Yfimatsnefnd samkvęmt lögum um lax- og silungsveiši
Yfirmatsgerš į aršskrį fyrir Veišifélag Langįr
YFIRMATSMENN
samkvęmt lögum um
lax- og silungsveiši nr. 76/1970
YFIRMATSGERŠ
į aršskrį fyrir Veišifélag Langįr
I.
Beišni um yfirmat
Hinn 8. maķ 1995 luku žeir Bjarni Įsgeirsson hęstaréttarlögmašur og Gķsli Ellertsson bóndi į Mešalfelli mati į aršskrį fyrir Veišifélag Langįr. Höfšu žeir veriš dómkvaddir til starfans af Hérašsdómi Vesturlands 4. október 1994.
Žessu aršskrįrmati hafa nokkrir veiširéttareigendur skotiš til yfirmats. Hafa žeir żmist gert žaš fyrir milligöngu stjórnar Veišifélags Langįr eša komiš óskum sķnum žar um beint til yfirmatsmanna. Žau bréf, sem fyrir liggja um žetta, eru frį eftirgreindum ašilum:
- Ingva Hrafni Jónssyni vegna Stangarholts, dags. 19. maķ 1995.
- Sigurjóni Jóhannssyni oddvita f.h. Borgarhrepps vegna afréttarlands, dags. 6. jśnķ 1995.
- Einar Jóhannessyni vegna Jaršlangsstaša, dags. 20. jśnķ 1995.
- Einari Ole Pedersen oddvita f.h. Įltaneshrepps vegna afréttarlands, dags. 4. jślķ 1995.
- Vķfli Oddssyni og Einari Ole Pedersen oddvita Įlftaneshrepps vegna Grenja og Jósef Reynis og Gunnari Mį Haukssyni vegna Litla-Fjalls, dags. 6. jślķ 1995.
II.
Beišni um yfirmat varšandi ósasvęši.
Vettvangsganga. Afturköllun beišni.
Stjórn Veišifélags Langįr ritaši yfirmatsmönnum bréf 20. jśnķ 1995. Žar var žess getiš, aš įgreiningur vęri milli stjórnarinnar og eigenda veišijarša viš ósasvęši įrinnar, ž.e. Lambastaša og Raušaness um žaš, hvernig stašiš skyldi aš męlingu frišunarsvęšis viš ósinn skv. 2. mgr. 15. gr. laga nr. 76/1970, sbr. lög nr. 63/1994 um breyting į žeim lögum, en meš žeim var frišunarsvęši vegna netaveiša og įdrįttar ķ sjó viš ós straumvatns fęrt śr 1000 metrum ķ 1500 metra viš tilteknar ašstęšur. Samžykkt hafi veriš samhljóša į ašalfundi veišifélagsins 6. maķ 1995 aš lįta žann įgreining ganga til śrskuršar yfirmatsmanna. Meš erindi stjórnarinnar fylgdi ljósrit af fundargerš ašalfundarins. Er žar bókaš, aš samžykkt hafi veriš samhljóša svofelld tillaga stjórnar: Vęntanlegt yfirmat viš Langį skeri śr žvķ hvort breyting hafi oršiš į réttindum varšandi netalagnirnar į Lambastöšum og ķ Raušanesi viš žęr breytingar, sem geršar voru į lax- og silungsveišilögum įriš 1994.
Rétt žótti aš leiša žennan įgreining til lykta įšur en yfirmat į aršskrį kęmi til umfjöllunar. Vettvangsganga meš yfirmatsmönnum fór fram viš ósinn 26. nóvember 1995 aš undangenginni nokkurri gagnaöflun. Kom žį ķ ljós, aš ekki var fyrir hendi samstaša allra žeirra, sem hlut įttu aš mįli um aš fela yfirmatsmönnum verkiš įn žess aš įšur fęri fram undirmat, en sammęli allra er forsenda žess aš gengiš verši fram hjį undirmati, sbr. 4. mgr. 95. gr. laga nr. 76/1970. Voru žvķ dómkvaddir undirmatsmenn, og skilušu žeir mati 7. mars 1996 um įkvöršun óss ķ sjó og frišunarsvęši fyrir ósi Langįr. Žvķ mati skaut bęši Jóhannes Gušmundsson, Įnabrekku og stjórn Veišifélags Langįr til yfirmatsmanna meš bréfum 1. maķ 1996. Meš bréfi 29. jślķ 1996 voru žessar beišnir afturkallašar. Framangreind matsgerš 7. mars 1996 um óslķnu er žvķ endanleg.
III.
Upphaf matsstarfa. Vettvangsganga.
Nokkrir veiširéttareigendur lżsa sjónarmišum sķnum.
Aš ósk yfirmatsmanna bošaši stjórn Veišifélags Langįr eigendur veiširéttar til fundar meš yfirmatsmönnum 28. september 1996 ķ veišihśsinu viš Sjįvarfoss. Į fundinn komu eigendur eša umbošsmenn eigenda žessara jarša: Lambastaša, Įnabrekku, Hįhóls, Leirulękjar, Jaršlangsstaša, afréttarlands, Hvķtsstaša, Grenja, Raušaness, Stangarholts og Litla Fjalls.
Į fundinum var starfstilhögun yfirmatssmanna kynnt. Var fundarmönnum gefinn kostur į aš koma aš sjónarmišum og athugasemdum vegna undirmats og vęntanlegs yfirmats. Jafnframt var öllum gefinn kostur į aš senda yfirmatsmönnum skriflegar greinargeršir, ef žeir vildu kynna sjónarmiš sķn nįnar. Skyldu žęr hafa borist fyrir 1. febrśar 1997. Eftirgreindir lżstu višhorfum sķnum til skiptingar aršskrįr ķ vištölum viš yfirmatsmenn aš loknum fundi: Sigurbjörn Garšarsson vegna Leirulękjar. Rósa Viggósdóttir vegna Raušaness. Einar Ole Pedersen oddviti og Sigurjón Jóhannsson oddviti vegna afréttarlands, en Einar mętti einnig vegna Grenja og Hvķtsstaša, sem Įlftaneshreppur į hlut ķ. Helgi Hįlfdįnarson vegna Hįhóls. Ragnheišur Jóhannesdóttir og Stefįn Ólafsson vegna Brekkuness, sem er afbżli frį Įnabrekku og ķ eyši.
Aš loknum fundi og vištölum voru kannašar ašstęšur viš Langį. Var žaš gert meš žeim hętti, aš leišsögumenn fylgdu yfirmatsmönnum um svęšiš frį mišlunarstķflu viš Langavatn og nišur śr. Fylgdi Vķfill Oddsson yfirmatsmönnum um efsta svęšiš (svęši 3), Ingvi Hrafn Jónsson um mišsvęšiš (svęši 2) og Jóhannes Gušmundsson um nešsta svęšiš (svęši 1).
Ķ framhaldi af žessum fundi hafa yfirmatsmönnum borist minnisblöš eša greinargeršir frį talsmönnum eftirgreindra jarša: Įnabrekku (meš fylgiskjölum), Stangarholts (meš fylgiskjölum), Jaršlangsstaša, Hįhóls, Leirulękjar, Lambastaša (meš fylgiskjölum) og afréttarlands. Aš auki hefur borist greinargerš vegna Brekkuness (meš fylgiskjölum).
Eftir žetta var leitaš eftir andsvörum vegna nokkurra žeirra skriflegu greinargerša, sem aš framan getur. Af žvķ tilefni bįrust į tķmabilinu mars-maķ 1997 athugasemdir frį talsmönnum žessara jarša: Langįrfoss, Įnabrekku, Hįhóls, Hvķtsstaša og einnig frį talsmönnum Grenja og Litla Fjalls (meš fylgiskjölum frį Veišimįlastofnun).
Žį įtti formašur nefndarinnar fund ķ Reykjavķk haustiš 1996 meš talsmanni Langįrfoss um matsefniš aš ósk hins sķšarnefnda, en hann įtti žess ekki kost aš sękja įšurnefndan fund ķ september sama įrs. Žį hefur veriš leitaš margskonar upplżsinga um matsefniš hjį formanni stjórnar veišifélagsins. Loks įttu yfirmatsmenn fund ķ Borgarnesi 16. maķ 1997 meš Sigurši Mį Einarssyni, Veišmįlastofnun.
IV.
Um Veišifélag Langįr
Félagiš heitir Veišifélag Langįr og Urrišaįr og starfar samkvęmt samžykktum nr. 268/1973, sem stašfestar voru af landbśnašarrįšherra 25. įgśst 1973. Leysti žaš af hólmi fiskręktarfélag, sem stofnaš var 1959. Samkvęmt 9. grein samžykktanna starfar félagiš ķ tveim deildum, ž.e. Langįrdeild og Urrišaįrdeild. Skal hvor deild sjį um sérmįl sķn og rįšstöfun į veiši į sķnu félagssvęši. Hvor deild skal innbyršis kjósa sér stjórn, en žriggja manna stjórn félagsins er kosin į ašalfundi. Skulu formenn deildanna ętķš eiga sęti ķ stjórn félagsins. Meš žvķ aš aršskrįrmat žaš, sem hér er til endurskošunar, tekur einungis til Langįr, er félagsins ķ yfirmatsgerš žessari ašeins getiš sem Veišifélags Langįr.
Ķ 2. gr. samžykktanna kemur fram, aš félagiš (Langįrdeild) nįi til allra jarša, sem land eiga aš Langį frį mišlunarstķflu viš Langavatn aš ósi ķ sjó, svo og fiskgengum lękjum, sem ķ hana falla. Eftirgreindar jaršar ķ Borgarhreppi eiga žar ašild: Raušanes, Įnabrekka, Jaršlangsstašir, Stangarholt, Litla Fjall og afréttarland (Borgarhreppur). Ķ Įlftaneshreppi: Lambastašir, Leirulękur, Langįrfoss, Hįhóll, Hvķtsstašir, Grenjar og afréttarland (Įlftaneshreppur). Ķ samžykktunum er einnig getiš Įrbęjar, sem var byggšur śt śr Hvķtsstašalandi, en hefur veriš sameinašur žeim į nż og telst meš žeim ķ aršskrį.
Ķ 3. grein samžykktanna er verkefnum félagins og deilda žess lżst svo, aš žaš skuli stunda fiskrękt og višhalda góšri fiskgengd į félagssvęšinu og rįšstafa veiši į žann hįtt sem ašalfundur įkvešur, sbr. žó 44. gr. laga nr. 76/1970. Félagiš tekur til allrar veiši į félagssvęšunum.
Ķ 8. gr. samžykktanna er svofellt įkvęši: "Arši og gjöldum varšandi félagssvęšin skal skipt nišur į félagsmenn skv. aršskrį".
V.
Rekstur einstakra veišisvęša.
Leigusamningur um veiši
Um langt skeiš hefur veiši og śtleigu įrinnar veriš hagaš meš žeim hętti, aš hvert hinna žriggja svęša hefur veriš rekiš sem sérstök eining, óhįš hinum svęšunum. Hafa veiširéttareigendur żmist sjįlfir haft meš höndum sölu veišileyfa og rekstur veišihśsa, stundaš veišina sjįlfir eša gert leigusamning til skamms tķma um veiši į umręddu svęši. Til nešsta svęšisins teljast Įnabrekka og Langįrfoss, til mišsvęšisins teljast Jaršlangsstašir, Stangarholt, Hįhóll og Hvķtsstašir, en til efsta svęšisins Grenjar, Litla Fjall og afréttarland. Ekki hefur veriš veitt ķ gamlar netalagnir Leirulękjar, Įnabrekku og Langįrfoss nešan viš Sjįvarfoss, og er stangarveiši ekki stunduš žar. Eru žęr metnar til eininga ķ aršskrį veišifélagsins. Hiš sama į viš um žęr netalagnir Lambastaša og Raušaness, sem eru innan óslķnu Langįr eša frišunarsvęšis.
Į žessu fyrirkomulagi um ašskilinn rekstur veišisvęšanna varš fyrst breyting meš gerš leigusamnings haustiš 1994, en žį var įin ķ fyrsta sinn bošin śt ķ einu lagi og geršur einn sameiginlegur leigusamningur fyrir öll veišisvęšin. Gildir hann fyrir įrin 1995-1997 aš bįšum meštöldum. Įrsleiga er 12.500.000 krónur, verštryggt mišaš viš lįnskjaravķsitölu (įgśst 1994). Fari heildarveiši ķ įnni sumariš 1995 yfir 1.100 laxa skal leigugjald sumariš 1996 hękka um 1000 krónur fyrir hvern veiddan lax įriš įšur umfram įšurnefnd višmiš. Sama regla gildir vegna leigugreišslu įriš 1997. Leigusali annast seišasleppingar, rekstur laxastiga og laxateljara og sér um veišivörslu.
Alls er leyft aš veiša meš tólf stöngum ķ einu ķ Langį. Skiptast žęr žannig, aš į nešsta svęši eru fimm stangir, į mišsvęši fjórar en žrjįr į efsta svęšinu.
VI.
Gögn til afnota viš matsstörf
Yfirmatsmenn hafa fengiš eftirtalin gögn til afnota viš matsstörfin:
- Beišnir um yfirmat (įšur getiš)
- Fundargerš ašalfundar Veišifélags Langįr 6. maķ 1995
- Ljósmyndir og loftmyndir af ósasvęši
- Matsgerš vegna įkvöršunar óss ķ sjó og frišunarsvęšis fyrir ósi Langįr, dags. 7. mars 1996 įsamt teikningu
- Aršskrįrmat undirmatsmanna 8. maķ 1995
- Samžykktir Veišifélags Langįr
- Skżrsla um męlingu į bökkum Langįr, dags. 6. jślķ 1969 (Bjarni Arason)
- Leigusamning um Langį, dags. 9. október 1994
- Veišmįlastofnun: Veiši ķ Langį 1986-1994, skipt eftir svęšum (bréf til undirmatsmanna, dags. 22. mars 1995)
- Veišimįlastofnun: Fjöldi veiddra laxa įriš 1974-1995 ķ laxveišiįm landsins
- Kort yfir veišistaši fyrir landi Grenja og Litla Fjalls (3. jan. 1995)
- Yfirlit um veiši į einstökum veišistöšum fyrir landi Grenja og Litla Fjalls 1976-1995 (Vķfill Oddsson, 12. febrśar 1996)
- Sama og nr. 12, endurbętt. Įrinu 1996 aukiš viš
- Yfirlit um veiši į einstökum veišistöšum fyrir landi Langįrfoss og Įnabrekku 1993 og 1994 (Runólfur Įgśstsson, 23. október 1994)
- "Veiši į nešsta svęši Langįr samanboriš viš heildarveiši į įrunum 1964-1969 og 1986-1995" (ómerkt og ódagsett).
- Greinargeršir, minnisblöš og andsvör nokkurra veiširéttareigenda til yfirmatsmanna (įšur getiš)
- Greinargeršir eša minnisblöš eigenda eša talsmanna Langįrfoss, Įnabrekku, Jaršlangsstaša, Hvķtsstaša, Leirulękjar, Raušaness, Lambastaša, Grenja og Litla Fjalls til undirmatsmanna
- Siguršur Mįr Einarsson: Rannsóknir į seišasleppingum ķ Langį (Veišimašurinn 1991)
- Veišimįlastofnun: Upplżsingar um seišasleppingar ķ Langį 1982-1994
- Yfirlit um veiši į einstökum veišistöšum fyrir landi Įnabrekku og Langįrfoss 1986-1995
- Gögn um rekstur teljara ķ Svešjufossi 1994-1996 (meš töfluritum)
- Gögn um veiši į einstökum veišistöšum fyrir landi Jaršlangsstaša (gegnt Hįhóli og Hvķtsstöšum) 1990-1996
- Gögn um veiši 1995 - 1996 į efsta svęšinu
- Yfirlżsingar einstakra veišimanna og leišsögumanna um ašstöšu til veiši į hvorum bakka nešsta svęšisins
- Eldri matsgeršir vegna skiptingar aršskrįr ķ Langį
- Bréf Vķfils Oddssonar um veišibękur į efsta svęšinu
- Veišibękur 1986-1996.
- Bréf eigenda Įnabrekku og Langįrfoss til undirmatsmanna um framkvęmdir į nešsta svęšinu
- Żmsar skżrslur Veišmįlastofnunar um Langį, įšur ónefndar, fyrir tķmabiliš 1975-1992 (Įrni Ķsaksson og Siguršur Mįr Einarsson)
- Skżrslur Veišimįlastofnunar um Langį 1995 og 1996 (Siguršur Mįr Einarsson)
- Skżrsla leigutaka um veiši ķ Langį 1926-1939.
VII.
Sjónarmiš nokkurra eigenda veiširéttar
Įšur er žess getiš, aš allnokkrir eigendur veiširéttar hafa komiš sjónarmišum sķnum į framfęri viš yfirmatsmenn, żmist munnlega eša skriflega. Hér į eftir veršur žeim lżst ķ höfušatrišum.
Raušanes:
Talsmašur žessarar jaršar hefur skżrt višhorf sķn munnlega fyrir yfirmatsmönnum. Hafa fjórar netalagnir jaršarinnar ķ įnni, sem įšur voru nżttar, veriš metnar til eininga ķ aršskrį um alllangt skeiš. Kom fram žaš sjónarmiš, aš of lįgt vęri metiš. Sex lagnir, ž.e. svonefnd sjįvarveiši, hefšu hins vegar veriš nżttar žar til nżlega, er žęr voru um tiltekinn tķma leigšar öšrum ašilum, sem tóku žęr upp.
Lambastašir:
Eigandi jaršarinnar hefur ķ skriflegri greinargerš til yfirmatsmanna lżst žeirri afstöšu, aš einingum jaršarinnar eigi aš fjölga. Fram kemur, aš jöršin hafi upphaflega įtt žrjįr svokallašar sjįvarlagnir. Ein žeirra (viš Landdeildarhöfša) hafi veriš tekin af, er óslķna įrinnar var įkvešin framan viš höfšann. Var hśn žį metin til eininga ķ aršskrį, en sķšan hafi hlutdeild hennar lękkaš. Hinar tvęr lagnirnar hafi lengst af veriš leigšar af veišifélagi įrinnar hluta śr sumri, en nżttar af eiganda aš öšru leyti.
Eigendur Lambastaša og Leirulękjar skilušu sameiginlegri greinargerš til undirmatsmanna, žar sem žessi sjónarmiš voru reifuš.
Leirulękur:
Eigandi jaršarinnar hefur munnlega og skriflega lżst žvķ višhorfi, aš hann telji óešlilegt aš einingum hennar fękki, svo sem gerst hafi meš undirmati. Engin stangarveiši er stunduš fyrir landi jaršarinnar, en netalagnir sem įšur voru nżttar, hafi veriš metnar til eininga ķ aršskrį. Hafi ein žeirra veriš mjög gjöful, enda jafnan kölluš "Drįpslögn".
Įnabrekka:
Eigandi žeirrar jaršar lagši fram greinargerš til undirmatsmanna, žar sem lżst er afstöšu til tveggja atriša. Ķ fyrsta lagi kemur fram, aš įstęšu žess aš hann hafi gerst ašili aš beišni um undirmat hafi veriš sś aš efsta svęši įrinnar standi ekki undir žeim einingum, sem jöršum žar var śthlutaš ķ sķšasta mati. Įstęšan sé ofmat į žeim miklu framkvęmdum, sem žar voru geršar og fólust ķ aš gera fossa laxgenga, ž.m.t. Svešjufoss. Žessar framkvęmdir hafi ekki stašiš undir vęntingum, sem til žeirra voru geršar. Hvaš varši vatnsmišlun viš Langavatn, žį hafi hśn įhrif į alla įna, en žó mest į efsta hluta hennar, žvķ vatnsleysi hįši oft įšur göngu laxins upp įna. Mikil hęš yfir sjó ofan Svešjufoss valdi efalaust nokkru um, hve hęgt gangi aš byggja svęšiš upp.
Ķ öšru lagi telur hann ašstöšu til veiša į nešsta svęšinu vera mun betri austan megin įrinnar, ž.e. ķ landi Įnabrekku, en vestan megin. Į nešri hluta žessa svęšis hafi litlu eša engu veriš raskaš og įin žar ķ nįttśrulegum farvegi. Vegir séu einkum į austurbakkanum og veišimenn dragi um 80% aflans į land žeim megin. Austurbakki įrinnar sé betur fallinn til stangarveiši en vesturbakkinn, og eigi žaš ķ raun viš um allt svęšiš frį Sjįvarfossi aš Svešjufossi. Telur hann aš taka eigi tillit til žessa viš įkvöršun aršskrįr og aš meta eigi vęgi hvors bakka ķ ljósi žessa.
Ķ greinargeršum til yfirmatsmanna eru įréttuš sjónarmiš um betri ašstöšu til veiša af austurbakkanum. Lżst er vegarspottum žeim megin, sem sérstaklega eru nżttir af veišimönnum. Žessir vegir hafi falliš til jaršarinnar, żmist eftir vegabętur opinberra ašila eša sem bętur fyrir malartekju og jaršrask. Žeir hafi žannig ekki veriš geršir af öšrum eigendum veiširéttar ķ įnni.
Hinum skriflegu greinargeršum til yfirmatsmanna fylgdi bréf eins erlends veišimanns, sem veitt hefur į įri hverju frį 1974 į nešsta svęši Langįr. Hefur hann haldiš nįkvęma dagbók um veišiskap sinn, ž.į.m. hvar fiskur veišist. Af 926 löxum, sem žessi mašur hefur dregiš į land, fengust 748 frį landi Įnabrekku en 178 frį landi Langįrfoss. Žessum greinargeršum fylgdu einnig ljósrit bréfa nokkurra annarra veišimanna og leišsögumanna, sem įšur höfšu veriš send undirmatsmönnum, og styšja žau stašhęfingar um meiri veiši frį austurbakka en vesturbakka.
Žį er ķtarlega fjallaš um seišabśskap ķ įnni. Žeirri skošun er lżst, aš ķ undirmati sé ķ of rķkum męli tekiš tillit til sjónarmiša eigenda Grenja og Litla Fjalls um mikilvęgi efsta svęšisins fyrir seišabśskap ķ įnni. Engin vķsindaleg gögn styšji sjónarmiš žeirra. Af skżrslu Veišimįlastofnunar į Vesturlandi 1995 megi sjį, aš heildaržéttleiki seiša ofan og nešan Svešju sé sveiflukenndur. Į 10 įra tķmabili (1986-1995) sé hann meiri nešan Svešju 6 įr og mešaltal žessara įra sé einnig lķtiš eitt hęrrra nešan Svešju en ofan. Bent er į, aš žaš sé žó mat stofnunarinnar, aš skilyrši til seišaframleišslu séu best allra efst ķ įnni (ofan Gljśfurįr) og į nešsta svęšinu. Varšandi veišižįtt aršskrįrmats į efsta svęši įrinnar telur hann ešlilegt aš tekiš verši tillit til veršmętis veiši į hverju svęši. Veršmęti veišinnar sé lķtiš į efsta svęšinu, sem einkum fįist ķ įgśst og september, en žį sé verš veišileyfa mun lęgra en ķ jśnķ og einkum jślķ. Er žetta nįnar skżrt ķ sérstöku sśluriti.
Sś skošun er sett fram, aš stöngum hafi veriš fjölgaš meira en svo aš įin fįi stašiš undir žvķ veišiįlagi, er žvķ fylgir.
Brekkunes:
Į fund yfirmatsmanna komu eigendur Brekkuness, sem er afbżli ķ landi Įnabrekku, er žeir keyptu 1994. Var žeirri ósk lżst, aš bżliš verši sérmetiš ķ aršskrį. Žessum tilmęlum var ekki komiš į framfęri viš undirmatsmenn, og ašalfundur veišifélagsins hafši ekki tekiš afstöšu til umsóknar žeirra um ašild Brekkuness aš félaginu. Žessu erindi var fylgt eftir meš bréfi til yfirmatsmanna, sem fylgdi ljósrit af afsali og blaš śr fasteignabók.
Langįrfoss:
Eigandi žessarar jaršar sendi undirmatsmönnum ķtarlega greinargerš. Ķ henni kemur fram eindregin gagnrżni į žaš, hve efsta svęši įrinnar hafi veriš metiš hįtt ķ aršskrį, sem hann telur aš fįi meš engu móti stašist. Sį litli įrangur, sem reynslan sżni aš fengist hafi af miklum framkvęmdum į žvķ svęši, renni enn frekari stošum undir aš um ofmat hafi veriš aš ręša ķ fyrri matsgeršum, sem žurfi aš leišrétta. Er ķtarlega skżrt ķ greinargeršinni hvernig svęšiš hafi komiš inn meš vaxandi žunga ķ fyrri matsgeršum, žegar svęšiš opnašist ķ įföngum. Aš žessu leyti hafi veriš lengst gengiš ķ yfirmati 1976. Hlutur nešsta svęšisins hafi aš sama skapi stöšugt lękkaš ķ aršskrį, žrįtt fyrir aš žaš stęši eftir sem įšur undir stęrstum hluta bęši veiši og tekna, sem įin hafi fęrt eigendum sķnum. Telur hann nś fullljóst, aš svęšiš standi ekki undir žeim vęntingum, sem kostnašarsamar framkvęmdir žar voru reistar į. Hvaš varšar seišabśskap telur hann rannsóknir styšja žį skošun, aš mun meiri afföll verši į seišum eftir žvķ, sem fjęr dregur sjó, auk žess sem mikil hęš svęšisins yfir sjó og lęgra hitastig vatnsins hljóti aš hafa įhrif į veršmęti žess fyrir uppeldis- og hrygningarskilyrši. Žį er fjallaš um afréttarsvęši hreppanna og sérstakri gagnrżni beint žvķ, aš žeim hafi veriš metnar greišslur fyrir veiširéttindi ķ žeim hluta įrinnar, sem sé laxlaus meš öllu. Ekki sé rétt aš taka neitt tillit til afréttarlandsins ķ aršskrį nema vegna uppeldis- og hrygningarskilyrša, sem žó séu vissum annmörkum hįš. Mišlun viš Langavatn sé bęši ķ žįgu Langįr og Gljśfurįr, og allt landsvęši hreppanna sé ofan įrmóta Gljśfurįr. Ekki sé réttlętanlegt aš śthluta einingum til hreppanna sem einhvers konar "afgjaldi" fyrir mišlunina.
Įhersla er lögš į mikinn mun į veršmęti stangardaga į efsta og nešsta svęšinu. Ķ mati eigi aš miša viš tekjur af hlunnindum einstakra jarša. Žaš hljóti aš leiša til aš efsta svęšiš verši stórlega lękkaš ķ aršskrį.
Žį hefur eigandi Langįrfoss sent yfirmatsmönnum athugasemdir um ašstöšu til veiša ķ tilefni greinargerša eiganda Įnabrekku. Telur hann žann mįlflutning einhliša og villandi. Ekki sé t.d. sjįlfgefiš aš veiši tilheyri įkvešnum bakka, žó menn hefji veiši frį žeim sama bakka. Veišimenn vaši gjarnan langt śt ķ įna og kasti agni milli landa. Žetta segi ekkert til um, hvoru megin mišstrengs ķ įnni fiskurinn taki agniš. Žį er žvķ lżst, aš veiši fyrir landi jaršarinnar hafi ķ hartnęr 30 įr veriš stunduš ķ samstarfi viš eiganda Įnabrekku. Ķ žessu langa samstarfi hafi ekki veriš talin žörf į aš leggja slóša upp meš įnni aš vestanveršu. Kröfur eiganda Įnabrekku nś um aš taka tillit til ašstöšumunar jaršanna til veiša séu nżjar af nįlinni, en ekkert hafi breyst aš žessu leyti varšandi ašstöšu til veiša ķ langan tķma.
Fyrir liggur sameiginlegt bréf eigenda Įnabrekku og Langįrfoss til undirmatsmanna dags. ķ nóvember 1994. Žar segjast žeir aš gefnu tilefni vilja taka fram, aš full samvinna hafi veriš um allar framkvęmdir fyrir löndum jaršanna viš Langį ķ rśman aldarfjóršung. Allar framkvęmdir vęru jafnt til hagsbóta fyrir bįšar jarširnar. Hafi žeir aldrei litiš svo į, aš meš žessum ašgeršum vęri veriš aš bęta veišistaši til hags fyrir ašra jöršina en ekki hina. Hiš sama gildi um višhalda vega og slóša o.fl.
Hįhóll:
Eigandi žessarar jaršar kom į fund yfirmatsmanna og lżsti veišstöšum fyrir landi jaršarinnar, sem er gegnt Jaršlangsstöšum. Óskaš var eftir aš réttmętt tillit yrši tekiš til mikils afla, sem įin gefur į žessu svęši.
Ķ andsvari til yfirmatsmanna viš greinargerš eiganda Jaršlangsstaša var mótmęlt misjöfnu vęgi įrbakkanna. Ķ žvķ sambandi var žess getiš, aš eigandi Jaršlangsstaša hefši ķ langan tķma fyrir 1995 haft veiši Hįhóls į leigu og žess vegna séš um ašstöšu fyrir landi beggja jaršanna.
Jaršlangsstašir:
Yfirmatsmönnum barst bréf frį eiganda žessarar jaršar. Óskar hann žess sérstaklega, aš meira tillit verši tekiš til veišiašstöšu vegna stangarveiši, en fram komi ķ undirmatsgerš aš ekkert tillit sé tekiš til žess af hvorum bakka veiši sé stunduš. Eigi Jaršlangsstašir land į móti Hįhól og Hvķtsstöšum, en nęr öll veišin fari fram į austurbakkanum, enda séu góšir vegir žeim megin. Er žess krafist aš tillit verši tekiš til žessa, sbr. 50. gr. laga nr. 76/1970. Žį sé landlengd gefiš of lķtiš vęgi ķ undirmati, en uppeldis- og hrygningarskilyršum of mikiš.
Ķ greinargerš hans til undirmatsmanna var lżst žeirri skošun, aš allt svęšiš ofan Svešjufoss vęri ķ aršskrį nś of hįtt metiš og alveg sérstaklega afréttarlandiš. Hlutur Jaršlangsstaša og Hįhóls vęri hinsvegar of lķtill.
Hvķtsstašir:
Talsmašur eiganda hluta jaršarinnar kom į fund yfirmatsmanna. Var hann ósįttur viš aš jöršin hafi lękkaš ķ undirmati, auk žess sem sś lękkun sé ekki ķ takt viš breytingar, sem geršar voru į hlut žeirrar jaršar, sem į bakkann į móti Hvķtsstöšum. Óskaš var leišréttingar į žessu. Ķ bréfi hans til undirmatsmanna er žess getiš, aš kostnašur viš lagfęringu į veišistöšum hafi veriš greiddur aš hįlfu af eigendum jaršarinnar. Var žetta įréttaš ķ andsvari til yfirmatsmanna vegna greinargeršar eiganda Jaršlangsstaša. Vegna jafnrar skiptingar į kostnaši vęri óešlilegt aš meta vęgi įrbakkanna ekki jafnt.
Stangarholt:
Yfirmatsmönnum bįrust tilskrif frį talsmanni eigenda žessarar jaršar. Meš žeim fylgdu gögn um rekstur teljara ķ Svešjufossi 1994-1996 auk margra töflurita um göngu fisks į efsta svęši įrinnar, stęrš fisks o.fl. Ķ žessum skrifum koma fram margskonar upplżsingar um miš- og efsta svęši įrinnar, en höfundur žeirra hefur stundaš śtleigu til veišimanna į mišsvęši Langįr ķ samstarfi viš nįgranna sķna allt frį 1978 og efsta svęšinu frį 1995, eftir aš geršur var einn leigusamningur um alla įna.
Sś skošun kemur fram, aš góš seišaframleišsla sé į öllu efsta svęšinu upp fyrir įrmót Langįr og Gljśfurįr. Forsenda ętti žvķ aš vera fyrir öflugri laxagengd į svęšiš, sem hafi žó ekki gerst. Rannsóknir sżni mikil afföll į nišurgönguseišum, lķklega vegna fossa og flśša, en aš auki ryšji įin sig žar efra meš miklum hamförum. Vatnshiti sé 2-3 grįšum lęgri efst en į nešsta svęši. Ašeins hafi gerst tvisvar frį 1980 aš veišst hafi meira en 200 laxar į įri ofan Svešju. Mešalveiši į stöng sé lęgst į efsta svęšinu, en hęst į žvķ nešsta og er žaš nįnar skżrt tölulega. Segir hann sölu veišileyfa erfiša į efsta svęšinu. Erlendir veišimenn, sem žar hafi veitt 1995 og 1996 hafi ekki įhuga į aš koma aftur į svęšiš og lķtill įhugi sé hjį Ķslendingum fyrr en kemur fram ķ įgśst vegna žess aflaleysisoršs, sem fari af svęšinu. Žį sé žar ekkert veišihśs og vegleysur hafi veriš į austurbakkanum, sem nś sé bśiš aš rįša nokkra bót į. Hann telur stangir vera of margar ķ įnni, einkum į efsta svęšinu, en įkvöršun Veišimįlanefndar 1976 um aš fjölga žar stöngum hafi veriš gerš meš uppbyggingu framtķšarveišisvęšis ķ huga.
Aš žvķ er varšar mišsvęšiš telur hann aš lagfęringar, sem geršar voru žar į allnokkrum veišistöšum, hafi skilaš góšum įrangri. Umferš sé öll į austurbakkanum og veišin aš miklu leyti stunduš žašan, enda ekki vegir viš įna ķ landi Hįhóls og Hvķtsstaša. Almennt sé žó hęgt aš veiša frį bįšum bökkum meš jafn góšum įrangri.
Grenjar og Litla Fjall:
Talsmašur eiganda hluta Grenja kom į fund yfirmatsmanna og skżrši višhorf sķn.
Talsmašur annarra eigenda jaršarinnar og talsmašur eigenda Litla Fjalls sendu yfirmatsmönnum athugasemdir vegna greinargerša eigenda og talsmanna Įnabrekku, Langįrfoss og Stangarholts. Žeir lżstu sig ósammįla żmsu, sem fram kemur ķ nefndum greinargeršum um seišauppeldi į efsta svęšinu, en vķsušu fyrst og fremst um žaš til Veišimįlastofnunar. Tekiš er fram, aš žeir hafi ekki lįtiš uppi žį skošun aš skilyrši séu lakari aš žessu leyti nešan Svešju en ofan. Fyrir gerš laxastigans ķ Svešjufossi hafi žó veriš ljóst, aš nešri hluti įrinnar vęri fullsetinn seišum og aukning žvķ ašeins möguleg aš nż uppeldissvęši kęmu til. Žvķ er mótmęlt, aš įin męlist 2-3 grįšum kaldari ofan Svešju en nešan. Žetta geti žvķ ašeins įtt viš aš męlt sé viš Langavatn annars vegar og nišri viš sjó hins vegar. Žeir kannast heldur ekki viš aš rannsóknir sżni aš mikil afföll séu į nišurgönguseišum "lķklega vegna fossa og flśša", og žar sé einunigs um getgįtur aš ręša.
Žį kemur fram, aš Langį hafi lengst af haft žį sérstöšu, aš hver veiširéttareigandi nytjaši veiši fyrir sķnu landi. Frį upphafi hafi žaš veriš stefna žeirra, sem eignušust efstu jarširnar, aš selja ekki veišileyfi heldur nżta veišisvęšiš fyrir sig og fjölskyldur sķnar. Į žessu hafi žó oršiš undantekningar. Žaš sé žvķ alls ekki sambęrilegt hvernig veišin hafi veriš stunduš į efsta svęšinu og öšrum svęšum, en į hinu efsta hafi išulega lķtt reyndir fjölskyldumešlimir stašiš viš veišar. Ķ ljósi žessa sé frįleitt aš aršur af įnni sé metinn eftir tekjum undanfarinna įra, eins og eigandi Langįrfoss krefjist.
Žį segir aš eigandi Langįrfoss geti žess réttilega, aš veiši ķ Langį hafi stóraukist į įttunda įratugnum. Žaš verši hins vegar einungis skżrt meš žvķ aš bśiš var aš opna bęši Skuggafoss og Svešjufoss. Hrun į laxveiši 1980 hafi ekki ašeins oršiš ķ Langį, heldur ķ öllum įm į landinu. Žį er žvķ mótmęlt sem fjarstęšu, aš hinar miklu framkvęmdir į efsta svęšinu hafi ekki gagnast įnni ķ heild. Er sjónarmišum eiganda Įnabrekku um žetta mótmęlt, sem og umfjöllun hans um uppeldisskilyrši seiša į efsta svęšinu.
Um seišasleppingar er vķsaš til skrifa Siguršar Mįs Einarssonar, Veišimįlastofnun. Žar sé žess getiš, aš engum seišum hafi veriš sleppt ofan Svešjufoss sl. 14. įr. Į žessum įrum hafi 49% seišanna veriš sleppt viš Sjįvarfoss, um 30% ķ Svešjufoss en öšru žar į milli. Ķ ljós hafi komiš, aš slepping viš Sjįvarfoss skili sér ekkert ķ efsta hluta įrinnar, en slepping ķ Svešjufoss dreifist į nokkurn veginn sama hįtt og fyrri veiši ķ įnni. Žaš sé žvķ ljóst, aš seišasetning ķ Sjįvarfoss skekki ešlilega veišidreifingu ķ įnni og ętti žvķ aš dragast frį žegar veišimagn įrinnar sé metiš. Meš auknu nįttśrulegu seišauppeldi į efsta svęšinu megi hugsanlega breyta žvķ aš fiskur gangi seint į svęšiš. Žį yrši talsvert magn seiša žaš seint į ferš til sjįvar aš žau yršu tvö įr ķ sjó og gengju sķšan snemma ķ įna og sem stęrri fiskar.
Sömu ašilar sendu undirmatsmönnum įbendingar um atriši, sem hafa žurfi ķ huga viš nżtt aršskrįrmat. Er žar m.a. bent į, aš veišiįlag į efsta svęšinu hafi veriš minna en į hinum svęšunum. Verulegt rask hafi veriš gert į nešri svęšunum meš žvķ aš bśa til nżja veišistaši, jafnvel įn leyfis. Žį hafi miklum fjölda seiša veriš sleppt į nešsta svęšinu og aš hluta įn heimildar stjórnar veišifélagsins. Veiši śr žessum seišasleppingum hafi skilaš sér 85% į nešsta svęšinu, 15% į mišsvęši en ekkert į hinu efsta. Lķta beri framhjį žessari veiši viš aršskrįrmat nś. Frį žvķ sķšasta mat var gert hafi Tófufoss veriš geršur laxgengur og hafi žvķ laxgeng svęši jaršanna tveggja lengst mjög. Žetta sé jafnframt mjög žżšingarmikiš uppeldissvęši seiša, ž.e. svęšiš viš įrmót Langįr og Gljśfurįr. Loks er žeirri skošun lżst, aš óešlilega mikiš veišiįlag nešst ķ įnni og tilbśnir nżir stašir į mišsvęšinu sé mešorsök žess, hve lax komi lķtiš og seint į efsta svęšiš.
Af hįlfu talsmanna žessara jarša voru undirmatsmönnum einnig sendar athugasemdir viš greinargeršir eigenda Įnabrekku, Langįrfoss og Jaršlangsstaša. Er žar m.a. bent į, aš mešalveiši ķ įnni hafi stóraukist eftir 1967, er framkvęmdum viš Svešjufoss var endanlega lokiš. Viš žaš hafi hrygningasvęši ķ įnni jafnframt lengst um tępa 7 km (Svešjufoss - Įrmótastrengur). Žetta séu aš auki einhver bestu uppeldissvęšin ķ allri įnni aš mati žeirra tveggja fiskifręšinga, sem mest hafi rannsakaš įna. Hęš svęšisins yfir sjó sé įkjósanleg. Aukningu į veiši ķ įnni hljóti aš mestu mega žakka žessu svęši, žvķ seišaslepping hafi litlu skilaš. Telja žeir gęta skilningsleysis um gildi efsta svęšisins fyrir hrygningu og uppeldi seiša, en nešsta svęšiš hafi ķ raun lifaš į efri hluta įrinnar aš žessu leyti. Loks er sś skošun lįtin ķ ljós, aš ekki eigi aš gera upp į milli vęgis bakka ķ įnni.
Afréttarland:
Talsmenn eigenda landsins skżršu sjónarmiš sķn į fundi meš yfirmatsmönnum. Žvķ var sķšan fylgt eftir meš bréfi.
Laxveiši var ekki stunduš į svęšinu til 1995 en fįeinir fiskar munu nś hafa veišst. Ofan Hraunfoss er ekki lax, enda fossinn nįnast ólaxgengur. Telja žeir aš žungt vęgi, sem undirmatsmenn hafi gefiš veiši, sé alveg frįleitt. Įin sé hins vegar talin mjög įhugaverš til silungsveiši į svęšinu.
Žį hafi į įrinu 1969 veriš reist vatnsmišlun viš Langavatn til aš tryggja vatnsbśskap įrinnar. Telja žeir ešlilegt aš notkun Langavatns ķ žessum tilgangi verši metin ķ aršskrį įrinnar. Ekki hafi fariš fram rannsóknir į lķfrķki vatnsins, en silungsveiši hafi hruniš ķ vatninu hin sķšari įr. Einnig hafi oršiš verulegar gróšurskemmdir vegna hękkunar į yfirborši vatnsins.
VIII.
Skipting aršs. Almennt
Ķ 1. mgr. 50. gr. laga nr. 76/1970 er aš finna įkvęši um įkvöršun veiši eša aršs af veiši, sem koma skal ķ hlut hverrar jaršar eša jaršarhluta, sem veiširéttur fylgir ķ vatni į félagssvęšinu. Žar segir: "Viš nišurjöfnun veiši eša aršs af henni skal m.a. taka tillit til ašstöšu viš netjaveiši og stangarveiši, landlengdar aš veišivatni, til hrygningarskilyrša og uppeldisskilyrša fisks."
Samkvęmt 8. gr. samžykkta fyrir Veišifélag Langįr skal arši og gjöldum varšandi félagssvęšin skipt nišur į félagsmenn samkvęmt aršskrį. Viš fyrri matsgeršir hefur arši veriš skipt ķ einingar mišaš viš aš heildarfjöldi žeirra sé 1000. Veršur sį hįttur einnig hafšur į nś. Hér į eftir fara nišurstöšur yfirmatsmanna um, hvernig einingar skiptist milli žeirra žįtta, sem ķ framangreindri lagagrein getur.
Tekiš skal fram, aš ašstęšur viš Langį eru į vissan hįtt sérstęšar og frįbrugšnar žvķ, sem algengast er viš laxveišiįr. Žvķ veldur ķ fyrsta lagi, aš ašstęšur eru ólķkar į efsta svęšinu og hinum tveim svo sem aš framan er rakiš, auk žess sem nįttśrulegum ašstęšum hefur veriš breytt vķša ķ įnni. Ķ öšru lagi rennur įin į löngu svęši nešan Sjįvarfoss, žar sem veiši var įšur stunduš, en er nś bönnuš meš lögum. Žetta skapar įnni sérstöšu og sum įlitamįl, sem hér žarf aš skera śr um, horfa žvķ viš meš nokkuš óvenjulegum hętti.
IX.
Landlengd
Fyrir yfirmatsmenn hefur veriš lögš męling į landlengd aš veišivatninu, sem dagsett er 6. jślķ 1969 og gerš var af Bjarna Arasyni. Kemur žar fram lengd bakka įrinnar fyrir landi hverrar jaršar.
Ekki hafa komiš fram gagnvart yfirmatsmönnum athugasemdir um réttmęti męlingarinnar og veršur hśn lögš til grundvallar, eins og hśn liggur fyrir, sbr. žó hér į eftir. Nżtt mat į óslķnu, sem getiš er ķ II. kafla aš framan, gefur ekki tilefni til aš vķkja žar frį.
Nišurstaša yfirmatsmanna er sś, aš hęfilegt sé aš 280 einingar skuli skiptast milli landeigenda ķ samręmi viš landlengd aš Langį. Viš skiptingu žessara eininga veršur svęšinu frį Hraunfossi aš Langavatni nś engar einingar gefnar. Svęšiš er ólaxgengt og ekki hefur komiš fram aš rįšgeršar séu neinar framkvęmdir į nęstunni til aš breyta žvķ įstandi. Žį hefur seišum ekki veriš sleppt žar um langt įrabil. Aš öšru leyti veršur einstökum vatnsbökkum gefiš jafnhįtt vęgi frį Hraunfossi aš óslķnu ķ sjó.
X.
Ašstaša til stangarveiši
Ķ V. kafla aš framan er getiš um leigusamning um Langį og hvernig veišin var stunduš til 1995. Ķ VI. kafla eru taldar upp skżrslur, sem liggja fyrir yfirmats-mönnum um veiši į laxi įrin 1986-1996 aš bįšum meštöldum. Hafa veišst samtals 12.895 laxar į žvķ tķmabili, eftir žvķ sem nęst veršur komist. Žar er einnig aš finna gögn um nafn og nśmer veišistaša. Viš yfirmat nś veršur höfš hlišsjón af veiši allt žetta tķmabil. Ekki eru rök til aš fallast į žį kröfu talsmanna Grenja og Litla Fjalls aš lķta ķ aršsmati fram hjį afla, sem stafar af seišasleppingum, hvorki aš hluta né öllu leyti.
Tekiš skal fram, aš mešal įšurnefndra gagna er bréf Veišimįlastofnunar til undirmatsmanna 22. mars 1995, žar sem fram koma veišitölur fyrir įrin 1986-1994, skipt milli svęša. Stofnunin getur žess, aš erfitt sé aš hafa yfirsżn yfir skrįningu į afla į einstökum svęšum ķ Langį, žvķ margir komi žar aš og skipting skrįningar-svęša sé ekki alltaf sś sama milli įra. Žessa samantekt Veišimįlastofnunar hafa yfirmatsmenn haft til sérstakrar skošunar meš hlišsjón af tiltękum veišibókum og öšrum gögnum. Hefur sś athugun leitt ķ ljós, aš flest įrin munar fįeinum löxum til eša frį į nešsta svęšinu, mišaš viš samantekt Veišimįlastofnunar, žegar öllu er haldiš til haga. Į efsta svęšinu voru dęmi um aš fiskar höfšu reynst vera tvķbókašir, žegar fleiri en ein og jafnvel nokkrar veišibękur voru ķ notkun ķ senn fyrir svęšiš, sem leiddi af tilhögun veiša umrędd įr. Allar žessar leišréttingar į veišitölum eru žó lķtilvęgar žegar į heildina er litiš. Hafa žęr veriš bornar undir Veišimįlastofnun, sem gerir ekki athugasemdir viš žęr.
Yfirmatsmenn telja hęfilegt aš 502 einingar komi til śthlutunar vegna stangarveiši į öllu félagssvęšinu. Sś įkvöršun er tekin meš tvennu móti. Annars vegar er śthlutaš 460 einingum ķ samręmi viš skiptingu afla į öllu svęšinu. Ķ annan staš er śthlutaš einingum til višbótar žessum meš žeim hętti, aš į alla veiši milli Sjįvarfoss og Svešjufoss er bętt um 10%. Meš žvķ er tekiš tillit til žess aš lax gengur seint upp fyrir Svešjufoss og svęšin nešan hans skila af žeim sökum hęrri tekjum fyrir veiširéttareigendur hluta veišitķmans en svęšiš ofan fossins gerir.
Viš skiptingu žessara eininga veršur ekki tekiš tillit til krafna Įnabrekku og Jaršlangsstaša um aukiš vęgi austurbakka įrinnar į kostnaš vesturbakkans. Żmis almenn rök męla gegn žvķ aš verša viš kröfum af žessu tagi. Mį nefna, aš slķk višurkenning żtir augljóslega undir samkeppni ķ staš samvinnu um sköpun hvers kyns ašstöšu fyrir veišimenn į bįšum bökkum veišivatns meš tilheyrandi kostnašarauka. Tilgangsleysi žess er ķ flestum tilvikum augljóst, žar sem slķk ašstaša į öšrum bakkanum dugar bįšum vel, ž.m.t. vegir. Žessi sjónarmiš eiga viš hér sem annars stašar, žar sem žeim hefur veriš hreyft. Aš auki vķsast til žeirra almennu og sérstöku röksemda, sem aš framan eru rakin ķ greinargeršum eigenda Langįrfoss, Hįhóls og Hvķtsstaša. Aš öllu samanlögšu er žaš nišurstaša yfirmatsmanna aš gera ekki upp į milli vęgis bakka ķ Langį, svo sem krafist er.
Įbending eigenda afréttarlands um silung ķ efsta hluta įrinnar getur ekki leitt til sérstakrar aršsśthlutunar. Engin gögn liggja fyrir um tekjur veišifélagsins af žeim veišum og einungis örfįir fiskar eru bókašir ķ veišibękur af žessu svęši, sem aš svo vöxnu hefur ekki žżšingu.
XI.
Uppeldis- og hrygningarskilyrši
Ķ VI. kafla aš framan er getiš gagna varšandi uppeldis og hrygningarskilyrši, sem fyrir yfirmatsmönnum liggja. Eru žau ķtarleg og stafa frį Veišimįlastofnun. Hafa yfirmatsmenn jafnframt įtt fund meš sérfręšingi Veišimįlstofnunar og fengiš nįnari skżringar.
Yfirmatsmenn telja hęfilegt aš 164 einingar komi til śthlutunar vegna žessa žįttar. Er ljóst, aš uppeldis- og hrygingarskilyrši eru mjög misjöfn eftir žvķ til hvaša svęša ķ įnni er litiš. Skipting žessara eininga tekur miš af žessu į grundvelli fyrirliggjandi gagna og skżringa. Sś įbending hefur žó komiš fram af hįlfu Veišimįlastofnunar, aš önnur markmiš lįgu aš baki skżrslugeršum stofnunarinnr en aš vera til grundvallar aršskrįrmati, auk žess sem žęr feli ekki ķ sér neina tęmandi śttekt į Langį varšandi uppeldis- og hrygningarskilyrši.
Yfirmatsmenn telja aš öllu samanlögšu rök fyrir žvķ aš meta almennt gildi įrinnar fyrir hrygningu og uppeldi seiša minna ofan Svešjufoss en nešan fossins. Viš skiptingu žessara eininga veršur svęšinu ofan Svešju aš Hraunfossi gefiš vęgi, sem svarar helmingi žess, sem įrbökkum frį Svešjufossi aš Sjįvarfossi veršur veitt. Svęšiš nešan Sjįvarfoss (ósinn) hefur almennt sé takmarkaš gildi sem uppeldissvęši fyrir lax. Veršur žessum hluta įrinnar gefiš vęgi, sem svarar sjöttungi žess sem įrbökkum milli Sjįvarfoss og Svešjufoss er gefiš.
Meš žvķ aš višhafa žessa ašferš hafa yfirmatsmenn deilt nišur milli jarša viš Langį og nešsta hluta afréttarsvęšis žeim 164 einingum, sem įšur er getiš. Fjórar jaršir nį yfir svęši, sem yfirmatsmenn meta misjöfn aš žessu leyti.
XII.
Bann viš netaveiši
Aš framan er getiš gamalla netalagna, sem tilheyršu Raušanesi, Lambastöšum og Leirulęk. Aš auki var lax įšur veiddur ķ nokkrar netalagnir frį Įnabrekku og einnig Langįrfossi. Sérstakar hömlur eru lagšar viš allri veiši ķ įrós og aš jafnaši tekiš tillit til žess viš skiptingu aršs. Veršur svo og gert nś.
Yfirmatsmenn telja hęfilegt aš 38 einingar komi til śthlutunar vegna žessa žįttar. Veršur žessum einingum śthlutaš ķ hlutfalli viš landlengd hverrar jaršar frį Sjįvarfossi aš óslķnu.
XIII.
Ašrir žęttir, sem žżšingu hafa viš skiptingu aršs
Enn er ógetiš nokkurra atriša, sem gefa tilefni til aš tekiš sé tillit til žeirra viš śthlutun aršs af veiši. Veršur 16 einingum variš meš hlišsjón af žessu. Allar nišurstöšutölur verša aš endingu jafnašar, žannig aš žęr standi į heilli einingu.
Ofan Svešjufoss sker kafli ķ įnni milli Įrmóta og Heišarfoss sig nokkur śr aš žvķ er varšar uppeldis- og hrygningarskilyrši. Eru žau talin žar mjög góš. Telja yfirmatsmenn rétt aš taka tillit til žessa, og veršur 8 einingum rįšstafaš til landeigenda žar. Falla žęr til Borgarhrepps, Grenja og Įlftaneshrepps.
Vatnsmišlunin viš Langavatn skapar öllum landeigendum viš įna bętta ašstöšu til veiša, en žó minnst žeim, sem leggja žį ašstöšu til. Ašeins nešst į afréttarlandinu gagnast hśn eigendum žess fyrir laxveiši ķ įnni. Vegna žessarar ašstöšu, sem žannig er lögš til, veršur 8 einingum śthlutaš til eigenda afréttarlandsins.
XIV.
Nišurstöšur
Kröfum einstakra veiširéttareigenda um hlutdeild ķ aršskrį umfram žaš, sem leišir af framangreindum matsašferšum, er hafnaš. Ekki er unnt aš verša viš įšurgreindum tilmęlum eigenda Brekkuness žegar af žeirri įstęšu, aš afbżli žetta er ekki višurkenndur ašili aš Veišifélagi Langįr. Er aršhlutdeild vegna Brekkuness metin meš Įnabrekku og innifalin ķ hlut žeirrar jaršar.
Veišifélag Langįr ber kostnaš af mati žessu.
Mat žetta gildir frį upphafi veišitķmabils 1997. Aršskrį fyrir Veišifélag Langįr skal vera, svo sem greinir ķ XV. kafla hér į eftir.
XV.
Aršskrį fyrir Veišifélag Langįr og Urrišaįr (Langįrdeild)
einingar
Raušanes 16
Lambastašir 3
Leirulękur 52
Langįrfoss 190
Įnabrekka 231
Hįhóll 42
Hvķtsstašir 90
Jaršlangsstašir 93
Stangarholt 54
Grenjar 114
Litla Fjall 95
Borgarhreppur v/afréttarlands 12
Įlftaneshreppur v/afréttarlands _____8
Samtals: 1000,00
Reykjavķk, 30. maķ 1997
_______________________
Gunnlaugur Claessen
________________________ ___ _ __________________
Ašalbjörn Benediktsson Sveinbjörn Dagfinnson
Yfirmatsmenn samkvęmt lögum um lax- og silungsveiši.


