Kęrunefnd śtbošsmįla
Mįl nr. 16/2002. Śrskuršur kęrunefndar
Spöng ehf. gegn Framkvęmdasżslu rķkisins.
Śrskuršur kęrunefndar śtbošsmįla 11. september 2002
ķ mįli nr. 16/2002:
Spöng ehf.
gegn
Framkvęmdasżslu rķkisins.
Meš bréfi 8. jślķ 2002, sem barst kęrunefnd śtbošsmįla sama dag, kęrir Spöng ehf. śtboš Framkvęmdasżslu rķkisins nr. 12968 auškennt Sambżli Jöklaseli Alśtbošslżsing".
Kęrandi krefst žess aš felld verši śr gildi įkvöršun kęrša frį 28. jśnķ 2002 um aš ganga til samninga viš Baldur Jónsson og VSÓ rįšgjöf ehf. į grundvelli tilbošs žeirra ķ fyrrgreindu śtboši og męlt verši fyrir um skyldu kęrša til aš ganga til samninga viš kęranda į grundvelli frįvikstilbošs félagsins. Kęrandi krefst žess einnig aš nefndin lįti ljós įlit į žvķ hvort kęrša sé skašabótaskyld gagnvart kęranda og enn fremur krefst kęrandi mįlskostnašar vegna kostnašar viš aš bera kęruefniš undir nefndina.
Af hįlfu kęrša er žess krafist aš öllum kröfum kęrenda verši hafnaš.
Af hįlfu kęranda var žess einnig krafist aš samningsgerš kęrša yrši stöšvuš žegar ķ staš og enn fremur var gerš sś krafa ef samningsgerš vęri afstašin aš kęrunefnd męlti fyrir um stöšvun eša bann viš framkvęmdum į grundvelli slķks samnings žar til nišurstaša ķ mįlinu lęgi fyrir. Samkvęmt upplżsingum sem nefndin aflaši frį kęrša 11. jślķ 2002 komst į bindandi samningur ķ framhaldi af śtbošinu meš bréfi kęrša 28. jśnķ sama įrs. Aš žessu virtu voru hvorki talin efni til aš fjalla um kröfu kęranda um stöšvun samningsgeršar um stundarsakir né stöšvun eša bann viš framkvęmdum ķ sérstakri įkvöršun, sbr.1. mgr. 83. gr. laga nr. 94/2001.
I.
Samkvęmt gögnum mįlsins er hiš kęrša śtboš lokaš śtboš sem fram fór aš undangengnu forvali ķ febrśar 2002. Ķ forvalinu voru valdir fjórir ašilar, ž.į m. kęrandi, til aš bjóša ķ hönnun og byggingu sambżlis fyrir einhverfa aš Jöklaseli 2, Reykjavķk. Śtbošiš var samkvęmt žessu svokallaš alśtboš og fór žaš fram ķ aprķl 2002 į vegum kęrša fyrir hönd félagsmįlarįšuneytisins. Kęrandi var einn bjóšanda ķ śtbošinu.
Samkvęmt liš 0.4.1 ķ śtbošsgögnum skyldu bjóšendur skila annars vegar uppdrįttum og greinargeršum um hönnun og verštilbošum hins vegar ķ sérstökum umslögum. Val į bjóšanda skyldi mišast viš hagkvęmasta tilboš į grundvelli fermetraveršs, enda uppfyllti hönnun kröfur forsagnar, sbr. liš 0.4.6. Žar var tekiš fram aš fyrst myndi sérstök dómnefnd, sem skipuš yrši til aš fara yfir og meta tilboš, meta hönnun samkvęmt hverju tilboši fyrir sig og meta hvort kröfur byggingarlżsingar vęru uppfylltar. Žvķ nęst yršu lausnir bornar saman į grundvelli fermetraveršs. Um śtreikning fermetraveršs segir enn fremur: Til aš finna verš pr. m2 byggingar veršur fundiš birt flatarmįl byggingar skv. stašli ĶST-50 og reglugerš um fasteignaskrįningu og fasteignamat nr. 406/1978 sbr. Reglugeršir (sic) nr. 95/1986 og nr. 458/4998 (sic). Žessu flatarmįli verši deilt upp ķ tilbošsfjįrhęš til aš fį verš pr. m2. Žannig mun sś tillaga, sem bżšur lęgst fermetraverš teljast hagstęšust aš žvķ tilskildu aš hśn uppfylli allar kröfur." Ķ śtbošsgögnum įskildi kaupandi sér rétt til aš taka hvaša tilboši sem er eša hafna öllum. Žį kom fram aš heimilt vęri aš gera frįvikstilboš ķ ašra tilhögun verksins, įn žess aš žvķ fylgdi ašaltilboš, eins og nįnar greinir ķ liš 0.4.1.
Mešal gagna śtbošsins er sérstök byggingarlżsing, žar sem mešal annars kemur fram forsögn" um frįgang lóšar og byggingar. Ķ liš 1.2.3.0 Forsögn Frįgangur lóšar Almennt" kemur m.a. fram aš heitur pottur skuli vera į lóšinni ķ góšum tengslum viš ašstöšu starfsmanna og ašgengilegur frį ķbśšum. Žį segir aš hann skuli vera į skjólgóšum og sólrķkum staš. Ķ liš 1.3.1 Forsögn - Bygging" er nįnar lżst kröfum til hönnunar byggingar, mešal annars meš tilliti til efnisvals, bśnašar og frįgangs, sem ekki er įstęša til aš rekja nįnar.
II.
Eins og įšur sagši tóku fjórir ašilar žįtt ķ umręddu śtboši og lögšu fram tilboš innan tilskilinna fresta. Af hįlfu kęrša var lagt fram tilboš samtals aš fjįrhęš 87.747.000 kr. Viš žetta tilboš voru gefnir žrķr valkostir til višbótar og tilgreind verš fyrir žį. Mešal žessara žriggja valkosta, var svonefnt Frįvik C" sem fól ķ sér byggingu laufskįla (einnig nefndur garšskįli), sem tengdist ašalbyggingu og gert var rįš fyrir aš framangreindur heitur pottur yrši. Ķ laufskįlanum įtti aš vera sama glugga- og glergerš og ķ ašalbyggingu. Lķmtrébitar įttu aš vera ķ žaki sem var klętt meš žreföldu plexigleri. Žį skyldi vera ofn ķ skįlanum og gólfhitun. Ķ tilboši kęrša var žessi valkostur auškenndur sem Frįvik C" og var višbótarverš vegna hans 3.000.000 kr.
Ķ fundargerš vegna opnunar tilboša 10. jśnķ 2002 kemur fram aš allar framkomnar tillögur hafi veriš taldar uppfylla kröfur śtbošsgagna og hafi veriš samžykktar. Ķ fundargeršinni er tilboš kęranda tališ gera rįš fyrir 450 fm byggingu. Samkvęmt žessu er fermetraverš ķ tilbošinu reiknaš til 194.993 kr. mišaš viš grunntilboš, en 201.660 mišaš viš framanlżst Frįvik C ". Samkvęmt fundargeršinni įttu Baldur Jónsson og VS rįšgjöf ehf. tilboš meš lęgsta fermetraveršinu, ž.e. 194.396 kr. Tilboš annarra bjóšenda geršu rįš fyrir hęrra fermetraverši en ķ tilboši kęranda. Af hįlfu kęranda var gerš sś athugasemd viš opnun tilboša aš tilboš žeirra gerši rįš fyrir 469,5 fm, en ekki 450 fm eins og haldiš vęri fram af kęrša.
Ķ athugasemdum kęranda til kęrša 10. jśnķ 2002 og mešfylgjandi greinargerš hönnuša hans frį 11. jśnķ sama įr kemur fram aš viš 450 fm grunnflöt byggingar bętist 30 fm laufskįli samkvęmt įšurlżstu frįviki C og reiknist hann sem A rżmi ķ grunnfleti hśssins. Samtals sé žį byggingin meš laufskįlanum 480 fm. Verš byggingarinnar meš laufskįla sé 90.747.000 kr. og verš į fermetra sé žį 189.056 į hvern fermetra. Ķ athugasemdunum kemur fram aš lögš sé įhersla į aš laufskįlinn bęti gęši hśssins og skapi heilsįrsnżtingu į heitum potti meš blómum skrżddu rżmi og góšri hljóšvist. Loks įrétta hönnušir aš samręmis sé gętt milli bjóšenda varšandi stęršarśtreikninga į hśsatillögum.
III.
Kęrandi byggir kröfur sķnar į žvķ aš hann hafi įtt hagkvęmasta tilboš ķ umręddu śtboši og hafi kęrša veriš óheimilt aš semja viš annan ašila ķ framhaldi af śtbošinu. Nįnar tiltekiš telur kęrandi aš tilboš hans, eins og žaš var śtfęrt meš framanlżstu frįviki C, hafi gert rįš fyrir lęgsta fermetraverši. Heildarverš umrędds frįvikstilboš kęranda hafi veriš 93.247.000 kr. Fermetrafjöldin sé 480 og verš į fermetra žvķ 194.265 kr., en žaš tilboš sem įkvešiš hafi veriš aš taka geri rįš fyrir 194.396 krónum į fermetra.
Kęrandi vķsar til žess aš frįvikstilboš hafi veriš heimil samkvęmt śtbošsskilmįlum. Hvergi sé aš finna žį reglu sem kęrši byggi įkvöršun sķna į aš ašeins megi lķta į fermetraverš samkvęmt frįvikstilboši aš bjóšandi hafi oršiš lęgstbjóšandi samkvęmt ašaltilboši. Ķ žvķ sambandi er mešal annars vķsaš til 27. gr. laga nr. 94/2001. Žį bendir kęrandi į aš žessi ašferš viš mat į tilbošum hafi ekki veriš gerš bjóšendum ljós fyrr en eftir opnum tilboša. Hann vķsar einnig til žess aš tilboš hans hafi veriš tališ fullnęgja śtbošsskilmįlum, eins og fram komi ķ fundargerš opnunarfundar.
Kęrši byggir mįlatilbśnaš sinn į žvķ aš umręddur laufskįli hafi meš engum hętti fullnęgt kröfur forsagnar um hönnun og efni byggingarinnar. Ķ žessu sambandi er bent į aš laufskįlinn hafi ekki fullnęgt kröfum forsagnar um aš gólf vęru steypt og rétt af į hefšbundinn hįtt meš gólfmśr og aš į žau kęmi slitsterkt gólfefni. Ķ staš žess vęri gert rįš fyrir aš gólf laufskįlans vęri hellulagt, eins og gert sé rįš fyrir um frįgang lóšar, og žak vęri śr plexigleri. Žį bendir kęrši į aš į engum staš hafi veriš gefinn kostur į aš laufskįlar vęru hluti byggingarinnar. Einnig er į žaš bent aš ķ greinargerš meš tillögu kęranda sé laufskįlinn ekki reiknašur meš ķ fermetratölu byggingarinnar og sé įstęšan sś aš hönnušir hafi ekki litiš į skįlann sem hluta byggingarinnar sem bošin var fram ķ ašaltilboši og uppfyllti kröfur forsagnar. Af žessum sökum hafi byggingin veriš sögš 450 fm og fermetratala skįlans tilgreind sérstaklega. Kęrši bendir į aš ef laufskįlinn hefši veriš talin hluti byggingarinnar hefši veriš skylt aš hafna tilbošinu žar sem byggingin hefši žį ekki fullnęgt kröfum forsagnar. Tilbošiš hefši žį ekki heldur getaš talist gilt frįvikstilboš žar sem žaš uppfyllti ekki lįgmarkskröfur śtbošsgagna, sbr. 27. gr. laga nr. 94/2001. Aš lokum hafi engin greinargerš fylgt frįvikstilboši kęranda, eins og skylt sé samkvęmt 45. gr. laga nr. 94/2001. Kęrši vķsar einnig til žess aš allir bjóšendur hafi undirritaš yfirlżsingu um aš hönnun žeirra fullnęgši kröfum forsagnar, en ella yršu žau talin ógild. Samkvęmt žessari yfirlżsingu hafi ekki veriš heimilt aš lķta į laufskįlann sem hluta af byggingu enda vęru žį ekki allar kröfur forsagnar uppfylltar. Samkvęmt framangreindu uppfylli umręddur laufskįli ekki kröfur forsagnar og hafi ekki veriš heimilt aš lķta til hans viš śtreikning į fermetraverši. Kaupandi hafi ekki haft įhuga į laufskįla og hefši hann óskaš eftir slķkum skįla ef vilji hans hefši stašiš til žess.
IV.
Eins og įšur greinir hefur samningur veriš geršur ķ framhaldi af hinu kęrša śtboši. Samkvęmt 83. gr. laga nr. 94/2001 veršur žessi samningur nś ekki felldur śr gildi eša honum breytt. Af žessu leišir einnig aš heimild skortir til aš verša viš kröfu kęranda um aš framkvęmdir į grundvelli samningsins verši stöšvašar eins og įšur hefur komiš fram. Eins og mįliš liggur fyrir telur nefndin žó rétt aš taka afstöšu til žess hvort aš gętt hafi veriš réttra laga viš mat į tilbošum ķ umręddu śtboši.
Samkvęmt 2. gr. laga nr. 94/2001 er meš frįvikstilboši įtt viš tilboš sem leysir žarfir kaupandans į annan hįtt en gert er rįš fyrir ķ tęknilegri lżsingu śtbošsgagna og uppfyllir jafnframt lįgmarkskröfur žeirra. Ķ 27. gr. laganna felst aš almennt er heimilt aš gera frįvikstilboš, ef žaš er ekki beinlķnis bannaš ķ śtbošsgögnum. Ķ įkvęšinu felst aš frįvikstilboš koma žó ašeins til greina žegar meta į hagkvęmni tilboša meš vķsan til annarra atriša en eingöngu veršs. Samkvęmt žessu eru frįvikstilboš ekki heimil žegar hagkvęmni tilbošs er metin eingöngu į grundvelli veršs, enda verša frįvikstilboš ešli mįlsins samkvęmt ekki metin į grundvelli sömu forsendna og önnur tilboš nema tekiš sé tillit til gęša og annarra tęknilegra eiginleika žess sem bošiš er fram. Ķ samręmi viš žetta skal tilgreina ķ śtbošsgögnum hvaša tęknilegu lįgmarkskröfum tilboš žurfi aš fullnęgja samkvęmt 1. mgr. 24. gr. laga nr. 94/2001, ef frįvikstilboš eru ekki śtilokuš. Žį skal geta žess sérstaklega į tilbošsblaši aš um frįvikstilboš sé aš ręša og skal fylgja meš skżr og greinargóš lżsing į žvķ ķ hvaša atrišum vikiš sé frį tęknilegri lżsingu śtbošsgagna, sbr. 45. gr. laganna (sjį einnig śrskurš kęrunefndar śtbošsmįla 21. mars 2002 ķ mįli nr. 3/2002, Borgarverk ehf. gegn Vegageršinni).
Ķ tilboši kęranda, auškennt sem frįvik C", er gert rįš fyrir žvķ aš byggšur verši laufskįli, sem tengist meginbyggingu og mešal annars hżsi heitan pott sem męlt er fyrir um ķ śtbošsgögnum. Ķ śtbošsgögnum er žó hvorki óskaš eftir laufskįla né žvķ aš heitur pottur verši yfirbyggšur. Žį er ljóst aš umręddur laufskįli fullnęgir ekki žeim kröfum um hönnun og efni sem śtbošsgögn gera til byggingarinnar og er žvķ ekki unnt aš lķta į hann sem hluta hennar.
Samkvęmt framangreindu veršur ekki séš hvernig unnt er aš lķta į umrętt tilboš kęranda sem frįvikstilboš ķ skilningi laga nr. 94/2001, enda gerir žaš ekki rįš fyrir öšrum tęknilegum lausnum į žeim byggingum sem óskaš var eftir ķ śtbošinu. Žvert į móti er meš umręddu tilboši kęranda gert rįš fyrir byggingu sem ekki er męlt fyrir um ķ śtbošsgögnum og er žvķ um aš ręša hreina višbót viš grunntilboš. Samkvęmt žessu veršur ekki fallist į aš kęrša hafi veriš skylt aš miša śtreikning fermetraveršs einnig viš laufskįlann sem kęrandi bauš fram til višbótar viš grunntilboš sitt. Žaš er įlit nefndarinnar aš kęrši hafi tekiš hagkvęmasta framkomna tilboši ķ skilningi śtbošsgagna. Samkvęmt žessu eru ekki efni til žess aš nefndin tjįi sig um skašabótaskyldu kęrša.
Įn tillits til framangreindrar nišurstöšu telur nefndin įstęšu til aš benda į aš žaš sjónarmiš kęrša, sem fram kemur ķ bréfi hans 28. jśnķ 2002, aš frįvikstilboš komi ašeins til greina ef viškomandi bjóšandi hefur įtt lęgsta ašaltilboš, į sér hvorki stoš ķ śtbošsgögnum né lögum nr. 94/2001. Aš žessu virtu er žaš įlit nefndarinnar aš tilefni hafi veriš til kęrunnar og žykir žvķ rétt aš kęrši greiši kęranda aš hluta kostnaš viš aš halda kęrunni uppi. Žykir sį kostnašur hęfilega įkvešinn 40.000 krónur.
Žaš athugast aš samkvęmt śtbošsgögnum skyldi miša mat į hagkvęmni tilboša viš lęgsta verš į hvern fermetra. Af śtbošsgögnum veršur ekki annaš rįšiš en aš žęr kröfur sem žar koma fram séu allar lįgmarkskröfur og verši tilboš aš uppfylla žęr til aš teljast gild. Aš žessu virtu telur nefndin aš frįvikstilboš ķ skilningi laga nr. 94/2001 hafi nįnast veriš śtilokuš. Meš hlišsjón af žessu veršur ekki komist hjį žvķ aš finna nokkuš aš liš 0.4.1 ķ śtbošsgögnum.
Śrskuršarorš :
Kröfum kęranda, Spangar ehf., vegna śtbošs kęrša, Framkvęmdasżslu rķkisins, nr. 12968 auškennt Sambżli Jöklaseli Alśtbošslżsing" er hafnaš.
Kęrši greiši kęranda 40.000 krónur ķ kostnaš viš aš halda kęrunni uppi.
Reykjavķk, 11. september 2002.
Įslaug Björgvinsdóttir
Sigfśs Jónsson
Stanley Pįlsson
Rétt endurrit stašfestir.
11.09.2002
