Śrskuršarnefnd samkvęmt lögum um hollustuhętti og mengunarvarnir
8/2005
Śrskuršarnefnd skv. 31. gr. laga nr. 7/1998.
Įr 2005 föstudaginn 18. nóvember, kom nefnd skv. 31.gr. l. nr. 7/1998 saman til fundar į skrifstofu formanns nefndarinnar aš Sölvhólsgötu 7 ķ Reykjavķk. Mętt voru Gunnar Eydal, Gušrśn Helga Brynleifsdóttir og Lįra G. Hansdóttir.
Fyrir var tekiš mįl nr. 8/2005 Hreinn Pįlsson, Asparteigi 2, 270 Mosfellsbę gegn Blįskógabyggš..
Ķ mįlinu er kvešinn upp svofelldur
Śrskuršur
I.
Stjórnsżslukęra Hreins Pįlssonar kt. 050637-4769, Asparteigi 2, 270 Mosfellsbę er dags. 27. aprķl, 2005. Kęrš er stjórnvaldsįkvöršun Blįskógabyggšar į rotžróargjaldi fyrir įriš 2005 vegna sumarhśss Hreins, B-gata lóš 17 ķ landi Mišdals ķ Blįskógabyggš. Žess er krafist aš įkvöršun um rotžróargjald verši felld śr gildi. Žį er og krafist lękkunar į sorphiršugjaldi og aš žaš verši įkvaršaš ķ samręmi viš birta og gildandi gjaldskrį sveitarfélagins. Hreinn er hér eftir nefndur kęrandi, en Blįskógabyggš kęrši.. Kęrša var sent afrit af gögnum kęranda meš bréfi dags. 16. maķ s.l. Svarbréf kęrša er dags. 20. jśnķ s.l. Var svarbréf žaš sent kęranda til umsagnar og sendi hann svarbréf dags. 12. jślķ 2005. Stjórnsżslukęru fylgdu eftirfarandi gögn:
1) Afrit af sešli um įlagningu fasteignagjalda 2005.
2) Afrit af bréfi kęrša, skżringar į įlagningarreglum fasteignagjalda fyrir Blįskógabyggš įriš 2005.
Greinargerš kęrša fylgdu eftirfarandi gögn:
1) Samžykkt Blįskógabyggšar, samžykkt Heilbrigšisnefndar Sušurlands frį 15. febrśar 2005 og auglżsing umhverfisrįšuneytis ķ Stjórnartķšindum
B 53/2005.
2) Gjaldskrį vegna seyrulosunar frį nóvember 2004, samžykkt Heilbrigšiseftirlits Sušurlands frį 15. mars, 2005 og auglżsing ķ Stjórnartķšindum.
3) Upplżsingar og stašreyndir, Umhverfisstofnun maķ 2005.
4) Gjaldskrį vegna sorphiršu ķ Blįskógabyggš.
II.
Ķ stjórnsżslukęru dags. 27. aprķl 2005 gerir kęrandi žęr kröfur aš śrskuršarnefnd felli śr gildi stjórnvaldsįkvöršun kęrša um įlagningu rotžróargjalds į kęranda vegna sumarhśss kęranda viš B-götu lóš 17 fyrir įriš 2005. Žį er žess og krafist aš sorpgjald verši lękkaš og įkvaršaš ķ samręmi viš birta og gildandi gjaldskrį kęrša.
Mįlavöxtum lżsir kęrandi svo aš hann séi eigandi sumarhśss ķ landi Mišdals. Hafi honum fyrir nokkrum dögum borist ķ pósti ódagsettur įlagningarsešill fasteignagjalda svo og rotžróar- og sorpgjalds. Telji kęrandi aš sorphiršugjaldiš hafi veriš įkvaršaš of hįtt og ekki ķ samręmi viš birta og gildandi gjaldskrį. Aftur į móti telji kęrandi aš rotžróargjald verši ekki lagt į žar sem til žess skorti allar heimildir. Gerir kęrandi žęr kröfur aš kęrši rökstyšji og leggi fram gildandi og birta gjaldskrį sem heimili kęrša töku sorpgjalds og aš fjįrhęš sorpgjalds verši ekki įkvešin hęrri en gjaldskrį segi til um. Krafist er ógildingar rotžróargjalds žar sem engin gild réttarheimild hafi veriš til stašar til įlagningar gjaldsins žegar žaš hafi veriš lagt į. Žannig hafši samžykkt um gjaldiš stašfest af umhverfisrįšherra ekki veriš birt žegar gjaldiš hafi veriš lagt į. Į sama mįta hafši gjaldskrįin ekki veriš birt ķ Stjórnartķšindum. Žvķ fari žessi įlagningarhįttur ķ bįga viš skżr fyrirmęli 5. mgr. 25.gr. laga nr. 7/1998 svo og 7. gr. l. nr. 64/1943 um birtingu laga og stjórnvaldserinda.
Bendir kęrandi į aš fari svo aš gjaldskrįin verši birt įšur en śrskuršur ķ mįli žessu sé uppkvešinn sé įlagningin engu aš sķšur ólögleg, žar sem hśn sé žį afturvirk og taki til mįnaša sem žegar séu lišnir. Vķsar kęrandi um ólögmęti afturvirkra įlagningu žjónustugjalda til dóms Hrd. 1984:560.
Kęrandi kvešur aš ķ öšru lagi sé žvķ haldiš fram aš kęrši hafi fariš śt fyrir valdheimildir sķnar žegar hann hafi skyldaš alla ķbśša sveitarfélagsins til žess aš kaupa af sér žjónustu um seyrulosun. Hvorki lög né reglugeršir geti leitt til žessarar nišurstöšu. Į hinn bóginn sé ķbśum sveitarfélaga skylt aš sjį til žess aš seyrulosun sé ķ samręmi viš lög og reglugeršir og hafi heilbrigšisfulltrśi og eftir atvikum starfsmenn sveitarfélaga löglegar heimildir til žess aš hafa eftirlit meš žvķ og eftir atvikum aš lįta framkvęma seyrulosun į kostnaš fasteignareiganda ef hann vanręki aš kaupa aš sér slķka žjónustu ašila sem hafi opinber leyfi til žess aš sinna henni.
Kvešur kęrandi aš hvernig sem į sé litiš sé žvķ įlagning seyrulosunargjald ólöglegt og beri aš ógilda žaš. Kęrandi įskilur sé rétt til žess aš koma aš nżjum lagarökum og kröfum. Ennfremur aš koma aš andmęlum viš žau gögn sem kęrši kunni aš leggja fram.
Svarbréf kęranda v. greinargeršar kęrša er dags. 12. jślķ s.l. Ķtrekar kęrandi kröfur sķnar, en gerir kröfu um aš sorpgjald verši lękkaš fyrir janśar til aprķl 2005 og įkvaršaš ķ samręmi viš birta og žįgildandi gjaldskrį kęrša nr. 96/2004.
Kęrandi ķtrekar enn aš kęrši hafi fariš śt fyrir valdheimildir sķnar žegar hann hafi tekiš įkvöršun um aš skylda alla ķbśa sveitarfélagsins til žess aš kaupa af sér žjónustu um seyrulosun. Hvorki lög né reglugeršir leiši til žessarar nišurstöšu. Slķk ķžyngjandi įkvöršun verši į grundvelli lögmętisreglunnar aš eiga sér bęši skżra og ótvķręša lagastoš sem kęrandi kvešur įkvöršun ekki hafa, enda komi žaš ekki fram ķ greinargerš kęrša. Bendir kęrandi į aš ekki megi rugla saman skorti į lagaheimild til žess fyrir kęrša aš žvinga borgara til aš kaupa žessa žjónustu af kęrša og žeirri skylda sumarhśsaeigenda aš lįta losa seyru hjį sér ķ samręmi viš lög og reglur. Kvešur kęrandi aš hinn einfaldi kjarni mįlsins sé aš 25. gr. l. nr. 7/1998 veiti kęrša ekki lagaheimild til žess aš skylda fasteignareigendur kęrša til žess aš kaupa hjį sér žjónustu um seyrulosun. Į grundvelli lögmętisreglu gildi žvķ frelsi borgaranna til žess aš velja sér višsemjanda svo lengi sem hann hefur tilskilin leyfi til žess aš sinna slķkri žjónustu og fariš sé aš öšru leyti aš gildandi lögum og reglum um seyrulosun.
Kęrandi krefst žess til vara aš rotžróargjald verši ógilt žar sem engin gild réttarheimild hafi veriš til stašar til įlagningar gjaldsins žegar žaš hafi veriš lagt į. Žannig hafi samžykkt um gjaldiš ekki veriš birt ķ Stjórnartķšindum žegar gjaldiš hafi veriš lagt į. Eldri gjaldskrį hafi ekki heldur veriš til stašar. Fari žvķ žessi įlagningarhįttur ķ bįga viš skżr fyrirmęli 5. mgr. 25. gr. l. nr. 7/1998 svo og 7. gr. l. nr. 64/1943. Žį ķtrekar kęrandi og skżrir kröfur varšandi sorphiršugjald sem hafi veriš įkvešiš of hįtt fyrir mįnušina febrśar til aprķl og ekki ķ samręmi viš gildandi gjaldskrį nr. 96/2004 og krefst hann žvķ endurgreišslu.
III.
Greinargerš kęrša er dagsett 20. jśnķ, 2005. Vķsar sveitarstjóri kęrša til žess aš sveitarstjórn kęrša hafi rętt ķtarlega um losun seyru śr rotžróm. Vandamįl žetta hafi fariš vaxandi, en aš auki hafi komiš fram vitneskja um aš losun hafi ekki veriš sinnt og ķ kjölfar žess komiš upp vandamįl m.a. mengun vatnsbóla og sżkingar. Hafi mįliš oršiš flóknara žar sem bęndur meš haugsugur hafi ekki heimild til aš sjį um losun og uršun seyru heldur žurfi til žess višurkenndar ašferšir og tękjabśnaš. Til žess aš uppfylla skyldur kęrša hafi veriš samžykktar reglur um seyrulosun, gjaldskrį og ennfremur hafi verkiš veriš bošiš śt og žaš tilkynnt sérstaklega meš żmsu móti. Heilbrigšiseftirlit Sušurlands hafi veriš meš ķ rįšum, enda žurfi samžykki žess til aš koma aš aflokinni umręšu ķ sveitarstjórn.
Sveitarstjóri kęrša kvešur heimild kęrša vera ķ 14. gr. rgl. um mešhöndlun seyru. Skv. 25. gr. l. nr. 7/1998 sé sveitarstjórnum heimilt aš setja samžykktir og gjaldskrį um mešferš śrgangs og skólps. Sveitarstjóri bendir į aš žó sveitarfélög hafi skżrar heimildir til žess aš leggja į seyrulosunargjöld sé ljóst aš heimildir sveitarfélags nįi ekki til annars en aš leggja į gjöld fyrir meiru en įföllnum kostnaši viš žennan verkžįtt. Er ennfremur bent į aš įkvöršun kęrša um seyrulosun sé tekin ķ ljósi brżnna heildarhagsmuna og ķ samręmi viš lög og reglugeršir. Bendir kęrši į aš gjaldskrį vegna seyrulosunar sé byggš į greišsludreifingu til žriggja įra sem eigi aš nęgja fyrir einni losun. Gjaldskrį kęrša vegna nęsta įrs muni byggja į kostnaši vegna įrsins 2005 og gjald vegna įrsins 2007 į raunkostnaši įranna 2005 og 2006. Bent er ennfremur į aš um sé aš ręša įrgjald en ekki mįnašargjald žó greišslu sé dreift og innheimt um leiš og fasteignagjöld. Sé framangreint skošaš ķ heild er žaš skošun sveitarstjóra kęrša aš vķsa skuli kröfum kęranda į bug, en til vara sé kęrši tilbśinn til aš greiša viškomandi hlutfallslega af įlögšu įrgjaldi 2005 til žess tķma er auglżsing um gjaldskrį birtist ķ Stjórnartķšindum.
IV.
Įgreiningur mįls žessa snżst um hękkun sorphiršugjalds annars vegar og hins vegar įlagningu seyrulosunargjalds. Gjaldskrį kęrša um sorphiršu var birt 27. aprķl 2005. Gildistķmi hękkunar getur ekki veriš fyrr en frį og meš žeim tķma enda kemur fram ķ gjaldskrį fyrir 2005 aš frį og meš sama tķma falli śr gildi eldri gjaldskrį fyrir sorphiršu ķ Blįskógabyggš.
Ķ 14. gr. rgl. nr. 799/1999 kemur fram aš sveitarstjórnir skuli sjį til žess aš komiš sé į kerfisbundinni tęmingu į seyru śr rotžróm. Meš tilvķsan til žess og meš tilvķsun til 25. gr. l. nr. 7/1998 er sveitarstjórnum heimilt aš setja samžykktir og gjaldskrį um mešferš śrgangs og sorps. Eru žvķ heimildir kęrša ķ samręmi viš gildandi lög og reglugeršir og įlagning gjalda vegna seyrulosunar einnig. Įlögš gjöld mega žó aldrei vera hęrri heldur en žjónusta sś sem veitt er.
Meš tilvķsan til framangreinds er žaš žvķ nišurstaša nefndarinnar aš kęrša hafi ekki veriš heimilt aš krefja um hęrri sorphiršugjöld fyrr en auglżsing um gjaldskrį var birt. Er žvķ fallist į kröfu kęranda um aš hękkun sé bundin birtingu gjaldskrįr.
Eins og fram er komiš eru įlögš gjöld vegna seyrulosunar lögmęt.
ŚRSKURŠARORŠ:
Fallist er į kröfu kęranda um gildistķma auglżsingar um sorphiršugjald. Breyting į gjaldskrį tekur fyrst gildi meš birtingu auglżsingar. Ekki er fallist į kröfu kęranda um ógildingu į įkvöršun kęrša um įlagningu seyrulosunargjalds.
___________________________________
Lįra G. Hansdóttir
__________________________ ___________________________
Gunnar Eydal Gušrśn Helga Brynleifsdóttir
