrir starf, hverju nafni sem nefnist, sem skattskyld séu skv. 1. tölul. A-lišar 7. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt. Ķ 7. og 8. gr. laga um tryggingagjald sé frekari upptalning į žvķ hvaš teljist til gjaldstofns tryggingagjalds skv. 6. gr. laganna og ķ 9. gr. sé upptalning į žvķ hvaša greišslur séu undanžegnar tryggingagjaldi. Viš mat į žvķ hvaša greišslur vinnuveitenda megi fara meš og hvaša greišslur megi ekki fara meš greišslum śr Fęšingarorlofssjóši sé žvķ naušsynlegt aš hafa til hlišsjónar hvaša greišslur žaš séu sem sjóšurinn telji meš žegar fundiš sé śt mešaltal heildarlauna foreldris.
Jafnframt vķsar Fęšingarorlofssjóšur til žess aš ķ 15. gr. a. ffl., sbr. 6. gr. laga 90/2004, sé fjallaš um leišréttingar į greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Ķ 2. mgr. komi fram aš hafi foreldri fengiš hęrri greišslur śr Fęšingarorlofssjóši en žvķ bar samkvęmt įlagningu skattyfirvalda eša af öšrum įstęšum beri foreldri aš endurgreiša žį fjįrhęš sem ofgreidd var aš višbęttu 15% įlagi. Fella skuli nišur įlagiš samkvęmt mįlsgreininni fęri foreldri rök fyrir žvķ aš žvķ verši eigi kennt um žį annmarka er leiddu til įkvöršunar Vinnumįlastofnunar.
Hvaš varši athugasemd kęranda viš aš žurfa aš greiša 15% vexti žį telur Fęšingarorlofssjóšur aš um misskilning sé aš ręša hjį kęranda žar sem um sé aš ręša 15% įlag ķ samręmi viš 2. mgr. 15. gr. a. ffl. en ekki vexti. Fęšingarorlofssjóši hafi ekki žótt įstęša til aš fella įlagiš nišur.
Eins bendir sjóšurinn į aš ķ umsókn kęranda, dags. 28. desember 2007, um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši meš barni fęddu Y. febrśar 2008 komi fram aš hann sótti um greišslur ķ sex mįnuši. Į tilkynningu frį kęranda, dags. 28. desember 2007, sem undirrituš sé af vinnuveitanda kęranda komi fram aš hann hafi ętlaš aš taka fęšingarorlofiš ķ tveimur hlutum, ž.e. 12. febrśar–11. aprķl 2008 og 15. október 2008–14. janśar 2009. Žann 27. mars 2008 hafi borist leišrétt tilkynning um fęšingarorlof žar sem fram hafi komiš aš fyrri hluti orlofsins nįi til 11. maķ en ekki 11. aprķl 2008. Ķ samręmi viš framangreinda tilhögun fęšingarorlofs hafi kęranda veriš send greišsluįętlun, dags. Y. aprķl 2008.
Upphaf žessa mįls megi rekja til žess aš viš vinnslu umsóknar kęranda meš barni sem įętlaš var aš myndi fęšast 13. desember 2009 hafi komiš ķ ljós aš hann hafi fengiš greidd laun frį vinnuveitanda sķnum į sama tķma og hann hafi žegiš greišslur frį Fęšingarorlofssjóši ķ október og desember 2008 og janśar 2009 meš eldra barni. Žį bendir sjóšurinn į aš eins fyrr greinir hafi kęrandi veriš upplżstur um aš hugsanleg ofgreišsla til hans vęri til mešferšar og aš óskaš hafi veriš eftir gögnum og skżringum vegna frekari rannsóknar mįlsins. Aš mati Fęšingarorlofssjóšs hafi borist fullnęgjandi skżringar vegna desember 2008 og janśar 2009 en ekki vegna október 2008 sem hafi leitt til žess aš honum var send greišsluįskorun, dags. 18. nóvember sl.
Jafnframt bendir Fęšingarorlofssjóšur į aš ķ śtskżringum kęranda meš tölvupósti, dags. 10. nóvember 2009, komi fram aš vinnuveitendur hans hafi haldiš aš hann vęri ķ vetrarfrķi ķ október og žess vegna hafi sį mįnušur veriš greiddur aš fullu en sķšar hafi žaš veriš leišrétt meš lęgri orlofsgreišslu og aš žaš eigi aš sjįst į launasešli aš 35% launa séu orlof.
Į launasešli fyrir október sem sżnir tķmabiliš 1.–31. október 2008 komi fram aš kęrandi hafi fengiš 65% greišslu af sķnum föstu mįnašarlaunum, sem séu X kr., eša X kr. og aš auki orlof sem nemi 35% af hans föstu mįnašarlaunum eša X kr. Žannig hafi kęrandi haldiš fullum mįnašarlaunum fyrir október 2008 eša X kr. Hann hafi aš auki fengiš greidda fasta yfirvinnu fyrir allan mįnušinn eša X kr. og įlagsgreišslu fyrir allan mįnušinn eša X kr. Laun kęranda frį vinnuveitanda fyrir október séu žvķ alls X kr. sem sé ķ samręmi viš stašgreišsluskrį RSK. Į sama tķma hafi kęrandi fengiš greidda 53% greišslu frį Fęšingarorlofssjóši eša vegna tķmabilsins 15.–31. október. Heildargreišsla Fęšingarorlofssjóš hafi žannig numiš X kr. en śtborguš fjįrhęš hafi veriš X kr.
Ķ śtskżringum sem hafi borist frį vinnuveitanda kęranda meš tölvupósti, dags.12. nóvember 2009, komi fram aš fyrir október 2008 hafi kęrandi fengiš 100% laun, žar af 35% orlof. Hann hafi unniš til og meš 16. október og sķšan fariš ķ fęšingarorlof. Fyrir mistök hafi honum veriš greitt 100% meš orlofinu.
Fęšingarorlofssjóšur bendir į aš vinnuveitanda kęranda hafi veriš sendur tölvupóstur, dags. 16. nóvember 2009, žar sem spurt hafi veriš hvort ofgreišsla vegna október 2008 hafi veriš leišrétt og ef svo vęri žį hafi veriš óskaš eftir launasešli žar sem fram kęmi aš sś leišrétting hefši fariš fram. Svar hafi borist samdęgurs frį vinnuveitanda kęranda žar sem hafi komiš aš žetta hafi ekki veriš leišrétt aš öšru leyti en žvķ aš tekiš hafi veriš af orlofsinneign kęranda. Samkvęmt framangreindu telur Fęšingarorlofssjóšur aš ekki verši betur séš en aš kęrandi hafi fengiš greidd orlofslaun fyrir orlof į sama tķma og hann var ķ fęšingarorlofi og žegiš greišslur śr Fęšingarorlofssjóši.
Einnig bendir sjóšurinn į aš ķ kęru komi fram aš kęrandi hafi unniš til 16. október 2008 og hann hafi įtt rétt į aš fį vaktafrķ greitt sem ķ žessu tilviki hafi veriš helgarfrķ og žar meš hafi komiš aukadagar inn ķ prósentuna žannig aš staš žess aš fį 16 daga greidda hafi hann fengiš 20 daga. Kęrandi segist vera fśs til aš endurgreiša žann mismun. Samkvęmt tilkynningu um fęšingarorlof hafi fęšingarorlof kęranda įtt aš byrja 15. október og hann hafi veriš afgreiddur frį žeim tķma, sbr. greišsluįętlun til hans, dags. Y. aprķl 2008, og hafi greišsla fyrir október žannig numiš 53% eša X kr. śtborgaš.
Fęšingarorlofssjóšur bendir į aš fęšingarorlof sé eins og fyrrgreint sé skv. 1. mgr. 7. gr. ffl. leyfi frį launušum störfum sem stofnast til viš fęšingu, frumęttleišingu barns yngra en įtta įra eša töku barns yngra en įtta įra ķ varanlegt fóstur. Ķ 8. gr. sé fjallaš um rétt foreldra į vinnumarkaši til fęšingarorlofs og ķ 10. gr. sé fjallaš um tilhögun fęšingarorlofs. Ķ 2. mgr. 13. gr. sé kvešiš į um aš mįnašarlegar greišslur til starfsmanna ķ fęšingarorlofi. Ķ 9. mgr. 13. gr. komi svo fram aš greišslur frį vinnuveitanda til foreldris ķ fęšingarorlofi sem séu hęrri en nemur mismun greišslna śr Fęšingarorlofssjóši og mešaltals heildarlauna skv. 2. mgr. skuli koma til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Ķ athugasemdum viš 9. mgr. 13. gr. ffl. sé svo enn frekar hnykkt į žvķ en žar komi fram aš allar greišslur frį vinnuveitanda til foreldris ķ fęšingarorlofi sem séu umfram 20% af mešaltali heildarlauna foreldris komi til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóši.
Samkvęmt 1. gr. orlofslaga, nr. 30/1987, eigi allir žeir sem starfa ķ žjónustu annarra gegn launum, hvort sem žau séu greidd ķ peningum eša öšrum veršmętum, rétt į orlofi og orlofslaunum. Ķ 7. gr. orlofslaga sé fjallaš um rétt launžega til orlofslauna, hvernig žau séu reiknuš śt og hvenęr orlofslaun skuli greiša. Ķ athugasemdum meš 7. gr. orlofslaga segi: „Ķ 7. gr. frumvarpsins felst aš allur réttur til launa ķ orlofi veršur ķ formi orlofslauna sem greišast af launagreišanda til launžega viš upphaf orlofstöku, nema til rįšningarslita komi, sbr. 8. gr.“
Fęšingarorlofssjóšur telur aš samkvęmt žessu viršist meginreglan vera sś aš greiša eigi orlofslaun samkvęmt orlofslögum viš upphaf orlofstöku. Ekki verši žvķ annaš séš en orlofslaunum sé ętlaš aš męta žvķ tķmabili sem töku orlofs sé ętlaš aš standa yfir alveg eins og greišslum śr Fęšingarorlofssjóši sé ętlaš aš męta žeim tķma sem foreldri er ķ fęšingarorlofi. Ekki sé žvķ hęgt aš lķta svo į aš heimilt sé aš greiša orlofslaun skv. 7. gr. orlofslaga į sama tķma og fyrir sama tķmabil og foreldri fęr greišslur ķ fęšingarorlofi frį Fęšingarorlofssjóši.
Meš vķsan til alls framangreinds telur Fęšingarorlofssjóšur aš kęranda hafi veriš ofgreitt fyrir tķmabiliš 15.–20. október 2008 enda hafi kęrandi haldiš óskertum launum frį vinnuveitanda į žvķ tķmabili og hins vegar fyrir tķmabiliš 21.–31. október 2008 žar eš vinnuveitandi kęranda hafi greitt honum orlofslaun ķ samręmi viš 7. gr. orlofslaga į sama tķma og fyrir sama tķmabil og kęrandi hafi veriš ķ fęšingarorlofi og žegiš greišslur śr Fęšingarorlofssjóši. Samkvęmt žessu og ķ samręmi viš 9. mgr. 13. gr. ffl., sbr. 2. mgr. 15. gr. a. ffl., hafi Fęšingarorlofssjóšur žvķ ofgreitt kęranda allt tķmabiliš frį 15.–31. október 2008 alls X kr. śtborgaš og aš višbęttu 15% įlagi X kr.
Aš lokum bendir sjóšurinn į aš hinn Y. įgśst 2009 hafi réttur kęranda til töku fęšingarorlofs meš barni fęddu Y. febrśar 2008 falliš sjįlfkrafa nišur, sbr. 2. mgr. 8. gr. ffl.
III.
Nišurstaša.
Kęrš er įkvöršun Fęšingarorlofssjóšs um aš endurkrefja kęranda um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši vegna fęšingar barns hinn Y. febrśar 2008.
Ķ hinni kęršu įkvöršun er į žvķ byggt aš kęrandi hafi žegiš of hį laun frį vinnuveitanda į sama tķma og hann žįši greišslur śr Fęšingarorlofssjóši. Kęrandi fékk greišslur śr Fęšingarorlofssjóši mįnušina febrśar, mars, aprķl, maķ, október, nóvember og desember įriš 2008 og ķ janśar įriš 2009. Ķ greišsluįskorun dags. 18. nóvember 2009 endurkrefur Fęšingarorlofssjóšur kęranda um greišslur vegna októbermįnašar 2008 samtals aš fjįrhęš X kr. auk 15% įlags eša samtals X kr.
Samkvęmt 1. mgr. 7. gr. laga um ffl., meš sķšari breytingum, er fęšingarorlof samkvęmt lögunum leyfi frį launušum störfum sem stofnast viš fęšingu, frumęttleišingu barns yngra en įtta įra eša töku barns yngra en įtta įra ķ varanlegt fóstur.
Ķ 2. mgr. 10. gr. ffl. segir aš meš samkomulagi viš vinnuveitanda sé starfsmanni heimilt aš haga fęšingarorlofi į žann veg aš žaš skiptist nišur į fleiri tķmabil og/eša žaš verši tekiš samhliša minnkušu starfshlutfalli, sbr. žó 3. mgr. 8. gr.
Samkvęmt greišsluįętlun dags. Y. aprķl 2008 voru mešaltekjur kęranda višmišunarįrin 2006 og 2007, X kr. og mįnašarleg greišsla śr Fęšingarorlofssjóši mišaš viš 100% fęšingarorlof samkvęmt žvķ X kr. Ķ fyrrnefndri greišsluįętlun er gert rįš fyrir 63% greišslu ķ febrśar 2008 aš fjįrhęš X kr., 100% greišslu ķ mars og aprķl 2008 aš fjįrhęš X kr., 37% greišslu ķ maķ 2008 aš fjįrhęš X kr., 53% greišslu ķ október 2008 aš fjįrhęš X kr., 100% greišslu ķ nóvember og desember 2008 aš fjįrhęš X kr. og 47% greišslu ķ janśar 2009 aš fjįrhęš X kr.
Af hįlfu kęranda kemur fram aš hann hafi įtt aš byrja ķ fęšingarorlofi 16. október 2008 en sķšasti vinnudagurinn hans hafi veriš žann dag. Žį hafi vinnuveitandi hans gert žau mistök aš greiša honum 35% orlof og 65% laun fyrir október 2008 žar sem vinnuveitandi hans hafi haldiš aš hann vęri ķ vetrarfrķi. Samkvęmt tölvubréfi dags. 12. nóvember 2009 frį vinnuveitanda kęranda įtti ofgreišslan sér staš vegna mistaka vinnuveitandans og ķ tölvubréfi dags. 16. sama mįnašar kom fram aš ofgreišsla vegna október 2008 hafi ekki veriš leišrétt aš öšru leyti en žvķ aš fjįrhęšin var dregin af orlofsinneign kęranda. Samkvęmt launasešli kęranda fyrir október 2008 fékk kęrandi greitt 65% af sķnum föstu mįnašarlaunum sem eru X kr. eša X kr., og orlofsgreišslur sem nįmu 35% af föstu mįnašarlaunum hans, eša X kr. Alls nemur žetta X kr. eša fullum mįnašarlaunum kęranda. Žį fékk kęrandi einnig greidda fasta yfirvinnu fyrir allan mįnušinn alls X kr. og įlagsgreišslu alls X kr. Samtals voru laun kęranda ķ októbermįnuši 2008 samkvęmt launasešli hans žvķ X kr. Er žaš ķ samręmi viš stašgreišsluskrį RSK. Kęrandi fékk jafnframt greitt frį Fęšingarorlofssjóši 53% greišslu fyrir októbermįnuš vegna tķmabilsins frį 15. október til 31. október alls X kr. en śtborguš fjįrhęš var alls X kr.
Samkvęmt 2. mgr. 13. gr. ffl., sbr. 4. gr. laga nr. 90/2004, eins og įkvęšiš hljóšaši viš fęšingu barns kęranda žann Y. febrśar 2008 skyldi mįnašarleg greišsla Fęšingarorlofssjóšs til starfsmanns ķ fęšingarorlofi nema 80% af mešaltali heildarlauna og skyldi miša viš tvö tekjuįr į undan fęšingarįri barns eša žess įrs er barn kemur inn į heimili viš ęttleišingu eša varanlegt fóstur. Til launa teljast hvers konar laun og ašrar žóknanir samkvęmt lögum um tryggingagjald.
Samkvęmt fortakslausu įkvęši 9. mgr. 13. gr. ffl., sbr. 4. gr. laga nr. 90/2004, skulu greišslur frį vinnuveitanda til foreldris ķ fęšingarorlofi sem eru hęrri en nemur mismun greišslna śr Fęšingarorlofssjóši og mešaltals heildarlauna foreldris skv. 2. eša 5. mgr. koma til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Žó er heimilt aš taka tillit til kjarasamningsbundinna launahękkana, annarra kjarasamningsbundinna greišslna og launabreytinga sem rekja mį til breytinga į störfum foreldris. Ķ athugasemdum viš 9. mgr. 13. gr. segir ķ greinargerš aš tališ sé mikilvęgt aš lögin kveši skżrar į um tilgang greišslna śr Fęšingarorlofssjóši en žeim sé ętlaš aš bęta fyrir 80% af tekjumissi foreldra er žeir leggja nišur störf ķ fęšingarorlofi. Fįi foreldri tekjutapiš bętt frį vinnuveitanda sé ešlilegt aš žaš komi til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Žó sé gert rįš fyrir aš foreldri geti fengiš bętur annars stašar frį fyrir žann tekjumissi er Fęšingarorlofssjóši sé ekki ętlaš aš bęta. Kęmi sį hluti žvķ ekki til frįdrįttar. Sé žvķ lagt til aš kvešiš verši skżrt į um aš allar greišslur frį vinnuveitanda til foreldris ķ fęšingarorlofi sem eru umfram 20% af mešaltali heildarlauna foreldris komi til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóšnum. Žó sé heimilt aš taka tillit til tiltekinna breytinga sem geti oršiš į tekjum foreldra į žeim tķma sem lķšur frį žvķ aš višmišunartķmabili lżkur og fram til upphafs fęšingarorlofs foreldris og geti talist vera ķ samręmi viš žaš sem almennt tķškast į ķslenskum vinnumarkaši. Meš žessum hętti sé veriš aš undirstrika tilgang greišslna śr Fęšingarorlofssjóši sem sé ašallega ętlaš aš gera foreldrum kleift aš leggja nišur launuš störf ķ fęšingarorlofi įn žess aš fjįrhagsleg hagnašarsjónarmiš liggi žar aš baki. Sé meš žessu enn fremur lögš rķk įhersla į aš foreldrar leggi sannanlega nišur launuš störf į žeim tķma er žeir nżta sér rétt sinn samkvęmt lögunum.
Ķ 2. mgr. 15. gr. a. ffl., sbr. 6. gr. laga nr. 90/2004, segir aš hafi foreldri fengiš hęrri greišslur śr Fęšingarorlofssjóši en žvķ bar samkvęmt įlagningu skattyfirvalda eša af öšrum įstęšum beri foreldri aš endurgreiša žį fjįrhęš sem ofgreidd var aš višbęttu 15% įlagi. Fella skuli nišur įlagiš fęri foreldri rök fyrir žvķ aš žvķ verši eigi kennt um žį annmarka er leiddu til įkvöršunar Vinnumįlastofnunar. Samkvęmt 1. mgr. 6. gr. reglugeršar nr. 1218/2008 um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks skal foreldri fęra fyrir žvķ skrifleg rök innan fjögurra vikna frį žvķ aš greišsluįskorun sannanlega barst foreldri, ef žaš telur aš žvķ verši eigi kennt um žį annmarka er leiddu til įkvöršunar Vinnumįlastofnunar um endurgreišslu.
Ķ umsókn kęranda dags. 28. desember 2007 um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši meš barni fęddu Y. febrśar 2008 kemur fram aš hann sótti um greišslur ķ sex mįnuši. Ķ tilkynningum frį kęranda sem undirritašar eru af vinnuveitanda hans B kemur fram aš kęrandi ętlaši aš taka fęšingarorlofiš ķ tveimur hlutum og skyldi sķšari hluti orlofsins hefjast 15. október 2008. Lķkt og fyrr greinir taldi vinnuveitandi kęranda aftur į móti aš kęrandi vęri aš fara ķ vetrarorlof žegar hann ętlaši sér aš fara ķ fęšingarorlof hinn 16. október 2008. Af žeim sökum voru honum greidd 65% mįnašarlaun og 35% orlofsgreišslur fyrir októbermįnuš įriš 2008. Ķ tölvubréfum frį vinnuveitanda kęranda kemur fram aš kęrandi hafi fengiš žessar greišslur vegna mistaka vinnuveitanda og aš orlofiš sem hann fékk greitt fyrir október 2008 hafi ekki veriš leišrétt aš öšru leyti en žvķ aš fjįrhęšin hafi veriš dregin frį orlofsinneign hans.
Žar sem fyrir liggur aš kęrandi fékk greidd full orlofslaun frį vinnuveitanda į tķmabilinu frį 15.-31. október 2008, gat hann ekki veriš į sama tķma ķ fęšingarorlofi og žegiš greišslur śr Fęšingarorlofssjóši samkvęmt fortakslausu įkvęši 9. mgr. 13. gr. ffl. Samkvęmt sama įkvęši skulu greišslur frį vinnuveitanda til foreldris ķ fęšingarorlofi sem eru hęrri en nemur mismun greišslna śr Fęšingarorlofssjóši og mešaltals heildarlauna foreldris koma til frįdrįttar greišslum śr Fęšingarorlofssjóši. Er žvķ óhjįkvęmilegt aš stašfesta nišurstöšu Fęšingarorlofssjóšs um aš tilvitnaš įkvęši ffl. eigi viš. Telji kęrandi sig ekki hafa fullnżtt orlofsrétt sinn hjį vinnuveitanda sķnum eša eiga inni greišslur hjį honum veršur slķkt uppgjör hins vegar aš eiga sér staš žeirra į milli.
Greišslur žęr sem kęrandi fékk frį vinnuveitanda ķ október 2008 voru orlofslaun ķ vetrarorlofi en ekki greišsla į mismun greišslna śr Fęšingarorlofssjóši og mešaltals heildarlauna ķ skilningi 13. gr. ffl. Žegar af žeirri įstęšu er ekki hęgt aš verša viš kröfu kęranda um skuldajöfnun viš žaš sem hann telur skort į greišslum frį vinnuveitanda ķ öšrum mįnušum fęšingarorlofsins, sem fram kom ķ tölvubréfi hans 10. desember 2009.
Meš hlišsjón af öllu framanritušu og fyrirliggjandi gögnum um launagreišslur kęranda er ljóst aš kęrandi hafi žegiš full laun fyrir žann tķma sem hann fékk greišslur śr Fęšingarorlofssjóši ķ október 2008. Meš hlišsjón af žvķ ber aš stašfesta hina kęršu įkvöršun Fęšingarorlofssjóšs um skyldu kęranda til endurgreišslu.
Samkvęmt 2. mgr. 15. gr. a ffl. skal fella nišur 15% įlag fęri foreldri rök fyrir žvķ aš foreldrinu verši eigi kennt um žį annmarka er leiddu til įkvöršunar Vinnumįlastofnunar. Meš vķsan til žess sem aš framan er rakiš um mistök vinnuveitanda kęranda viš orlofsgreišslur til hans ķ október 2008, įbendingar kęranda žess efnis sem og stašfestingu vinnuveitanda, žykir śrskuršarnefndinni nęg rök aš žvķ leidd aš kęranda verši eigi kennt um žį annmarka er leiddu til ofgreišslunnar ķ október 2008, sbr. 2. mgr. 15. gr. a ffl. og 1. mgr. 6. gr. reglugeršar um greišslur śr Fęšingarorlofssjóši og greišslu fęšingarstyrks nr. 1218/2008. Skal žvķ fella nišur 15% įlag į endurkröfuna.
ŚRSKURŠARORŠ:
Įkvöršun Vinnumįlastofnunar-Fęšingarorlofssjóšs um aš krefja A um endurgreišslu śtborgašrar fjįrhęšar śr Fęšingarorlofssjóši fyrir október 2008 er stašfest, aš öšru leyti en žvķ aš fella skal nišur 15% įlag į fjįrhęšina.
Jóna Björk Helgadóttir
Heiša Gestsdóttir
Gunnlaugur Sigurjónsson
