Śrskuršir mennta- og menningarmįlarįšuneytisins
Brottvikning śr skóla
Įr 2009, fimmtudaginn 29. október, var kvešinn upp ķ mennta- og menningarmįlarįšuneytinu svofelldur
ŚRSKURŠUR
Kęruefniš
I.
Menntamįlarįšuneytinu barst meš tölvupósti, žann 23. febrśar sl., stjórnsżslukęra A og B (kęrendur) f.h. sonar žeirra, C, 9 įra nemanda viš skóla X. Žį barst višbót viš kęruna frį lögmanni kęrenda 2. mars sl.
Kęrš er sś įkvöršun skólastjóra skóla X aš vķsa C tķmabundiš śr skóla, ķ 5 virka daga, en įkvöršunin var tilkynnt foreldrum meš bréfi, undirritušu af ašstošarskólastjóra skólans, dags. 12. febrśar sl.
Kęrendur gera žęr kröfur aš hin kęrša įkvöršun verši felld śr gildi.
Ķ greinargerš lögmanns bęjarfélags Y og skóla X (lögmanns bęjarfélags Y), mótt. 24. mars sl., er žess krafist aš öllum kröfum kęrenda verši hafnaš og įkvöršun um 5 daga brottvķsun, dags. 12. febrśar sl., verši stašfest.
II.
Ķ nišurlagi greinargeršar lögmanns bęjarfélags Y er tekiš fram aš skólastjóri skóla X hafi ekki komiš aš hinni kęršu įkvöršun. Er žessi stašhęfing ekki skżrš nįnar eša hvaša žżšingu henni er ętlaš aš hafa fyrir gildi įkvöršunarinnar. Af žvķ tilefni telur rįšuneytiš įstęšu til aš vekja athygli į žvķ aš skólastjóri skóla X ber, sem yfirmašur skólans, įbyrgš į įkvöršun um brottvķsun nemandans śr skólanum. Ķ ljósi allra atvika mįlsins og röksemda skólans fyrir hinni kęršu įkvöršun veršur aš lķta svo į aš hśn hafi veriš tekin meš vitund og vilja skólastjórans og sé į hans įbyrgš. Aš öšrum kosti hefši honum boriš aš afturkalla įkvöršunina, sbr. 2. tölul. 25. gr. stjórnsżslulaga. Aš sama skapi veršur aš telja aš skólastjóra beri aš jafnaši sjįlfum aš tilkynna og undirrita įkvaršanir sem lśta aš réttindum og skyldum nemenda en ekki fela žaš öšrum starfsmönnum skólans nema um forföll eša ašrar brżnar įstęšur sé aš ręša.
Mįlavextir
I.
Ķ mįli žessu er deilt um hvort sś įkvöršun aš vķsa C tķmabundiš śr skóla X hafi veriš lögmęt. Ķ upphafi skal tekiš fram aš įgreiningur er hjį mįlsašilum um suma mįlavexti og ašdraganda aš hinni kęršu įkvöršun, og ber aš skoša mįlavaxtalżsingu žessa ķ žvķ ljósi.
II.
Eins og mįlavaxtalżsingar bera meš sér, žį hefur C įtt viš hegšunarvandamįl aš strķša allt frį žvķ hann byrjaši ķ leikskóla og hefur veriš undir eftirliti og leišsögn sįlfręšinga og lękna vegna žess. Fram kemur aš ķ leikskóla hafi veriš unniš meš drenginn eftir sjónręnni atferlismótun sem hafi gengiš mjög vel. Honum hafi gengiš įgętlega ķ grunnskóla ķ fyrstu en fljótlega hafi fariš aš bera į hegšunarvandamįlum. Skólaįriš 2008-2009 hafi veriš unniš meš C eftir ašgeršaįętlun sem unnin var af skólanum ķ samrįši viš sįlfręšing drengsins.
Fram kemur ķ kęru aš 12. febrśar sl. hafi kęrendur veriš bošašir į fund ašstošarskólastjóra. Į fundinum hafi žeim veriš tilkynnt aš til stęši aš vķkja syni žeirra tķmabundiš śr skólanum ķ 5 virka daga og žeim veitt tękifęri til aš koma aš athugasemdum sķnum af žvķ tilefni en ekki veriš veittur frestur ķ žvķ skyni. Žeir hafi sett fram skriflegar athugasemdir sķnar į stašnum og afhent ašstošarskólastjóranum. Žį hafi žeim veriš afhent bréf į móti, dags. sama dag, žar sem C var vķsaš tķmabundiš śr skólanum. Ķ bréfinu var vķsaš til žess aš skólastjórnendur hafi meš markvissum hętti, ķ samrįši viš kennara, foreldra og utanaškomandi sérfręšinga reynt aš vinna aš mįlefnum drengsins en žrįtt fyrir žęr ašgeršir, sem mišaš hafi aš žvķ aš rįša bót į mįlinu, hafi veriš einsżnt aš breyting hafi ekki oršiš til batnašar. Auk žess hafi veriš vķsaš til atviks sem varš ķ skólanum žann 11. febrśar sl., er C réšist aš stušningsfulltrśa, beitti hann lķkamlegu ofbeldi, notaši meišandi oršbragš auk žess aš hrękja framan ķ viškomandi. Žį var tekiš fram ķ bréfinu aš foreldrum drengsins hafi veriš gefinn kostur į aš tjį sig um efni mįlsins og žaš hafi žau gert. Loks kom žar fram aš žaš sé įkvöršun ašstošarskólastjóra, aš virtum gögnum mįlsins og aš teknu tilliti til sjónarmiša foreldra ķ mįlinu, aš vķsa C śr skóla tķmabundiš, ķ 5 virka daga, į mešan leitaš sé leiša til śrbóta. Ķ bréfi kęrenda, sem afhent var į fundinum, kemur m.a. fram aš žau telji sig hafa sżnt žaš ķ verki aš žau hafi vilja til aš fylgja syni sķnum eftir žegar žess gerist žörf og óskaš hefur veriš eftir žvķ. Žį telji žau žetta fyrirkomulag hafa gengiš vel og séu tilbśin til aš fylgja drengnum eftir eins og žurfa žykir.
Ķ greinargerš lögmanns bęjarfélags Y kemur fram aš į yfirstandandi skólaįri og fyrri skólaįrum C hafi starfsmenn skólans, ķ samstarfi viš żmsa fagašila og foreldra, lagt mikla vinnu viš skólagöngu drengsins. Sś vinna hafi m.a. falist ķ gerš įętlana, breytingum į dagsskipulagi, stušningsśrręšum, uppsetningum į umbunakerfum o. fl. Fjöldi funda hafi veriš haldnir og margir ašilar utan og innan skólans komiš aš žeim. Ķ upphafi skólaįrs hafi mįli C veriš vķsaš til nemendaverndarrįšs og žar óskaš eftir greiningu, en skólasįlfręšingur metiš žaš svo aš ekki vęri žörf frekari greininga en žeirra sem žegar lęgju fyrir. Tveimur vikum sķšar hafi mįl drengsins aftur veriš tekiš fyrir ķ nemendaverndarrįši og žį vķsaš til félagsmįlastjóra. Ķ framhaldinu hafi veriš įkvešiš aš miša aš tilteknum śrręšum til stušnings fjölskyldunni. Ķ október hafi veriš gerš breyting į višveru C ķ skólanum, sem hafi mišaš aš žvķ aš sleppa honum tķmabundiš viš žann tķma skóladagsins sem honum hafi veriš hvaš erfišastur. Drengnum hafi veriš śthlutašur fastur tķmi ķ Skjóli į hverjum degi og fengiš stušning ķ öllum žeim tķmum sem hann sótti, auk žess sem sérstakt umbunarkerfi hafi veriš sett upp.
Žį er žvķ haldiš fram ķ greinargerš lögmanns bęjarfélags Y aš kęrendur hafi enga lögvarša hagsmuni af žvķ aš fį hina kęršu įkvöršun fellda śr gildi, enda séu réttarįhrif hennar fallin nišur og žar meš engin įkvöršun til aš fella śr gildi. Fram kemur ķ greinargerš aš fašir C hafi sótt hann ķ skólann daginn sem atvikiš įtti sér staš og seinna um daginn hafi veriš hringt til kęrenda žar sem žeim hafi veriš tilkynnt aš kl. 11 daginn eftir yrši haldinn fundur meš žeim til aš ręša višbrögš viš žessu atviki, en skólayfirvöld hafi litiš atburšinn mjög alvarlegum augum og tališ naušsynlegt aš bregšast strax viš. Fašir drengsins hafi aftur į móti komiš ķ skólann kl. 8 morguninn eftir og žį įtt langan fund meš stjórnendum skólans. Į fundinum hafi faširinn komiš aš öllum sjónarmišum foreldra og žvķ hafi veriš hętt viš aš halda fyrirhugašan fund kl. 11 sama dag en žess ķ staš hafist handa viš aš vinna śr upplżsingum, m.a. žeim sjónarmišum sem fram komu į fundinum meš föšur C. Eftir hįdegiš hafi kęrendur veriš bošašir ķ skólann žar sem žeim var tilkynnt um įkvöršunina. Įkvöršunin hafi žvķ veriš tekin aš vel ķgrundušu mįli, sérstaklega mišaš viš erfišar ašstęšur, kęrendum veitt raunhęft tękifęri til aš undirbśa sig fyrir fund meš skólastjórnendum žar sem mįlin hafi veriš rędd ķtarlega. Įkvöršunin hafi ekki veriš tekin strax eftir žann fund heldur seinna um daginn. Žau skriflegu andmęli sem afhent voru um leiš og įkvöršunin var tilkynnt hafi ekki fališ neitt nżtt ķ sér, enda hafi allt komiš fram į fundi meš föšurnum fyrr um daginn. Žaš sé žvķ ekki rétt aš į fundinum hafi kęrendum gefist fyrsta og eina tękifęriš til aš koma aš andmęlum. Žį er tekiš fram ķ umsögninni aš skólastjóri skóla X hafi ekki komiš aš įkvöršuninni.
Athugasemdir kęrenda viš greinargerš lögmanns bęjarfélags Y bįrust rįšuneytinu meš bréfi, dags. 7. aprķl sl. Žar er m.a. mótmęlt žeirri lżsingu sem fram kemur ķ greinargeršinni, um žaš meš hvaša hętti stašiš var aš brottvikningu C umręddan dag. Fašir drengsins hafi fariš ķ skólann kl. 8 žann 12. febrśar sl. og rętt viš tvo ašila śr skólastjórninni um mįliš meš mjög óformlegum hętti. Bošašur fundur hafi veriš haldinn kl. 11 sama dag og hafi kęrendur mętt į hann. Fundurinn hafi stašiš mjög stutt yfir og žeim afhent žar bréf um brottvikninguna. Žau hafi žį óskaš eftir žvķ aš syni žeirra yrši ekki vķsaš śr skólanum og lżst žvķ yfir aš žau vęru reišubśin aš fylgja honum eftir ķ skólanum alla daga į mešan lausn og śrręši fyndust, sem hafi įšur gefiš góša raun. Svör skólans hafi veriš į žann veg aš įkvöršun hefši žegar veriš tekin og yrši ekki haggaš. Žį hafi kęrendur lagt fram bréf sem žau hefšu skrifaš heima žar sem fram kom beišni um aš žeim yrši leyft aš fylgja drengnum eftir į skólatķma. Žau hafi ķ kjölfariš haft samband viš lögmann sinn, sem hafi sent skólanum beišni um rökstušning fyrir įkvöršun um brottvķsun drengsins žann sama dag. Mótmęla kęrendur lżsingu lögmanns bęjarfélags Y į atvikum žann dag, eins og hśn er sett fram ķ greinargerš, sem rangri og ósannašri.
III.
Meš bréfi rįšuneytisins, dags. 9. mars sl., var óskaš eftir afstöšu skólastjóra til fyrirliggjandi kęru, auk upplżsinga og gagna sem brottvķsun C byggšist į. Sama dag ritaši rįšuneytiš bréf til formanns skólanefndar bęjarfélags Y žar sem gefinn var kostur į aš koma aš athugasemdum viš kęruna, og frekari upplżsingum sem kynnu aš varša mįliš. Greinargerš lögmanns bęjarfélags Y barst rįšuneytinu 24. mars sl. og var send lögmanni kęrenda til umsagnar meš bréfi, dags. 26. s.m. Athugasemdir žeirra bįrust rįšuneytinu 7. aprķl sl., og višbótargögn vegna kęrunnar bįrust 28. s.m.
Mįlsįstęšur
Meš hlišsjón af 31. gr. stjórnsżslulaga veršur hér einungis fjallaš um žęr mįlsįstęšur sem teljast skipta mįli viš śrlausn žessa mįls, en öll framkomin sjónarmiš og mįlsįstęšur hafa veriš hafšar til hlišsjónar viš śrlausn žess.
I.
Fram kemur ķ kęru aš kęrendur telji įkvöršun um tķmabundna brottvķsun drengsins, žann 12. febrśar sl., ólögmęta meš öllu, žegar litiš sé til forsögu mįlsins, allrar skólagöngu C og žeirrar ašgeršaįętlunar sem skólinn samdi fyrir hann ķ samrįši viš sérfręšinga, og starfaš hafši veriš eftir. Benda kęrendur į aš ekki sé starfandi annar grunnskóli ķ bęjarfélagi Y og žvķ sé įkvöršunin enn alvarlegri og harkalegri žar sem önnur skólaśrręši fyrir drenginn kalli į verulega mikla röskun fyrir hann og fjölskyldu hans. Žį mótmęla žau aš žeir atburšir sem įttu sér staš 11. febrśar sl. verši notašir sem įstęša fyrir brottrekstri žar sem skólayfirvöldum sé fullkomlega ljóst hver vandamįl sonar žeirra séu og eigi jafnframt aš vera kunnugt um hvernig bregšast skuli viš žeim. Kęrendur benda į aš unnin hafi veriš sérstök ašgeršaįętlun ķ skólanum vegna mįla C en svo viršist sem skólinn geti ekki unniš eftir žeim įętlunum sem geršar hafi veriš. Mótmęla žau žvķ aš žurft hafi aš beita svo ķžyngjandi og ströngu śrręši sem brottvķsun śr skóla sé og benda į aš žetta sé ķ annaš sinn į žessu skólaįri sem skólinn grķpi til žessa śrręšis. Kęrendur sjįi ekki tilgang eša markmiš meš hinni kęršu brottvķsun og telja aš heimild 4. mgr., sbr. 3. mgr. 14. gr. laga um grunnskóla eigi ekki viš žar sem mįl sonar žeirra séu og hafi veriš ķ įkvešnum farvegi. Žį telja žau aš įkvęšum stjórnsżslulaga hafi ekki veriš fylgt viš undirbśning hinnar kęršu įkvöršunar og žvķ sé ekki um lögmęta rįšstöfun aš ręša. Į fundi žar sem įkvöršun um brottrekstur var tilkynnt kęrendum hafi žeim veriš gert aš koma athugasemdum sķnum aš samtķmis og žvķ augljóst aš įkvöršunin hafši žegar veriš tekin og andmęlaréttur žvķ ašeins veittur til mįlamynda. Kęrendur telji jafnframt rökstušning skólans fyrir įkvöršun um brottvķsun vera meš öllu ófullnęgjandi og ekki uppfylla įkvęši 22. gr. stjórnsżslulaga um efni rökstušnings.
II.
Um žį įkvöršun aš vķsa C tķmabundiš śr skóla žann 12. febrśar sl. segir ķ greinargerš lögmanns bęjarfélags Y aš hśn hafi alls ekki veriš meira ķžyngjandi en naušsynlegt var til aš bregšast viš žvķ alvarlega atviki sem įtti sér staš og rakiš hefur veriš hér aš framan. Um nokkurt skeiš hafi veriš reynt aš rįša bót į hegšun drengsins skv. 3. mgr. 14. gr. laga um grunnskóla og ljóst sé aš žau mįl séu enn óśtkljįš og žvķ hafi veriš rétt, meš hlišsjón af ašstęšum, aš vķsa C śr skóla skv. 4. mgr. 14. gr. s.l. Žegar sś įkvöršun var tekin hafi öll gögn og upplżsingar um skólagöngu og ašstęšur drengsins legiš fyrir og žeir sem stóšu aš įkvöršuninni hafi žekkt mįliš mjög vel. Eini hluti mįlsins sem žurft hafi aš rannsaka hafi žvķ veriš atvikiš sjįlft, sem skólayfirvöld hafi litiš alvarlegum augum og tališ aš viš žvķ yrši strax aš bregšast. Mįlshraši hafi žvķ veriš mjög mikilvęgur viš įkvaršanatökuna og hafi hin kęrša įkvöršun veriš tekin aš vel ķgrundušu mįli, sérstaklega mišaš viš erfišar ašstęšur. Andmęlaréttar kęrenda hafi veriš gętt, auk žess sem sjónarmiš og afstaša žeirra hafi žegar legiš fyrir ķ gögnum mįlsins. Kęrendur geti hins vegar ekki tafiš įkvöršunartöku meš žvķ aš afhenda nż andmęli sem innihaldi engar nżjar upplżsingar eša röksemdir.
Rökstušningur nišurstöšu
I.
Ķ 3. mgr. 14. gr. laga um grunnskóla er kvešiš į um aš reynist hegšun nemanda verulega įfįtt beri kennara hans aš leita orsaka žess og reyna aš rįša į žvķ bót, m.a. meš vištölum viš nemandann sjįlfan og foreldra hans. Verši samt ekki breyting į til batnašar skal kennari leita ašstošar skólastjóra og sérfróšra rįšgjafa skólans sem leita leiša til śrbóta, eftir atvikum aš teknu tilliti til hlutverks barnaverndaryfirvalda. Ķ 4. mgr. sömu greinar kemur fram aš skólastjóri geti vķsaš nemanda śr skóla um stundarsakir eša ótķmabundiš mešan mįl skv. 3. mgr. er óśtkljįš, enda tilkynni hann foreldrum nemanda og skólanefnd tafarlaust žį įkvöršun. Um slķka įkvöršun gilda įkvęši stjórnsżslulaga. Brottvķsun śr skóla sem er ętlaš aš vara lengur en einn dag telst stjórnvaldsįkvöršun og gilda žvķ um hana įkvęši stjórnsżslulaga, sbr. įlit umbošsmanns Alžingis 24. febrśar 1994, mįli nr. 761/1993. Um žį įkvöršun sem tilkynnt var kęrendum meš bréfi, dags. 12. febrśar sl., um brottvķsun sonar žeirra śr skólanum, giltu žvķ įkvęši stjórnsżslulaga.
II.
Ķ 13. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993, meš sķšari breytingum, er kvešiš į um aš ašili mįls skuli eiga žess kost aš tjį sig um efni mįls įšur en stjórnvald tekur įkvöršun ķ žvķ, enda liggi ekki fyrir ķ gögnum mįlsins afstaša hans og rök fyrir henni eša slķkt sé augljóslega óžarft. Ķ órjśfanlegum tengslum viš greinina eru įkvęši 14. og 15. gr. sömu laga, žar sem annars vegar er męlt fyrir um skyldu stjórnvalds til žess aš tilkynna ašila um mešferš mįls og um rétt ašila til žess aš fį aš kynna sér gögn mįls. Ķ athugasemdum meš frumvarpi til laga žeirra sem sķšan uršu aš stjórnsżslulögum nr. 37/1993 kemur fram aš kjarni andmęlareglunnar sé sį aš ekki verši tekin įkvöršun um réttarstöšu ašila fyrr en honum hefur veriš gefinn kostur į žvķ aš kynna sér mįlsgögn og mįlsįstęšur sem įkvöršun byggist į og aš tjį sig um mįliš. Ķ reglunni felist žvķ aš ašili mįls skuli eiga kost į aš tryggja réttindi sķn og hagsmuni meš žvķ aš kynna sér gögn mįls og mįlsįstęšur sem įkvöršun mun byggjast į, leišrétta framkomnar upplżsingar og koma aš frekari upplżsingum um mįlsatvik įšur en stjórnvald tekur įkvöršun ķ mįli hans. Loks segir aš andmęlareglan eigi ekki ašeins aš tryggja hagsmuni ašila. Tilgangur hennar sé einnig sį aš stušla aš žvķ aš mįl verši betur upplżst. Tengist hśn žannig rannsóknarreglunni, ž.e. aš stjórnvöld eigi aš stušla aš žvķ aš mįl sé nęgjanlega upplżst įšur en įkvöršun er tekin ķ žvķ, sbr. 10. gr. stjórnsżslulaga. (Alžt. 1992-93, A-deild, bls. 3295.)
Samkvęmt žvķ sem fram kemur ķ greinargerš var hringt til kęrenda sama dag og atburšurinn įtti sér staš og žau bošuš į fund kl. 11 daginn eftir til aš ręša višbrögš viš atvikinu. Fašir C hafi aftur į móti komiš ķ skólann kl. 8 morguninn eftir, žį įtt langan fund meš skólastjórnendum og komiš aš sjónarmišum sķnum og athugasemdum. Žvķ hafi veriš hętt viš aš halda fyrirhugašan fund kl. 11 og ķ staš žess hafist handa viš aš vinna śr fyrirliggjandi upplżsingum, m.a. sjónarmišum foreldra. Eftir hįdegiš hafi kęrendur svo veriš bošašir ķ skólann og žeim tilkynnt um įkvöršunina, um leiš og žau hafi afhent skrifleg andmęli sķn viš henni, sem ekki hafi fališ ķ sér neitt nżtt žar sem sjónarmiš og afstaša žeirra hafi žegar komiš fram į fundinum og auk žess legiš fyrir ķ gögnum mįlsins.
Kęrendur hafa mótmęlt žessari atvikalżsingu umręddan dag. Samkvęmt žvķ sem fram kemur ķ kęru og athugasemdum viš greinargerš lögmanns bęjarfélags Y hafi fašir drengsins fariš ķ skólann kl. 8 12. febrśar sl. og rętt viš tvo ašila śr skólastjórninni um mįliš meš mjög óformlegum hętti. Bošašur fundur hafi veriš haldinn kl. 11 sama dag og žar tilkynnt aš til stęši aš vķkja C tķmabundiš śr skólanum. Hafi kęrendum veriš veitt tękifęri til aš koma aš athugasemdum sķnum en ekki veittur neinn frestur til žess og žau žvķ sett fram skriflegar athugasemdir sķnar į stašnum. Hafi žeim veriš afhent bréf į móti, dags. sama dag, žar sem tilkynnt var um brottvķsunina.
Af fyrirliggjandi gögnum er ljóst aš 11. febrśar sl. kom upp atvik žar sem C sżndi af sér žannig framkomu aš starfsfólk og stjórnendur skólans žurftu aš hafa afskipti af mįlinu. Endušu žau afskipti meš žvķ aš fašir C sótti hann ķ skólann. Fyrir liggur aš viš endurkomu drengsins ķ skólann ķ október 2008 var samin sérstök įętlun sem unniš skyldi eftir skólaįriš 2008-2009, ž. į. m. hvernig skyldi brugšist viš ķ ašstęšum žegar C missir stjórn į skapi sķnu.
Ķ rökstušningi fyrir umręddri brottvķsun kemur fram ķ bréfi ašstošarskólastjóra, dags. 19. febrśar sl. aš umręddan dag hafi C rįšist aš stušningsfulltrśa og beitt hann lķkamlegu ofbeldi, notaš meišandi oršbragš auk žess sem hann hrękti į hana. Sķšan segir: „Žetta atvik lķtum viš alvarlegum augum ekki sķst m.t.t. žess aš atvik af žessu tagi hafi komiš upp įšur, žvķ var įkvešiš aš beita įkvęšum 4. mgr. 14. gr. laga um grunnskóla nr. 91/2008 og vķsa honum śr skóla tķmabundiš. Auk žess styšst žessi įkvöršun viš skólareglur skóla X...“ Af umręddum rökstušningi veršur ekki rįšiš hvort eša žį meš hvaša hętti tekin hafi veriš afstaša til sjónarmiša og athugasemda kęrenda sem žau afhentu į fundi meš ašstošarskólastjóra 12. febrśar sl. og beindust aš žvķ aš finna annaš og vęgara śrręši en brottvķsun. Aš mati rįšuneytisins kunnu žessi sjónarmiš žeirra aš vera til žess fallin aš nį sįttum ķ mįlinu og hafa įhrif į lausn mįlsins til lengri tķma. Hefši žvķ veriš įstęša til aš leggja mat į framkomin sjónarmiš og athugasemdir kęrenda, meš tilliti til mešalhófssjónarmiša, hvort önnur śrręši kynnu aš vera vęnlegri til įrangurs. Ķ žvķ sambandi veršur einnig aš horfa til žess aš umrętt atvik varšaši samskipti 9 įra drengs viš starfmann skólans. Var žvķ naušsynlegt aš mati rįšuneytisins aš tekin vęri afstaša til athugasemda foreldra ķ žessu samhengi (sbr. Pįll Hreinsson, Stjórnsżslulögin, 1994, bls. 231). Ķ žessu sambandi veršur enn fremur aš įrétta žann tilgang 4. mgr. 14 laga um grunnskóla aš tilgangur įkvęšisins er aš skapa naušsynlegt svigrśm fyrir stjórnendur skóla og foreldra til lausnar į vandanum.
Įkvöršun um brottvķsun varšar mikilvęg réttindi og skyldur nemenda sem eiga ótvķręšan rétt til žess aš sękja grunnskóla og ber jafnframt skylda til žess. Įkvöršun um brottrekstur barns śr skóla er ķžyngjandi, um mikilsverša hagsmuni er aš tefla og er žvķ mikilvęgt aš gętt sé hófs viš beitingu žessa śrręšis um leiš og tryggt er aš mįlsmešferš samkvęmt stjórnsżslulögum sé fylgt ķ slķkum tilvikum. Ķ žvķ sambandi skiptir ekki sķšur mįli aš ekki verši drįttur į mįlsmešferš og žau śrręši sem naušsyn žykir aš grķpa til hafi tilętluš įhrif.
Eins og rakiš hefur veriš hér aš framan rķkir įgreiningur milli mįlsašila um žaš meš hvaša hętti samskiptum foreldra og starfsmanna skólans hafi veriš hįttaš 12. febrśar sl. og hvaš hafi komiš fram žeirra ķ millum. Hins vegar liggur fyrir aš įkvöršun var tekin um brottvķsun C sama dag og foreldrum barst vitneskja um aš hśn vęri yfirvofandi.
Rįšuneytiš lķtur svo aš žęr ašstęšur kunni aš koma upp aš skólastjórnendur žurfi aš bregšast viš meš skjótum hętti žegar upp koma alvarleg og brżn tilvik sem kallaš geta į beitingu śrręša samkvęmt 4. mgr. 14. gr. laga um grunnskóla. Ķ slķkum tilvikum kann jafnvel aš reynast naušsynlegt aš vķkja nemanda samdęgurs śr skóla. Eigi brottvķsun hins vegar aš vara lengur en žann sama dag er skólastjórnendum naušsynlegt aš tryggja andmęlarétt samkvęmt lagaįkvęšinu. Jįta veršur skólastjórnendum įkvešiš svigrśm til aš hraša andmęlaferlinu ķ svo alvarlegum mįlum, žannig aš taka megi įkvöršun bęši fljótt og örugglega. Slķk ķžyngjandi įkvöršun veršur hins vegar aš byggjast į traustum og mįlefnalegum forsendum og ber skólastjórnendum aš tryggja aš andmęlaréttur hafi veriš veittur meš raunhęfum og sannanlegum hętti og rökstudd afstaša sé tekin til framkominna sjónarmiša hlutašeigandi ķ mįlinu įšur en įkvöršun er tekin um brottrekstur į grundvelli įkvęšisins.
Eins og hér hįttar til, aš teknu tilliti til žess įgreinings sem uppi er milli ašila um mįlsatvik žann 12. febrśar sl., og žvķ aš ekki veršur slegiš föstu aš andmęlaréttar kęrenda hafi fyllilega veriš gętt, telur rįšuneytiš aš ekki verši fullyrt aš viš undirbśning įkvöršunar um brottvķsun C śr skólanum hafi kęrendur fengiš raunhęft tękifęri til žess aš koma aš sjónarmišum sķnum įšur en hin kęrša įkvöršun var tekin og aš lagt hafi veriš mat į sjónarmiš žeirra ķ ljósi allra atvika mįlsins.
Samkvęmt framansögšu voru annmarkar į mešferš stjórnenda skóla X į mįlinu. Skorti žar į aš gętt vęri andmęlaréttar kęrenda og tekin vęri afstaša til sjónarmiša žeirra meš raunhęfum og sannanlegum hętti, og žar meš aš įkvöršun um brottvķsun C vęri byggš į nęgilega traustum grunni. Aš mati rįšuneytisins veršur aš telja žį annmarka sem hér hefur veriš lżst verulega og veršur žvķ ekki hjį žvķ komist aš ógilda hina kęršu įkvöršun um brottreksturinn, eins og nįnar greinir ķ śrskuršaroršum.
III.
Kęrendur halda žvķ einnig fram aš mešalhófsregla stjórnsżslulaga hafi ekki veriš virt viš mešferš mįlsins. Ķ 12. gr. stjórnsżslulaga er męlt fyrir um aš stjórnvöld skulu žvķ ašeins taka ķžyngjandi stjórnvaldsįkvöršun žegar lögmętu markmiši, sem aš er stefnt, veršur ekki nįš meš öšru og vęgara móti. Skal žess žį gętt aš ekki sé fariš strangar ķ sakirnar en naušsyn ber til. Ķ mešalhófsreglunni felast žrķr meginžęttir. Ķ fyrsta lagi er gerš sś krafa aš efni įkvöršunarinnar sé til žess falliš aš nį žvķ markmiši sem aš er stefnt, ķ öšru lagi skal velja žaš śrręši sem vęgast er žar sem fleiri śrręša er völ er žjónaš geta žvķ markmiši sem aš er stefnt og ķ žrišja lagi er gerš sś krafa aš gętt sé hófs ķ beitingu žess śrręšis sem vališ hefur veriš. Žvķ er óheimilt aš beita śrręšinu į harkalegri hįtt en naušsyn ber til. Eins og įšur hefur veriš rakiš varšar įkvöršun um brottrekstur mikilsverša hagsmuni nemenda, réttindi žeirra og skyldur, og er ķžyngjandi fyrir žann sem ķ hlut į. Rįšuneytiš hefur komist aš nišurstöšu um aš andmęlaréttar hafi ekki veriš nęgilega gętt ķ mįli žessu. Aš sama skapi veršur ekki séš aš könnuš hafi veriš önnur og vęgari śrręši sem kynnu aš hafa komiš ķ veg fyrir aš grķpa žyrfti til brottvķsunar ķ umrętt sinn, svo sem sérstök fylgd stušningsašila sem hefši mögulega žjónaš žvķ markmiši sem aš var stefnt meš umręddri brottvķsun. Viš mat į žvķ hvort mešalhófs hafi veriš gętt ķ mįli žessu veršur óhjįkvęmilega aš lķta til žess aš drengnum hafi fjórum mįnušum įšur veriš vķsaš śr sama skóla ótķmabundiš ķ žrjįr vikur og bar skólastjórnendum žvķ aš leita allra leiša, ķ samvinnu viš kęrendur, svo til endurtekinnar brottvķsunar žyrfti ekki aš koma ķ umrętt sinn. Telur rįšuneytiš žvķ aš ekki hafi veriš gętt mešalhófs viš töku hinnar kęršu įkvöršunar, sem telst verulegur annmarki į stjórnvaldsįkvöršun og veršur žvķ jafnframt aš ógilda hana af žeim sökum.
IV.
Samkvęmt žvķ sem hér hefur veriš rakiš er žaš mat rįšuneytisins aš sś įkvöršun skólastjóra skóla X aš vķsa syni kęrenda śr skólanum, 12. febrśar sl., sé haldin verulegum annmarka vegna brota į mešalhófsreglu og andmęlarétti kęrenda. Sś įkvöršun er žvķ ógildanleg af žeim įstęšum, eins og nįnar greinir ķ śrskuršaroršum.
ŚRSKURŠARORŠ:
Įkvöršun skólastjóra skóla X um tķmabundna brottvikningu C śr skóla X, sem tilkynnt var um ķ bréfi til foreldra hans, dags. 12. febrśar 2009, er felld śr gildi.
