Kęrunefnd śtbošsmįla
Mįl nr. 25/2009. Śrskuršur kęrunefndar śtbošsmįla:
Flugfélag Vestmannaeyja ehf. gegn Rķkiskaupum
Śrskuršur kęrunefndar śtbošsmįla 5. nóvember 2009
ķ mįli nr. 25/2009:
Flugfélag Vestmannaeyja ehf.
gegn
Rķkiskaupum
Meš bréfi, Meš bréfi, dags. 15. jślķ 2009, kęrir Flugfélag Vestmannaeyja ehf. śtboš Rķkiskaupa nr. 14663 – Rekstur flugvélar Flugstoša ohf. Kęrandi gerir eftirfarandi kröfur ķ mįlinu:
1. Aš kęrunefnd śtbošsmįla stöšvi innkaupaferli eša samninga į grundvelli śtbošs Rķkiskaupa nr. 14663 – Rekstur flugvélar Flugstoša ohf. žar til endanlega hefur veriš skoriš śr kęru žessari.
2. Žess er krafist meš vķsan til 1. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup aš kęrunefnd śtbošsmįla felli śr gildi śtboš Rķkiskaupa nr. 14663 – Rekstur flugvélar Flugstoša ohf. og leggi fyrir kaupanda aš auglżsa śtbošiš į nżjan leik meš breyttum skilmįlum, žannig aš reynsla bjóšenda af flugprófunarverkefnum verši ekki höfš til hlišsjónar viš val į samningsašila.
3. Kęrandi gerir kröfu um aš nefndin įkveši aš kęrši greiši kęranda kostnaš viš aš hafa kęruna uppi, sbr. heimild ķ 3. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007.
Kęrši, Rķkiskaup, skilaši athugasemdum vegna kröfu kęranda, dags. 28. jślķ 2009, žar sem hann krefst žess aš öllum kröfum kęranda verši hafnaš. Žį krefst hann aš kęranda verši gert aš greiša mįlskostnaš meš tilvķsun til 3. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007 um opinber innkaup.
Kęrunefnd śtbošsmįla hafnaši 29. jślķ 2009 kröfu kęranda um stöšvun. Veršur hér leyst śr öšrum efnisatrišum kęrunnar.
I.
Flugstošir ohf. og Mżflug hf. undirritušu samning 1. febrśar 2008 um aš sķšarnefnda félagiš tęki aš sér rekstur flugvélar Flugstoša og framkvęmd flugverkefna sem henni fylgja. Um var aš ręša flugmęlingar žar sem Mżflug hf. lagši til įhöfn en męlingar voru framkvęmdar af sérfręšingum Flugstoša ohf. Meš samningi žessum var Mżflugi hf. heimilt aš nżta flugvélina ķ eigin žįgu. Af hįlfu Flugstoša ohf. var žvķ haldiš fram aš samningurinn vęri tilraunaverkefni til eins įrs og ķ ljósi žess hefši ekki veriš tališ naušsynlegt aš bjóša verkefniš śt. Nżr samningur var geršur į milli Flugstoša ohf. og Mżflugs hf. 30. október 2009 en meš žeim samningi var fyrri samningur ašila framlengdur.
Kęrši, fyrir hönd Flugstoša ohf., óskaši eftir tilbošum ķ rekstur flugvélarinnar Beechcraft B200 King Air sem ber einkennisstafina TF FMS, framleišslunumer BB1221. Um er aš ręša žurrleigu (e. dry lease agreement) til 3 įra įsamt leigu į ašstöšu ķ flugskżli og endurleigu vélarinnar ķ aš minnsta kosti 250 klukkustundir į įri, ķ flugprófanir og önnur verkefni, til leigusala. Įskiliš var aš taka hagstęšasta tilboši eša hafna öllum.
Tilboš voru opnuš 15. jślķ 2009 og bįrust tilboš frį tveimur ašilum, Mżflugi hf. og Icejet ehf. Ekkert tilboš barst frį kęranda. Upplżst er ķ mįlinu aš gengiš var frį samningi viš Mżflug hf. į grundvelli fyrrnefnds śtbošs 28. október 2009.
II.
Kęrandi kaus aš skila ekki inn tilboši ķ śtbošinu vegna nśverandi śtbošsskilmįla sem aš hans mati eru brot gegn meginreglunni um jafnręši bjóšenda. Ķ įkvęši 1.2.3 ķ śtbošsgögnum er gerš grein fyrir žeim atrišum sem höfš eru til hlišsjónar viš val į samningsašila. Samkvęmt įkvęšinu er annars vegar litiš til veršs og hins vegar til gęša bjóšenda. Verš getur gefiš aš hįmarki 80 stig en gęši geta gefiš aš hįmarki 20 stig. Kęrandi gerir verulegar athugasemdir viš žaš hvernig śtbošsgögnin geri rįš fyrir aš mat į gęšum fari fram, žaš er sį hluti er snżr aš flugprófunum. Vķsar kęrandi til įkvęšis 2.4 ķ śtbošsgögnum um reynslu flugstjóra af flugprófanaverkefnum og ennfremur til įkvęšis 1.2.3 ķ śtbošsskilmįlum, žar sem skżrt sé nįnar hvernig žessi reynsla af flugprófunum sé metin. Kęrandi telur aš framangreint įkvęši, žar sem gert sé rįš fyrir aš flugstjóri meš reynslu af flugprófunarverkefnum geti fengiš 5-10 stig ķ śtbošinu brjóti gegn jafnręši bjóšenda, sbr. įkvęši 14. gr. laga nr. 84/2007. Meš samningum Flugstoša ohf. viš Mżflug hf. įn śtbošs hafi flugmenn félagsins öšlast yfirburšastöšu sem muni nżtast félaginu einkar vel ķ žvķ śtboši sem nś sé ķ gangi. Kęrandi telur aš Mżflug hf. sé ķ raun eini flugrekandinn hér į landi sem eigi möguleika į aš hreppa umrędd 10 stig, žar sem verkefni tengd flugprófunum hafi ekki veriš ķ höndum einkaašila fyrr en Flugstošir ohf. hafi gert fyrri samninginn viš Mżflug hf. 1. febrśar 2008.
Kęrandi telur aš vegna ešlis śtbošsins og vegna žess aš fyrir liggur nįkvęm flugprófanaįętlun sé aušvelt fyrir vęntanlega bjóšendur aš meta kostnaš af verkinu og af žeim sökum kunni verš aš vera į svipušum nótum hjį vęntanlegum bjóšendum. Ķ ljósi žess telur kęrandi aš fyrrgreind 10 stig muni skipta sköpum žegar komi aš žvķ aš velja samningsašila. Aš öllu framangreindu virtu telur kęrandi aš viš mat į žvķ hvort framangreind įkvęši ķ śtbošsskilmįlum samręmist jafnręšisreglu 14. gr. laga nr. 84/2007 sé ekki hjį žvķ komist aš lķta til žeirra samninga sem Flugstošir hafi gert viš Mżflug hf. įn śtbošs.
Ķ sķšari athugasemdum kęranda 30. september 2009 bendir hann į aš rétt sé aš śtbošiš hafi veriš auglżst į EES-svęšinu. Hins vegar telji hann aš vegna veikrar stöšu ķslensku krónunnar sé ljóst aš raunhęf tilboš hefšu aldrei borist frį śtlöndum, enda komi fram ķ athugasemdum kęrša aš eingöngu hafi borist tilboš frį tveimur ķslenskum fyrirtękjum.
Žį telur kęrandi aš röksemdir kęrša um aš kęranda hafi veriš ķ lófa lagiš aš leita til ašila, sem hafa reynslu af flugprófunum, og śtfęra tilboš sitt meš žeim hętti sżni žaš og sanni aš meš įkvęši gr. 1.2.3 ķ śtbošsskilmįlum sé brotiš gegn 14. gr. laga nr. 84/2007. Einu ašilarnir hér į landi sem bśi yfir slķkri reynslu séu starfsmenn Mżflugs hf. og opinberir starfsmenn. Kęrandi telur mikilvęgt aš žegar opinberir ašilar bjóši śt verk, sem ekki hafi veriš ķ höndum einkaašila įšur, séu ekki geršar kröfur um tiltekna reynslu bjóšenda af slķkum verkum eša aš sś reynsla sé lįtin hafa vęgi viš val į bjóšendum. Aš mati kęranda sé óešlilegt aš bjóšendur žurfi allir aš leita til tiltekins opinbers starfsmanns og semja viš hann til žess eins aš uppfylla kröfur um reynslu sem naušsynleg sé til žess aš eiga möguleika į žvķ aš verša valinn ķ śtboši.
Loks telur kęrandi rétt aš geta žess aš ķ febrśar į žessu įri hafi hann samiš viš Flugstošir ohf. um gjaldfallnar kröfur og žar af leišandi uppfylli félagiš skilyrši gr. 1.2.1.2 ķ śtbošslżsingu.
III.
Kęrši telur aš af kröfu kęranda megi rįša aš hann telji aš veriš sé aš mismuna flugrekstrarašilum eftir reynslu žeirra vegna mats į reynslu viš flugprófanir. Kęrši telur aš kęranda hafi ekki tekist aš sżna fram į aš um brot sé aš ręša og žvķ beri aš hafna öllum kröfum hans. Byggir hann į žvķ aš skilyršiš um aš reynsla flugstjóra af flugprófanaverkefnum sé hluti af mati į hagkvęmni tilbošs sé til stašar, žar sem eftir žvķ sem žeir hafi meiri reynslu žeim mun fęrri tķma žurfi til aš ljśka verkefninu, sem aftur skili sér ķ lęgri kostnaši fyrir kaupanda. Hafi viškomandi ekki reynslu af flugprófunum muni Flugstošir ohf. annast višeigandi žjįlfun og greiša fyrir žann flugtķma sem žurfi til aš ljśka henni. Bjóšandi sem hafi enga reynslu af flugprófunum žurfi žvķ aš bjóša 10% lęgra verš en sį sem fįi fullt fyrir žennan žįtt. Bendir kęrši į aš ķ 45. gr. laga nr. 84/2007 komi fram aš forsendur fyrir vali tilbošs skuli annaš hvort mišast eingöngu viš lęgsta verš eša fjįrhagslega hagkvęmni frį sjónarhóli kaupanda. Žį bendir hann ennfremur į aš hiš kęrša śtboš hafi veriš auglżst į EES-svęšinu og žar sé umtalsveršur fjöldi ašila meš žessa reynslu sem hefši hęglega getaš bošiš ķ verkiš. Bįšir bjóšendur, Mżflug hf. og Icejet ehf., geri sķn tilboš meš sama flugstjóranum, sem hafi fullgild réttindi og 6000 tķma reynslu af flugprófanaverkefnum, en hann sé ekki starfsmašur Mżflugs hf. Leggur kęrši įherslu į aš kęranda hafi veriš ķ lófa lagiš aš leita til ašila sem hafa reynslu af flugprófunum hefši hann kosiš aš śtfęra tilboš sitt meš žeim hętti.
Kęrši byggir einnig į žvķ įkvešiš hafi veriš aš stilla kröfu um reynslu af flugprófanaverkefnum ķ hóf svo ekki vęri um kröfu aš ręša sem yrši aš uppfylla heldur yrši reynsla bjóšenda metin til fjįrhagslegs hagkvęmnis tilboša eins og rökstutt sé ķ śtbošsgögnum.
Žį bendir kęrši į aš samkvęmt upplżsingum frį Flugstošum ohf. uppfylli kęrandi ekki skilyrši ķ gr. 1.2.1.2 ķ śtbošsgögnum um aš bjóšandi skuli ekki skulda gjaldfallnar kröfur viš Flugstošir ohf.
Kęrši telur aš kęranda hafi ekki tekist aš sżna fram į aš um brot sé aš ręša og žvķ beri aš hafna öllum kröfum hans og vķsa kęrunni frį. Kęrši hafnar öllum kröfum kęranda sem órökstuddum og įstęšulausum meš tilvķsun til framangreinds. Jafnframt krefst kęrši žess aš kęranda verši gert aš greiša mįlskostnaš meš tilvķsun til 3. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007.
IV.
Ķ śtboši kęrša nr. 14663 – Rekstur flugvélar Flugstoša ohf. er fjallaš um val į samningsašila ķ įkvęši 1.2.3. Samkvęmt įkvęšinu skal verš metiš 80 stig og gęši 20 stig. Segir svo aš viš mat į gęšum verši annars vegar byggt į reynslu flugstjóra af flugprófanaverkefnum og hins vegar reynslu flugstjóra af Beechcraft B200 King Air eša flugvél ķ sama stęšrarflokki eša stęrri. Žannig fęr flugstjóri sem hefur flogiš aš minnsta kosti 100 flugtķma ķ flugprófanaverkefnum 10 stig og flugstjóri sem flogiš hefur yfir 200 flugtķma į višeigandi flugvél 10 stig. Žessum skilyršum er sķšar nįnar lżst ķ įkvęši 2.4. Žar segir um mat į reynslu flugstjóra af flugprófanaverkefnum: „Flugferlar žeir sem flognir eru ķ flugprófunum eru oft žvers og kruss į hefšbundna ferla og krefjast žvķ mikillar reynslu, hęfni og ašgętni. Flugprófanir meš flugstjóra sem hefur reynslu af flugprófunum taka žvķ almennt styttri tķma en ella. Žvķ eru žaš metin sem aukin gęši af hįlfu tilbošsgjafa aš flugstjóri meš reynslu af flugprófunum fljśgi į vegum hans.“ Žį kemur fram ķ įkvęšinu aš reynsla flugstjóra af Beechcraft B200 King Air sé kostur og fjöldi flugtķma lżsi hęfni flugstjórans, aš vissu marki. Segir svo oršrétt: „Reyndur flugstjóri er metiš til gęša tilbošs žar sem slķk reynsla er lķkleg til aš stytta flugprófanatķma og lękka žannig kostnaš.“
Ašilar deila um framangreind įkvęši ķ śtbošsgögnum. Fullyršir kęrandi aš meš žvķ aš byggja į reynslu flugstjóra af flugprófanaverkefnum og tiltekinni flugvél sé einum ašila veitt forskot umfram ašra ķ śtbošinu og slķkt sé brot į jafnfręšisreglu.
Forsendur fyrir vali tilbošs skulu annašhvort mišast eingöngu viš lęgsta verš eša fjįrhagslega hagkvęmni frį sjónarhóli kaupanda, sbr. 1. mgr. 45. gr. laga nr. 84/2007. Kaupandi getur žvķ vališ į milli tveggja leiša viš framsetningu śtbošsgagna. Hann getur fastįkvešiš eiginleika hins keypta og lįtiš verš alfariš rįša feršinni viš val į tilboši eša veitt bjóšendum įkvešiš svigrśm aš žvķ er varšar eiginleika hins keypta og metiš tilboš meš tilliti til fleiri žįtta en veršs, svo sem gęša, endingar og žjónustu. Žar sem sķšargreinda leišin bżšur upp į meira svigrśm til mats į eiginleikum hins keypta hefur hśn jafnframt ķ för meš sér įhęttu žar sem mat į tilbošum veršur ekki eins fyrirsjįanlegt. Viš framsetningu į valforsendum ber kaupanda įvallt aš gęta jafnręšis og mįlefnalegra sjónarmiša og er žaš ekki sķst mikilvęgt žegar meta skal tilboš śt frį fleiri eiginleikum en verši.
Žaš er grundvallaratriši viš framkvęmd opinberra innkaupa aš jafnręši žįtttakenda og bjóšenda sé tryggt. Ķ 14. gr. laga nr. 84/2007 er kvešiš į um jafnręši fyrirtękja, en gęta skal jafnręšis og gagnsęis viš opinber innkaup. Beita skal įkvęšum laga nr. 84/2007 meš hlišsjón af žessari almennu jafnręšisreglu. Žannig hefur reglan jafnan stašiš ķ vegi fyrir žvķ aš rįšgefandi ašila, sem ašstošaš hefur viš innkaup, sé heimilt aš taka žįtt ķ śtboši į žeim innkaupum. Žótt slķk staša sé ekki fyrir hendi nś telur kęrunefnd śtbošsmįla aš ekki verši litiš framhjį žvķ aš Mżflug hf., annar bjóšenda ķ śtboši kęrša, sinnti umręddum verkefnum fyrir Flugstošir ohf. ķ eitt og hįlft įr į grundvelli samninga um tilraunaverkefni, sem ekki var bošiš śt. Er ljóst aš į žeim tķma hafi starfsmenn og rekstrarašilar Mżflugs hf. safnaš reynslu sem nżst getur viš rekstur flugvélar Flugstoša ohf., einkum reynslu af flugprófunum og flugtķmum į viškomandi flugvél. Hefur Mżflug hf. žvķ öšlast mikilvęgt forskot umfram samkeppnisašila. Aš mati kęrunefndarinnar eru įkvęši śtbošslżsingarinnar um aš viš mat į samningsašila geti gęši gefiš 20 stig snišin aš Mżflugi hf. og til žess fallin aš raska jafnręši bjóšenda. Ef ętlunin var aš heimila žvķ fyrirtęki aš taka žįtt ķ śtbošinu bar kęrša aš tryggja aš žaš fengi ekki notiš forskots sem sķšar leiddi til skekktrar samkeppnisstöšu. Hjį žvķ hefši veriš hęgt aš komast meš žvķ aš velja samningsašila eingöngu śt frį verši eša taka ekki tillit til žeirrar reynslu sem Mżflug hf. öšlašist į žeim tķma sem žeir unnu framangreint tilraunaverkefni fyrir Flugstošir ohf. Meš vķsan til žess sem aš framan hefur veriš rakiš hefši kęrunefndinni aš öšru óbreyttu veriš rétt aš fella umrętt śtboš śr gildi og leggja fyrir kaupanda aš auglżsa śtbošiš į nżjan leik meš breyttum skilmįlum, žannig aš reynsla bjóšenda af flugprófunarverkefnum hefši ekki veriš höfš til hlišsjónar viš val į samningsašila. Hins vegar er upplżst ķ mįlinu aš kęrši gekk til samninga viš Mżflug hf. varšandi umrętt verkefni 28. október 2009. Eftir aš bindandi samningur er kominn į veršur hann ekki felldur śr gildi eša honum breytt žótt įkvöršun kaupanda um framkvęmd śtbošs eša gerš samnings hafi veriš ólögmęt, sbr. 1. mgr. 100. gr. laga nr. 84/2007. Lögum samkvęmt er kęrunefnd śtbošsmįla žvķ ekki heimilt aš fella śtboš žetta śr gildi.
Kęrandi hefur krafist žess aš kęrša verši gert aš greiša honum kostnaš viš aš hafa kęruna uppi, sbr. fyrri mįlsliš 3. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007. Slķk įkvöršun kemur aš jafnaši ašeins til greina žegar kęrši tapar mįli fyrir nefndinni ķ verulegum atrišum. Fyrrnefnt įkvęši ber žó aš skilja svo aš žegar sérstaklega stendur į og rķk sanngirnisrök męla meš žvķ megi bregša śt frį meginreglunni og śrskurša kęranda hluta mįlskostnašar hafi hann haft ęrna įstęšu til žess aš reyna į rétt sinn meš kęru til nefndarinnar. Nefndin telur aš eins og hér stendur į sé rétt aš śrskurša kęranda hluta mįlskostnašar sķns, žannig aš kęrša verši gert aš greiša honum 250.000 krónur ķ mįlskostnaš.
Kęrši hefur krafist žess aš kęranda verši gert aš greiša mįlskostnaš til rķkissjóšs. Samkvęmt seinni mįlsliš 3. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007 getur kęrunefnd śtbošsmįla śrskuršaš kęranda til aš greiša mįlskostnaš sem rennur ķ rķkissjóš ef kęra er bersżnilega tilefnislaus eša höfš uppi ķ žeim tilgangi aš tefja fyrir framgangi opinberra innkaupa. Meš hlišsjón af śrslitum mįlsins telur kęrunefnd śtbošsmįla skilyršum įkvęšisins ekki fullnęgt og veršur žvķ aš hafna kröfunni.
Śrskuršarorš:
Hafnaš er kröfu kęranda, Flugfélags Vestmannaeyja ehf., um aš śtboš kęrša, Rķkiskaupa, nr. 14663 – Rekstur flugvélar Flugstoša ohf., verši fellt śr gildi.
Kęrši, Rķkiskaup, greiši kęranda, Flugfélagi Vestmannaeyja ehf., 250.000 krónur vegna kostnašar viš aš hafa kęruna uppi.
Kröfu kęrša, Rķkiskaupa, um aš kęrandi, Flugfélag Vestmannaeyja ehf., greiši mįlskostnaš ķ rķkissjóš, er hafnaš.
Reykjavķk, 5. nóvember 2009.
Pįll Siguršsson,
Stanley Pįlsson,
Aušur Finnbogadóttir
Rétt endurrit stašfestir,
Reykjavķk, 5. nóvember 2009.
