Kęrunefnd śtbošsmįla
Mįl nr. 9/2010. Śrskuršur kęrunefndar śtbošsmįla:
Logaland ehf. gegn Rķkiskaupum
Śrskuršur kęrunefndar śtbošsmįla 5. jślķ 2010
ķ mįli nr. 9/2010:
Logaland ehf.
gegn
Rķkiskaupum
Meš bréfi, dags. 21. aprķl 2010, kęrir Logaland ehf. įkvöršun Rķkiskaupa um val į tilboši ķ śtboši 14817 – Blóšskilunarhylki (hemodialyzers), rammasamningur fyrir Landspķtala. Greinargerš kęranda barst kęrunefnd śtbošsmįla 27. aprķl 2010.
Kęrandi krefst žess:
1. Aš kęrunefnd śtbošsmįla stöšvi žegar ķ staš innkaupaferli eša gerš samnings viš žann bjóšanda sem valinn var į grundvelli ofangreinds śtbošs žar til endanlega hefur veriš skoriš śr kęru.
2. Aš kęrunefnd śtbošsmįla felli śr gildi įkvöršun kaupanda um val į tilboši ķ śtbošinu og leggi fyrir hann aš auglżsa śtbošiš į nżjan leik.
3. Aš kęrunefnd śtbošsmįla lįti ķ ljós įlit sitt į skašabótaskyldu kaupanda gagnvart kęranda.
4. Aš kęrunefnd śtbošsmįla įkveši aš kaupandi og/eša Rķkiskaup greiši kęranda kostnaš viš aš hafa kęruna uppi.
Kęrša, Rķkiskaupum, var kynnt kęran og gefinn kostur į aš gera athugasemdir og koma aš frekari rökstušningi fyrir vali į tilboši. Sérstaklega var óskaš eftir athugasemdum kęrša vegna kröfu kęranda um stöšvun į gerš samnings. Meš bréfi, dags. 11. maķ 2010, krefst kęrši žess aš öllum kröfum kęranda verši hafnaš. Žį krefst kęrši žess aš kęranda verši gert aš greiša mįlskostnaš meš tilvķsun til 3. mgr. 97. gr. laga nr.84/2007 um opinber innkaup.
Athugasemdir frį Félagi atvinnurekenda fyrir hönd Actavis hf. bįrust nefndinni 4. maķ 2010. Žį bįrust athugasemdir frį kęranda 22. jśnķ 2010 viš svar kęrša.
Meš įkvöršun 17. maķ 2010 hafnaši kęrunefnd śtbošsmįla aš stöšva innkaupaferli eša samningsgerš į grundvelli śtbošs kęrša nr. 14817.
I.
Meš śtboši nr. 14817 leitaši kęrši, fyrir hönd Landspķtala hįskólasjśkrahśss, eftir tilbošum ķ einnota blóšskilunarhylki (hemodialyzers) af lįgflęšigerš (low-flux) fyrir skilunardeild Landspķtala. Um var aš ręša rammasamning viš Landspķtala, sem geršur skyldi um tiltekna vöruflokka ķ tiltekinn tķma, įn žess aš magntölur vęru žekktar. Žvķ var ekki ljóst hvaša magn yrši endanlega keypt į grundvelli śtbošsins. Stefnt var aš žvķ aš semja viš einn ašila og įskilinn var réttur til aš kaupa allt aš 5% magns utan samnings ķ žeim tilgangi aš uppfylla séržarfir og prófa nżjar vörur. Opnunartķmi tilboša var 11. mars 2010. Nķu tilboš bįrust frį sex bjóšendum og įskildi kęrši sér rétt til aš taka hagstęšasta tilboši eša hafna öllum. Um var aš ręša endurtekiš śtboš (14638) sem breytt var ķ samręmi viš śrskurš kęrunefndar śtbošsmįla ķ mįli nr. 20/2007 žannig aš valforsendur voru geršar hlutlęgar og hlutfall veršs aukiš.
Ķ grein 1.2.3 ķ śtbošslżsingu kemur fram hvaša atriši (valforsendur) „verša höfš til hlišsjónar viš mat į į tilbošum og val į samningsašila“. Žar kemur fram aš um tvęr forsendur sé aš ręša. Annars vegar gefur mešfęrileiki hęst 10 stig og hins vegar verš 90 stig.
Kęrandi sendi kęrša fjögur tilboš vegna śtbošsins. Ķ einu tilbošinu voru bošin Diapes blóšskilunarhylki, ķ öšru tilboši voru bošin Phylter blóšskilunarhylki frį sama framleišanda og loks bauš kęrandi tvö tilboš ķ blóšskilunarhylki frį Nipro.
Kęrandi valdi tilboš frį Actavis hf. og barst kęranda tilkynning žess efnis 21. aprķl 2010 og rökstušningur sķšar sama dag.
Viš opnun tilboša kom ķ ljós aš tilboš kęranda um Diapes blóšskilunarhylki var lęgsta verštilbošiš sem barst ķ śtbošinu. Žvķ tilboši var hins vegar hafnaš og ķ rökstušningi er greint frį įstęšu höfnunarinnar. Žar kemur fram aš tilbošiš hafi ekki stašist įskilnaš śtbošsgagna, žar sem žaš bjóši ekki sambęrilegar stęršir (blóšskilunarhylkja) og śtbošsgögn geri rįš fyrir. Jafnframt segir aš bošin Phylter hylki kęranda séu „ekki sambęrileg višmišunarvöru aš yfirboršsflatarmįli.“
II.
Kęrandi er ósammįla nišurstöšu kęrša um val į tilboši ķ śtbošinu og telur aš hśn sżni aš śtbošsgögn hafi ekki uppfyllt įkvęši laga nr. 84/2007, žar sem gögnin hafi ekki tilgreint meš eins nįkvęmum hętti og mögulegt var hvaša forsendur yršu lagšar til grundvallar mati tilboša, sbr. 38. og 45. gr. laga nr. 84/2007. Jafnframt hafi śtbošsgögn leitt til žess aš kęrša og kaupanda hafi ekki veriš settar žęr skoršur viš mat tilboša sem meginreglur śtbošsréttar geri rįš fyrir, sbr. 1. og 14. gr. laga nr. 84/2007. Telur kęrandi aš kęrunefnd śtbošsmįla beri žvķ aš fella śr gildi įkvöršun kęrša um val į tilboši ķ śtbošinu og leggja svo fyrir hann aš žaš verši auglżst į nżjan leik.
Aš mati kęranda hefši kęrši getaš sett forsendur śtbošsins fram meš mun hlutlęgari hętti, sbr. 38. gr. og 45. gr. laga nr. 84/2007, og tengt žęr betur efnahagslegri nįkvęmni. Hefši žaš veriš gert hefši faghópur ekki haft nįnast sjįlfdęmi um mat einstakra tilboša eins og raun hafi boriš vitni.
Kęrandi bendir į aš ķ rökstušningi kęrša sé gerš grein fyrir žeim įkvęšum śtbošslżsingar, sem höfš voru ķ huga viš mat tilboša. Vķsaš sé til žriggja greina ķ śtbošslżsingu, sem įkvöršun kęrša um aš hafna tilboši kęranda sé byggš į. Telur kęrandi aš mikillar ónįkvęmni gęti ķ tilvķsunum til žessara žriggja greina. Žannig sé vķsaš til greinar 1.2.3 ķ śtbošslżsingu, sem ber heitiš „Val į samningsašila“. Žar sé sķšan tilgreindur texti innan tilvitnunarmerkja sem eigi ekki viš um žį grein heldur sé um aš ręša texta śr grein 2.1.1 ķ śtbošslżsingu, nįnar tiltekiš 7. mgr. Žį sé ķ rökstušningi vķsaš til greinar 1.3.1, sem ber heitiš „Notkunarlżsing“ en sś grein fyrirfinnist ekki ķ śtbošslżsingu. Sį texti sem žar sé tilgreindur innan tilvitnunarmerkja finnist hins vegar ķ 2. mgr. greinar 2.1.5, sem beri heitiš „Įętlaš umfang“. Loks sé ķ rökstušningi vķsaš til greinar 1.3.2.1, sem finnist ekki heldur ķ śtbošslżsingu. Sį texti sem žar sé greindur innan tilvitnunarmerkja finnist efnislega ķ grein 2.1.2.1, 3. mgr., žótt ekki takist aš fara rétt meš textann aš öllu leyti innan tilvitnunarmerkja. Leggur kęrandi įherslu į aš lķtt hafi veriš vandaš til rökstušningsins.
Kęrandi bendir ennfremur į aš ķ rökstušningnum sé birt tafla, sem aš hluta viršist vera śtbśin eftir töflu 1 sem er hluti af grein 2.1.5 ķ śtbošslżsingu. Ķ töflunni, sem rökstušningurinn hefur aš geyma eru gefin upp žrjś heiti į blóšskilunarhylkjum, F7, F8 og F9. Hverju žessara heita sé sķšan gefin įkvešin stęrš (ž. e. yfirboršsflatarmįl), 1,6 m2, 1,8 m2 og 2,2 m2 og fyrir hvert žeirra tilgreint įkvešiš magn, 600, 3.200 og 3.500. Kęrandi vill vekja sérstaka athygli į žvķ aš hvergi ķ śtbošsgögnum sé getiš um žęr stęršir sem žarna séu tilgreindar žótt magniš sé tilgreint. Nešan viš žessa töflu ķ rökstušningi kęrša sé sķšan aš finna ašra töflu, žar sem annaš tilboša kęranda sé boriš saman viš efri töfluna og komist sé aš žeirri nišurstöšu aš bošnar stęršir hylkja ķ tilbošinu vķki of mikiš frį stęrš višmišunarhylkja. Žį bendir kęrandi jafnframt į aš oršiš višmišunarhylki sé hvergi notaš ķ śtbošslżsingu. Verši žvķ aš telja śtbošslżsinguna gallaša aš žessu leyti og brjóta gegn įkvęšum 1., 14. , 38. og 45. gr. laga nr. 84/2007.
Kęrandi leggur įherslu į aš ķ rökstušningi kęrša sé įlyktaš og komist aš eftirfarandi nišurstöšu um tilboš kęranda: „Eins og fram kemur ķ töflu hér aš ofan žį er munur į uppgefnum stęršum ķ śtbošsgögnum og bošnum (Diapes) stęršum Logalands ehf. verulegur. Žvķ stenst tilboš Logalands ekki įskilnaš śtbošsgagna og kemur ekki til nįnari skošunar og mats žar sem ekki eru bošnar sambęrilegar stęršir og śtbošsgögn gera rįš fyrir og į žvķ ekki raunhęfan möguleika į aš verša vališ. Žess mį geta ķ slķku tilviki sem stęrsta hylkiš sem Logaland bżšur er jafnvel minna en mišhylkiš myndi leiša til žess aš stórir sjśklingar yršu aš liggja rśmlega klukkutķma lengur ķ vél til aš nį sömu blóšskilun. Sama gildir um tilboš Logalands ehf. ķ blóšskilunarhylkin Phylter frį sama framleišanda. Žar eru bošin hylki ekki sambęrileg višmišunarvöru aš yfirboršsflatarmįli. Žannig eru hylki sem bošin eru sambęrileg F7 (1,6 m2) af geršinni LF13G ašeins 1,3 m2, hylki sem bošin eru sambęrileg F8 (1,8 m2) af geršinni LF15G einungis 1,5 m2 og hylki sem bošin eru sambęrileg F9 (2,2 m2) einungis 1,7 m2.“
Kęrandi telur rökstušning kęrša sżna aš kęrši hafi įtt möguleika į aš śtfęra lįgmarkskröfur ķ śtbošinu meš nįkvęmari hętti en hann hafi gert. Žaš aš slķkt hafi ekki veriš gert hafi sķšan leitt til žess aš faghóp kęrša hafi ekki veriš sett žau mörk, sem lög nr. 84/2007 įskilji viš mat sitt į einstökum tilbošum.
Kęrandi greinir ennfremur frį žvķ aš ķ grein 1.2.3 ķ śtbošslżsingu sé hvorki vikiš aš stęrš blóšskilunarhylkja meš beinum né óbeinum hętti. Į hinn bóginn séu valforsendur śtbošsins skilgreindar ķ žeirri grein. Séu žęr tvęr talsins, verš (90 stig) og mešfęrileiki (10 stig). Ķ greininni sé valforsendan „mešfęrileiki“ nįnar skilgreind ķ fjórum lišum en ķ engri žeirra sé gerš sérstök krafa um stęrš eša yfirboršsflatarmįl bošinna blóšskilunarhylkja. Samkvęmt rökstušningi kęrša hefši honum veriš slķkt ķ lófa lagiš ef nęgilega hefši veriš vandaš til śtbošslżsingar og annarra śtbošsgagna en ķ rökstušningi sé aš finna töflu žar sem višmišunarstęrš hylkja sé nįkvęmlega tilgreind. Telur kęrandi aš ķ žessu sambandi sé sérstök įstęša til aš vekja athygli į aš hverjum hinna fjögurra liša, sem lżsi nįnar oršinu mešfęrileiki, sé śthlutaš įkvešnum fjölda stiga. Af žessu leiši aš śtbošsgögn tilgreini ekki meš nęgilega skżrum hętti žį vöru sem kęrši, fyrir hönd kaupanda, sękist eftir. Er žaš mat kęranda aš śtbošsgögn skorti žvķ žaš gagnsęi sem įskiliš sé ķ 1. og 14. gr. laga nr. 84/2007.
Kęrandi leggur įherslu į aš Diapes hylkin séu Low Flux hylki og séu bošin hylki ķ samręmi viš algenga višmišunarstašla fyrir lįgflęšihylki, bęši hvaš snerti yfirboršsflatarmįl sem og sķunar- og hreinsunarhęfni (KUF/KoA). Žannig uppfylli Diapes hylkin lįgmarkskröfur sem tilteknar séu ķ 7. mgr. greinar 2.1.1 og 3. mgr. greinar 2.1.2.1 ķ śtbošslżsingu fullkomlega. Į hinn bóginn beri aš leggja įherslu į aš stęrš og yfirboršsflatarmįl blóšskilunarhylkja sé hvorki tilgreint tölulega né meš hlutręnum hętti ķ śtbošslżsingu.
Kęrandi tilgreinir aš ķ grein 2.1.5 ķ śtbošslżsingu, sem ber heitiš „Įętlaš umfang“, sé greint frį lķklegu heildarumfangi innkaupa mišaš viš notkun 2009. Eins og fyrirsögn greinarinnar beri meš sér snśist meginefni hennar um lķklegt umfang kaupa. Į hinn bóginn sé žar aš finna eftirfarandi setningu: „Vegna ešlis vörunnar er valin sś leiš aš gefa upp vörunśmer framleišanda svo bjóšendur geti betur įttaš sig į um hvaš er aš ręša, svo žeir geti hęgar bošiš sambęrilega vöru.“ Kęrandi telur aš žaš sé villandi fyrir bjóšendur aš slķk setning sé sett ķ grein ķ śtbošslżsingu, sem beri heitiš „Įętlaš umfang“ og leiši ekki til žeirrar hagkvęmni ķ opinberum innkaupum sem lögum nr. 84/2007 sé ętlaš aš stefna aš. Um sé aš ręša hluta af vörulżsingu sem sé fęrš undir óskylda grein ķ śtbošslżsingu. Kęrandi telur aš framsetning śtbošslżsingar aš žessu leyti brjóti gegn 1., 14. og 38. gr. laga nr. 84/2007. Aš auki sé framsetning kröfunnar, eins og hśn sé oršuš, afar óljós. Kęrandi telur aš kęrši hafi sjįlfur sżnt fram į aš hann hefši getaš sett kröfuna fram meš mun skżrari hętti og sé žį enn og aftur vķsaš til rökstušnings kęrša sjįlfs, žar sem tilgreind séu nįkvęm višmiš varšandi stęrš blóšskilunarhylkja. Žetta hafi kęrši lįtiš undir höfuš leggjast aš gera og hafi um leiš brotiš gegn įkvęšum 1., 14. og 38. gr. laga nr. 84/2007. Sś tafla, sem birt sé ķ śtbošsgögnum, styšji framangreinda nišurstöšu, en sś tafla hafi ekki aš geyma upplżsingar um stęrš žeirra blóšskilunarhylkja, sem kęrši hefur notaš.
Ķ stuttu mįli telur kęrandi žrjį megingalla vera į śtbošsgögnum og vali tilboša ķ śtboši žessu. Ķ fyrsta lagi telur hann śtbošsgögn haldin göllum sem ekki samrżmast žeim kröfum sem séu geršar samkvęmt įkvęšum lögum nr. 84/2007. Er hér įtt viš aš ķ śtbošsgögnum sé ekki tilgreint meš eins nįkvęmum hętti og augljóslega hafi veriš unnt aš gera hvaša forsendur yršu lagšar til grundvallar mati į tilbošum, sbr. einkum 38. gr. laga nr. 84/2007. Ķ öšru lagi hafi leitt af ónįkvęmni śtbošsgagna aš kęrša hafi ekki veriš settar žęr skoršur viš mat tilboša sem leiša af įkvęšum 1. og 14. gr. laga nr. 84/2007, sem į hinn bóginn hafi gert kęranda ókleyft aš įtta sig į žvķ fyrirfram hvernig stašiš yrši aš mati į hagkvęmasta tilboši og haga tilbošum sķnum ķ samręmi viš žaš. Ķ žrišja lagi sé valforsendan „mešfęrileiki“ ekki nęgilega skżrt fram sett og fullnęgi ekki žeim kröfum sem geršar séu til valforsendna samkvęmt 45. gr. laga nr. 84/2007.
Ķ sķšari athugasemdum kęranda įréttar hann žaš sem fram var komiš og mótmęlir aš vķsa beri frį nefndinni athugasemdum varšandi framsetningu śtbošsgagna į žeim grundvelli aš meira en fjórar vikur hafi lišiš frį žvķ hann fékk śtbošsgögn og svör viš fyrirspurnum og žar til kęra var lögš fram. Telur hann aš ónįkvęm framsetning śtbošsgagna hafi fyrst oršiš ljós žegar rökstušningur kęrša lį fyrir 21. aprķl 2010.
Žį mótmęlir kęrandi žvķ aš śtbošslżsing hafi fullnęgt 40. gr. laga nr. 84/2007. Vörunśmerin F7, F8 og F9, sem gefin séu upp ķ śtbošslżsingu séu ekki žekkt tilvķsun „innan viškomandi greinar ... sem er öllum ašgengileg“ og hafi ekki aš geyma tilvķsun ķ višurkenndan stašal eša annaš sem vķsaš sé til ķ 3. mgr. 40. gr. laga nr. 84/2007.
Kęrandi bendir į aš valforsendur hafi ekki veriš nęgilega skżrt fram settar og ekki fullnęgt skilyršum 45. gr laga nr. 84/2007. Žessi ašfinnsla hans vķsi til valforsendunnar „mešfęrileiki“ sem kęrandi telji aš kęrši og kaupandi hefšu įtt aš nota til aš skżra nįnar kröfur sķnar um yfirboršsflatarmįl hylkjanna, sem ekki hafi veriš gert. Žį bendir hann jafnframt į aš hvergi ķ śtbošsgögnum sé tilgreint hvaša frįvik varšandi yfirboršsflatarmįl séu heimiluš heldur sé žaš alfariš ķ höndum faghóps kaupanda aš meta žaš. Kęrša sé žannig veitt of vķštęk heimild til aš leggja mat į tilboš bjóšenda ķ śtbošinu. Aš mati kęranda fįi slķkt ekki stašist meginreglur laga nr. 84/2007 um gagnsęi og jafnręši bjóšenda viš innkaup, sbr. mešal annars 1. og 14. gr. laganna.
Kęrandi vķsar ennfremur til žess aš oršiš „sambęrileg“ vara eigi sér alls ekki fasta eša hlutlęga merkingu ķ ķslensku mįli, hvorki ķ lagamįli og öšru. Žvert į móti gefi oršiš möguleika į tślkun og bśi yfir įkvešnum sveigjanleika. Skilningur kęrša og kaupanda į oršinu „sambęrileg“ vara eins og žessum skilningi sé lżst ķ svari kęranda sé žvķ ekki réttur. Aš minnsta kosti hafi notkun oršsins gefiš bjóšendum réttmętt tilefni til aš ętla aš lįgmarkskröfur vęru mun rżmri en raun hafi oršiš į viš val tilboša. Kęrši og kaupandi hafi haft alla möguleika į aš setja fram lįgmarkskröfur og/eša valforsendur śtbošsins meš mun skżrari hętti en gert hafi veriš og eigi bjóšendur ekki aš gjalda žess aš žaš hafi ekki veriš gert ķ śtbošslżsingu. Kęrandi hafi žvķ veriš ķ fullum rétti žegar hann sendi inn tilboš sķn ķ śtbošinu og hafi žau öll veriš fyllilega innan žeirra marka sem śtbošslżsingin gerši kröfur um.
Loks mótmęlir kęrandi kröfu kęrša į grundvelli 3. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007 og telur hana setta fram ķ žeim tilgangi aš hręša hann og ašra bjóšendur frį žvķ aš krefjast žess aš įkvöršunum kęrša og kaupanda sé skotiš til ęšra stjórnvalds.
III.
Kęrši mótmęlir kröfum, fullyršingum og vangaveltum kęranda sem tilhęfulausum og órökstuddum meš tilvķsun til eftirfarandi. Kęrši telur aš kęrandi geri aš kęru- og umfjöllunarefni misritun į nśmerum tilvitnašra greina en įstęša žess muni vera sś aš lįšst hafi aš breyta nśmerum greina ķ einu vinnueintaki og žvķ hafi žessi misskilningur lęšst inn ķ viškomandi skjal. Bendir kęrši į aš žaš hafi reynst kęranda aušvelt aš finna śt śr žessu enda allur texti réttur og žvķ sé ekki mikiš um žetta annaš aš segja en bišjast velviršingar į žessum mistökum.
Kęrši leggur įherslu į aš ķ grein 1.1.4 ķ śtbošslżsingu komi fram aš óski bjóšandi eftir nįnari upplżsingum eša frekari skżringum į śtbošsgögnum eša hann verši var viš ósamręmi ķ žeim, sem geti haft įhrif į tilbošsinnihald og tilbošsfjįrhęšina, skuli hann žį senda kęrša skriflega fyrirspurn eigi sķšar en nķu almanaksdögum įšur en tilbošsfrestur renni śt. Kęrandi hafi sent kęrša fyrirspurnir sem lżsi mikilli fagžekkingu fyrirspyrjanda į žvķ sem óskaš var eftir ķ śtbošinu. Gera verši rįš fyrir aš kęrandi hafi žį žekkingu sem til žurfi til aš meta hvort śtbošsgögn og svör viš fyrirspurnum veiti allar žęr upplżsingar sem žurfi til aš gera tilboš. Kęrši bendir į aš ekki hafi komiš fleiri athugasemdir frį kęranda og verši aš telja aš śtbošsgögn og svör viš fyrirspurnum hans hafi svaraš į fullnęgjandi hįtt spurningum hans.
Kęrši vill vekja sérstaka athygli į žvķ aš ķ kafla 2 ķ śtbošslżsingu komi fram aš gerš sé krafa til bjóšenda aš žeir hafi yfir aš rįša ašila meš fagžekkingu į bošnum vörum og geti gefiš góšar leišbeiningar um notkun og mišlaš upplżsingum um allar helstu nżjungar į žessu sviši. Žį segi jafnframt ķ grein 2.1.1 um notkunarlżsingu: „Vegna ešlis vörunnar er valin sś leiš aš lżsa vörunni meš žvķ aš gefa upp vörunśmer framleišanda og heiti vörunnar sem LSH kaupa nśna. Žetta er gert til žess aš bjóšendur geti betur įttaš sig į hvaš hefur veriš notaš til žessa“. Kęrši leggur įherslu į aš žessi ašferš aš lżsa sambęrilegri vöru sé heimil samkvęmt 40. gr. laga nr. 84/2007 og 23. gr. tilskipunar 2004/18EB. Ķ žessu śtboši hafi veriš farin sś leiš aš lżsa vęntanlegri samningsvöru meš žvķ aš gefa upp žaš sem notaš hefur veriš, žaš er nafn framleišanda Fresenius, vörunśmer og tegund og įętlaš magn og óska eftir sambęrilegri vöru. Kęrši bendir į aš kęrandi hafi ekki mótmęlt žessari tilhögun. Įkvešiš hafi veriš aš vķsa til vörunnar Fresenius svo ljóst mįtti vera hvaš kaupandi hyggist nota og hvaš hann telji sambęrilegt til aš uppfylla žarfir sķnar. Hafna verši fullyršingu kęranda žess efnis aš śtbošsgögn hafi meš žessum hętti sett skoršur viš mat tilboša, žar sem tekin séu af öll tvķmęli um hvaša forsendur bošin vara žurfi aš uppfylla meš žvķ aš vķsa til žess hvaš sé sambęrilegt.
Kęrši tilgreinir aš veršhluti til vals tilbošs hafi veriš aukinn verulega frį fyrra śtboši eša śr 45 stigum ķ 90 stig. Į móti hafi veriš geršar rķkari lįgmarkskröfur til hinnar bošnu vöru svo valforsendur žyrftu hvorki aš vera óskżrar né matskenndar. Mótmęlir kęrši žvķ haršlega žeirri fullyršingu kęranda aš valforsendur hafi ekki veriš nęgjanlega skżrt fram settar og žvķ ekki fullnęgt kröfum 45. gr. laga 84/2007. Žvert į móti hafi žęr bęši veriš skżrar og hlutlęgar og ķ fullu samręmi viš tilvitnaša lagagrein.
Kęrši leggur įherslu į aš kęrandi sé sérfręšingur ķ viškomandi vöru og hafi einhver vafi leikiš į hvaš vęru sambęrilegar stęršir hefši honum veriš ķ lófa lagiš aš senda inn fyrirspurn til frekari skżringa eins og hann hafi margoft gert ķ öšrum śtbošum kęrša sem hann hefur veriš žįtttakandi ķ. Žį hefši reynst nęsta aušvelt aš finna umrędda vöru į vefsķšu Fresenius eša meš einföldum leitarskilyršum til dęmis į leitarvefnum Google, en sé slegiš inn eftirfarandi: Fresenius + f7 + effective surface“ komi upp eftirfarandi vefslóš: http://www.fmc-ag.dk/upload/files/filterb_gb_w.pdf žar sem hęgt er aš verša sér śt um żmsar upplżsingar hafi kęrandi į annaš borš séš įstęšu til aš grennslast fyrir um žaš. Bendir kęrši į aš žess viršist ekki hafa žurft og verši ekki annaš séš en kęranda hafi veriš fyllilega ljóst hvaš teldist sambęrilegt ķ žessu śtboši. Kęranda hafi, eins reyndur og hann er, boriš aš koma meš fyrirspurn ef hann taldi sig ekki hafa forsendur til aš bjóša sambęrilega vöru, en frįvikstilboš voru ekki leyfš sbr. gr. 1.1.7 ķ śtbošslżsingu. Žį getur kęrši žess aš alls hafi borist nķu tilboš frį sex bjóšendum og enginn žeirra hafi misskiliš žaš hvaš séu „sambęrilegar vörur“ og lżst er ķ śtboši, nema kęrandi sem aš hluta til viršist hafa „misskiliš“ skilmįla śtbošslżsingar.
Kęrši telur ennfremur aš athygli vekji aš vörulisti sem fylgdi tilboši sżni aš Diapes hafi į bošstólum sambęrilegar stęršir ķ flokki BLS D og óskaš hafi eftir, žaš er 1,4 – 1,7 og 2,0, en einhverra hluta vegna hafi kęrandi kosiš aš velja vöru frį Diapes sem ķ öllum bošnum vöruflokkum séu „nśmeri of litlar“, sem aš hluta til skżri ef til vill lęgra bošiš verš.
Kęrši telur aš gera verši žį kröfu til bjóšenda sem hęfi andlagi innkaupa, sem ķ žessu tilviki sé tęknileg rekstrarvara til nota viš blóšskilun sjśklinga į Landspķtala. Ķ śtbošslżsingu sé įskiliš og tvķtekiš fram ķ greinum 2.1.1. og 2.1.9 aš gerš sé sś krafa til bjóšanda aš hann hafi yfir aš rįša ašila meš fagžekkingu į bošnum vörum. Meš vķsan til žessa og žess sem įšur hefur komiš fram beri aš hafna žeirri fullyršingu kęranda aš śtbošslżsing hafi veriš meš žeim annmörkum aš ekki hafi veriš hęgt fyrir kęranda aš įtta sig į žvķ hvaš įtt vęri viš meš sambęrilegri vöru.
Žį telur kęrši aš žaš hafi vart veriš ętlun kęranda aš setja vķsvitandi fram villandi tilboš ķ žeim tilgangi aš eiga žess kost aš kęra śtbošsferliš fęri svo aš hann yrši ekki hlutskarpastur meš önnur tilboš sķn, svo sem Nipro, žvķ aš öllu jöfnu hefši hann getaš sżnt fram į eftir į aš tilbošin ķ Diapes vęru ekki ķ samręmi viš óskir kaupanda um sambęrilega vöru. Žvķ hljóti kęran aš byggjast į misskilningi kęranda.
IV.
Fyrirtękiš Actavis hf. tók žįtt ķ umręddu śtboši og varš žar hlutskarpast. Félagiš telur sig hafa beinna og verulegra hagsmuna aš gęta af nišurstöšu mįlsins. Į grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 84/2007 gerir Actavis hf. kröfu um aš tjį sig um efni kęru Logalands ehf. Žį gerir félagiš kröfu um aš kęrunni verši vķsaš frį og styšur kröfu kęrša um aš kęrandi verši lįtinn greiša mįlskostnaš, sbr. heimild ķ 3. mgr. 97. gr. laganna.
Actavis hf. bendir į aš kęran viršist skiptast ķ žrjį megin žętti samkvęmt framsetningu kęrša. Ķ fyrsta lagi aš rökstušningi sé įbótavant, ķ öšru lagi aš stęrš višmišunarhylkja hafi ekki veriš tekin fram ķ śtbošsgögnum og ķ žrišja lagi aš śtbošsgögn hafi ekki veriš eins góš og žau hefšu mögulega getaš veriš. Telur Actavis hf. aš mįlflutningur kęranda sé nokkuš handahófskenndur og vandséš aš hald sé ķ žeim mįlsįstęšum sem žar séu tilgreindar. Žį telur félagiš ennfremur aš ekki verši framhjį žvķ litiš aš ašeins annaš atrišiš geti veriš grundvöllur aš žeim kröfum sem kęrandi geri, en fyrir žeirri mįlsįstęšu sé hins vegar enginn grundvöllur. Er žaš žvķ skošun Actavis hf. aš kęrunefnd śtbošsmįla beri aš vķsa mįli kęranda frį.
Actavis hf. telur ljóst mišaš viš kęru aš einhverjir annmarkar hafi veriš į rökstušningi kęrša. Žeir annmarkar viršist hins vegar takmarkast viš form rökstušningsins, ž.e. tilvķsanir, misritun o.fl., en ekki efni rökstušningsins. Ķ žvķ samhengi telur félagiš vert aš hafa ķ huga aš įgallar į rökstušningi kęrša geti ekki valdiš ógildingu į umręddu śtboši. Žį er žvķ einnig haršlega mótmęlt aš einstaklingsbundnar hugmyndir žess efnis aš hugsanlega hefši mįtt framkvęma įkvešna žętti śtbošsins betur geti valdiš ógildingu eša ólögmęti śtbošs.
Actavis hf. leggur įherslu į aš tilboši kęranda hafi veriš hafnaš žar sem žaš uppfyllti ekki lįgmarkskröfur śtbošsskilmįla um yfirboršsflatarmįl. Kęrandi telur aš annmarkar hafi veriš į valforsendum tilbošsins žar sem yfirboršsflatarmįl kom ekki fram ķ śtbošsgögnum. Bendir Actavis hf. į aš žessi stašhęfing kęranda sé einfaldlega röng.
Ķ śtbošinu hafi veriš gefnar upp višmišanir fyrir vörur sambęrilegar vörunśmerum (eša vöruheitum F7, F8 og F10). Hér sé um aš ręša žekkta tilvķsun innan viškomandi greinar (e. Industry standard) sem sé öllum ašgengileg. Slķkar kröfur um sambęrileika viš įkvešnar vörur eša stašla eru vel žekktar og lögmętar. Vķsar félagiš til žess aš žetta hafi mešal annars veriš stašfest ķ dómi Evrópudómstólsins ķ UNIX-mįlinu (C-359/93), žar sem tališ var aš heimilt vęri aš nota slķka skķrskotun ef hśn heimilaši sambęrilegar vörur. Svo sé ķ žvķ mįli sem hér um ręši. Žį telur félagiš vert aš geta žess aš 40. gr. laga nr. 84/2007 og 23. gr. tilskipunar 2004/18/EC heimili meš afgerandi hętti notkun slķkra tękniforskrifta og tilvķsunarkerfa. Umręddar višmišanir séu žvķ lögmętar enda jafnt hlutlęgar, ašgengilegar og skżrar.
Actavis hf. vill ķtreka aš žessar tilvķsanir séu vel žekktar af žeim sem starfa innan heilbrigšisgeirans og žar į mešal kęranda sjįlfum. Hefši svo ekki veriš hefši kęranda auk žess veriš ķ lófa lagiš aš óska eftir frekari skżringum į umręddum tilvķsunum en žaš hafi hann ekki gert. Vanręksla kęranda verši sér ķ lagi įmęlisverš ķ ljósi žess aš kröfur um yfirboršsflatarmįl séu sérlega skżrar ķ köflum 2.1.1 og 2.1.2.1. Žį sé viš opinberum ašila fullkomlega heimilt viš śtbošsframkvęmd aš gera rįš fyrir aš įhugasamir bjóšendur hafi lįgmarksžekkingu į viškomandi sviši. Eigi žaš sér ķ lagi viš um višteknar tilvķsanir enda ķ alla staši ešlilegt aš įkvešin stöšlun eigi sér staš.
Actavis hf. bendir į aš tilvķsanir kęranda til įgalla į śtbošsgögnum séu nokkuš handahófskenndar. Žęr séu žó allar žvķ marki brenndar aš vera smįvęgilegar og ekki žvķ valdandi aš jafnręši bjóšenda eša kröfum um gagnsęi sé raskaš. Félagiš leggur įherslu į aš žrįtt fyrir naušsyn žess aš forsendur séu skżrar sé įvallt gert rįš fyrir žvķ aš kaupendur hafi įkvešiš svigrśm viš mat tilboša sem og framsetningu śtbošsgagna. Žį liggi fyrir meš tęmandi hętti hvaša žęttir hafi veriš hafšir til hlišsjónar ķ umręddu śtboši. Žį hafi einkunnargjöf veriš skilgreind meš hlutlęgum og męlanlegum hętti. Af žeim sökum hafi bjóšendur fyllilega getaš gert sér grein fyrir žvķ hvernig kaupandi hugšist meta tilboš žeirra. Forsendur hafi žvķ veriš skżrar og ljóst aš fyrirsjįanleika śtbošsins hafi ekki veriš raskaš. Af žeim sökum verši ekki betur séš en aš framkvęmd śtbošsins hafi ķ alla staši veriš ķ samręmi viš įkvęši laga.
V.
Ašilar deila einkum um žaš hvort valforsendur ķ śtboši kęrša nr. 14817 hafi veriš nęgilega skżrt fram settar og žar meš fullnęgt skilyršum laga nr. 84/2007. Vķsar kęrandi sérstaklega til žess aš stęrš višmišunarhylkja hafi ekki veriš tekin fram ķ śtbošsgögnum. Žį hefur hann gert athugasemdir viš rökstušning kęrša, sem kęrandi hafi óskaš eftir, ķ kjölfar žess aš tilkynnt var aš tilboši Actavis hf. hefši veriš tekiš. Žar hafi żmsar misfęrslur veriš aš finna og einnig hafi rökstušningurinn sżnt fram į aš vel hefši veriš hęgt aš setja valforsendur ķ śtbošslżsingu fram meš skżrari hętti. Kęrandi hefur ennfremur gert verulegar athugasemdir viš framsetningu śtbošsgagna.
Kęrunefnd śtbošsmįla getur fallist į meš kęranda aš boriš hafi į įkvešinni ónįkvęmni ķ rökstušningi kęrša til kęranda ķ kjölfar vals hans į tilboši, mešal annars hafi tilvķsanir ķ įkvešnar greinar ķ śtbošslżsingu veriš rangar. Veršur žó ekki séš aš slķkt feli ķ sér brot į lögum nr. 84/2007.
Ķ VI. kafla laga nr. 84/2007 er fjallaš um śtbošsgögn. Ķ śtbošsgögnum er kvešiš į um hvers óskaš er aš kaupa og meš hvaša skilmįlum, svo og aš meš hvaša nįnara hętti innkaup eiga aš fara fram. Ķ 38. gr. laganna kemur fram aš śtbošsgögn skuli innihalda allar naušsynlegar upplżsingar til aš bjóšanda sé unnt aš gera tilboš. Óskżrleiki ķ śtbošsgögnum geti leitt til žess aš śtboš reynist ógilt. Žeir skilmįlar sem kaupandi setur fram verša aš vera mįlefnalegir, auk žess sem gęta skal jafnręšis og mešalhófs. Žaš er žvķ kaupandans aš skilgreina žarfir sķnar og lżsa žeim meš greinargóšum hętti ķ śtbošsgögnum. Ķ lögum nr. 84/2007 er ennfremur gerš sś krafa til kaupandans aš hann setji fram tękniforskriftir višvķkjandi žvķ sem óskast keypt. Hugtakiš tękniforskrift er hins vegar rśmt hugtak, sem felur ķ sér hvers kyns lżsingu į gęšum eša eiginleikum. Ķ 40. gr. laganna er sķšan fjallaš um tękniforskriftir.
Samkvęmt 2. mgr. 40. gr. laga nr. 84/2007 skulu tękniforskriftir veita bjóšendum jöfn tękifęri. Žęr mega ekki leiša til ómįlefnalegra hindrana į samkeppni viš opinber innkaup. Meginreglan um jafnręši bjóšenda birtist einna skżrast ķ 10. mgr. 40. gr. laganna. Žar segir aš tękniforskriftir skuli ekki vķsa til sérstakrar geršar, framleišanda, sérstakar vinnslu, vörumerkja, einkaleyfa, tegundar, uppruna eša framleišslu meš žeim afleišingum aš hlutur įkvešinna fyrirtękja sé geršur betri en annarra eša įkvešin fyrirtęki séu śtilokuš frį žįtttöku ķ opinberum innkaupum, enda helgist slķk tilvķsun ekki beinlķnis af efni samnings. Ķ undantekningartilvikum er tilvķsun sem žessi heimil žegar lżsing į efnis samnings er ekki möguleg, enda fylgi slķkri tilvķsun oršalagiš „eša jafngildur“ eša sambęrilegt oršalag.
Kafli 2 ķ śtbošslżsingu ber yfirskriftina „Vörulżsing“. Žar er mešal annars komiš inn į notkunarlżsingu viškomandi vöru, vörulżsingu og įętlaš umfang. Į tveimur stöšum ķ žessum kafla, ķ greinum 2.1.1 og 2.1.5 segir aš vegna ešlis vörunnar sé valin sś leiš aš gefa upp vörunśmer framleišanda og heiti vörunnar sem Landspķtali noti nś til žess aš bjóšendur geti betur įttaš sig į hvers kyns vöru sé um aš ręša og er ennfremur tiltekiš ķ grein 2.1.5 aš žetta sé gert ķ žeim tilgangi aš bjóšendur geti hęgar bošiš „sambęrilega“ vöru.
Aš mati kęrunefndar śtbošsmįla er lżsing į vöru ķ śtbošsgögnum ekki žaš óskżr aš varšaš geti ógildi śtbošsins. Žótt regla 10. mgr. 40. gr. laganna sé undantekningarregla er engu aš sķšur heimilt aš lżsa andlagi śtbošs meš žeim hętti, sem hér var gert, enda var hlutur įkvešinna fyrirtękja hvorki geršur betri en annarra né śtilokaši žessi tilvķsun įkvešin fyrirtęki frį žįtttöku. Žį var ennfremur tiltekiš aš óskaš vęri eftir „sambęrilegri“ vöru, lķkt og įskiliš er ķ įkvęšinu. Fagašilar mįtu aš best vęri aš lżsa viškomandi vöru meš žessum hętti, enda hafi veriš um aš ręša velžekkta vöru innan žessa geira. Mun kęrunefnd śtbošsmįla ekki hreyfa viš žvķ mati. Kaupendum er jafnframt heimilt aš gera įkvešnar lįgmarkskröfur til žekkingar bjóšenda, eins og gert var ķ žvķ tilviki sem hér um ręšir. Žį ber aš athuga aš ķ grein 1.1.4 eru heimilašar fyrirspurnir bjóšenda óski žeir eftir nįnari upplżsingum eša frekari skżringum į śtbošsgögnum. Er bjóšendum jafnframt veittur rśmur frestur til žess aš afla slķkra skżringa telji žeir žess žörf. Kęrandi er sérfręšingur į viškomandi sviši og žvķ hefši hann aušveldlega getaš sent kęrša fyrirspurn um žetta atriši ef žaš vafšist fyrir honum viš gerš tilboša.
Af framansögšu er ljóst aš kęrunefnd śtbošsmįla telur aš ekki hafi veriš brotiš gegn lögum nr. 84/2007. Er žvķ hafnaš kröfu kęranda um aš felld verši śr gildi įkvöršun kęrša um val į tilboši ķ śtbošinu og aš lagt verši fyrir hann aš auglżsa śtbošiš į nżjan leik.
Kęrandi krefst žess aš kęrunefnd śtbošsmįla lįti uppi įlit sitt į žvķ hvort kęrši sé skašabótaskyldur, sbr. 1. gr. 101. gr. laga nr. 84/2007. Ķ įkvęšinu er męlt fyrir um skašabótaskyldu vegna tjóns sem hlotist hefur vegna brota kaupanda į lögum og reglum um opinber innkaup. Samkvęmt įkvęšinu eru sett tvenns konar skilyrši fyrir skašabótaskyldu. Annars vegar žarf aš vera um aš ręša brot į lögum eša reglum um opinber innkaup. Hins vegar žarf bjóšandi aš sanna aš hann hafi įtt raunhęfa möguleika į aš verša valinn af kaupanda og aš möguleikar hans hafi skerst viš brotiš. Kęrandi žarf ekki aš sżna fram į aš tilboš hans hefši veriš vališ, ašeins aš hann hafi įtt raunhęfa möguleika. Aš mati kęrunefndar śtbošsmįla hefur kęrši ekki brotiš gegn įkvęšum laga nr. 84/2007. Er žannig žegar annaš skilyrši 1. mgr. 101. gr. laga nr. 84/2007 ekki fyrir hendi.
Kęrandi hefur krafist žess aš kęrša verši gert aš greiša honum kostnaš viš aš hafa kęruna uppi, sbr. fyrri mįlsliš 3. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007. Meš hlišsjón af śrslitum mįlsins er kröfu hans um mįlskostnaš hafnaš.
Kęrši hefur krafist žess aš kęranda verši gert aš greiša mįlskostnaš til rķkissjóšs. Samkvęmt seinni mįlsliš 3. mgr. 97. gr. laga nr. 84/2007 getur kęrunefnd śtbošsmįla śrskuršaš kęranda til aš greiša mįlskostnaš sem rennur ķ rķkissjóš ef kęra er bersżnilega tilefnislaus eša höfš uppi ķ žeim tilgangi aš tefja fyrir framgangi opinberra innkaupa. Kęrunefnd śtbošsmįla telur skilyršum įkvęšisins ekki fullnęgt og veršur žvķ aš hafna kröfunni.
Śrskuršarorš:
Hafnaš er kröfu kęranda, Logalands ehf., um aš felld verši śr gildi įkvöršun kęrša, Rķkiskaupa, um val į tilboši ķ śtbošinu og aš lagt verši fyrir hann aš auglżsa śtbošiš į nżjan leik.
Žaš er įlit kęrunefndar śtbošsmįla aš kęrši, Rķkiskaup, sé ekki skašabótaskyldur gagnvart kęranda, Logalandi ehf.
Kröfu kęranda, Logalands ehf., um kęrumįlskostnaš śr hendi kęrša, Rķkiskaupa, er hafnaš.
Kröfu kęrša, Rķkiskaupa, um aš kęrandi, Logaland ehf., greiši mįlskostnaš ķ rķkissjóš, er hafnaš.
Reykjavķk, 5. jślķ 2010.
Pįll Siguršsson
Aušur Finnbogadóttir
Stanley Pįlsson
Rétt endurrit stašfestir,
Reykjavķk, 5. jślķ 2010.
