Śrskuršarnefnd samkvęmt lögum um hollustuhętti og mengunarvarnir
14/2008
Mįl nr. 14/2008.
Śrskuršarnefnd skv. 31. gr. laga nr. 7/1998.
Įr 2008, žrišjudaginn 30. desember kom nefnd skv. 31.gr. l. nr. 7/1998 saman til fundar į skrifstofu formanns nefndarinnar aš Sušurlandsbraut 6 ķ Reykjavķk. Mętt voru Steinunn Gušbjartsdóttir, Gunnar Eydal og Gušrśn Helga Brynleifsdóttir. Fyrir var tekiš mįl nr. 14/2008 Dreifing ehf., kt. 490287-1599, Vatnagöršum 8, 104 Reykjavķk, hér eftir nefnt kęrandi gegn Heilbrigšiseftirliti Reykjavķkur, hér eftir nefnt kęrši.
Ķ mįlinu er kvešinn upp svofelldur
śrskuršur:
I. Ašild kęrumįls og kröfur
Fyrir nefndinni liggur kęra Dreifingar hf. dagsett 15. desember 2008 žar sem įkvöršun Heilbrigšiseftirlits Reykjavķkur dagsett 11. nóvember 2008 er kęrš. Meš įkvöršuninni var kęranda gert aš innkalla og hętta sölu frį og meš 1. janśar 2009 į McCain Pizza Crescendo Rising Crust Pizza 4 Cheese og McCain Pizza Crescendo Rising Crust Pizza Pepperoni vegna notkunar aukefnisins E 541 ķ žeim
Framangreind įkvöršun var kęrš žann 15. desember 2008. Ķ kęrunni var žess einnig krafist aš réttarįhrifum hinnar kęršu įkvöršunar yrši frestaš žar til nefndin kvęši upp fullnašarśrskurš ķ mįlinu. Er sś krafa hér til umfjöllunar.
Eftirfarandi skjöl hafa veriš lögš fram ķ mįlinu:
1. Stjórnsżslukęra dags. 15.12.2008
2. Athugasemdir kęranda dags. 25.12.2008
II. Mįlsatvik.
Kęrandi flytur inn McCain pizzubotna. Honum var send įkvöršun kęrša meš bréfi dagsettu 11.11.2008. Ķ įkvöršuninni kemur fram aš viš athugun į innihaldi botnanna hafi komiš ķ ljós aš žar sé aš finna aukefniš E 541, sem sé óheimilt aš mati kęrša. Var kęranda gert aš innkalla og hętta sölu frį og meš 1. janśar 2009.
IV. Mįlsįstęšur og rök kęranda.
Kęrandi hefur veriš umbošsmašur McCain į Ķslandi sķšastlišin 35 įr. Hann hefur flutt inn žį pizzubotna sem mįliš snżst um frį įrinu 1997. Ķ bréfi kęranda til nefndarinnar kemur fram aš ķ įgśst sl. hafi kęrši haft samband og óskaš eftir fundi vegna žess aš viš athugun į innihaldi pizzubotnanna hafi m.a. komiš ķ ljós aš žar vęri aš finna aukefniš E 541. Kęrši vķsaši til reglugeršar 500/2005, sbr. reglugerš 285/2002 um aukefni ķ matvęlum lišur 7.1.
Fundurinn var haldinn 19.08.2008. Žar var fariš yfir mįliš og var žaš skilningur kęranda aš ekki vęri aš vęnta frekari ašgerša af hįlfu kęrša. Sś varš žó ekki raunin og meš bréfi dags. 21.08.2008 var kęranda tilkynnt aš vęnta mętti žeirrar įkvöršunar aš krefjast innköllunar og sölustöšvunar į pizzubotnunum.
Kęrandi mótmęlti og sendi kęrša ódagsett bréf žar sem m.a. var bent į aš samkvęmt tilskipun EES 95/2/EC vęri heimilt aš nota efniš ķ skonsur. Aš mati kęrša ęttu pizzubotnarnir undir žį skilgreiningu.
Kęrandi bendir į aš efniš geti ekki veriš hęttulegt mönnum. Žaš er heimilt ķ skonsum, sé magniš innan heimilašra marka, sem įgreiningslaust er aš raunin sé ķ botnunum.
Meš bréfi dags. 21.10.2008 hafnaši kęrši žessu, m.a. meš žeim rökum aš ger vęri notaš ķ botnana og žvķ féllu žeir undir liš 7.1. ķ reglugerš 500/2005.
Kęrandi sendi kęrša frekari gögn mįli sķnu til stušnings žann 29.10.2008 žar sem bent var į aš skonsur innihaldi oft ger žannig aš ekki gęti žaš rįšiš śrslitum ķ mįli žessu.
Kęrandi segir aš kęrši hafi žrįtt fyrir žaš įkvešiš aš breyta ekki fyrri afstöšu. Forsendan hafi veriš sś aš samkvęmt įliti kęrša geti pizzubotnar ekki flokkast undir žaš sem į ensku kallist fine bakery wares.
Aš mati kęranda er žaš įlitamįl hvar nįkvęmlega eigi aš stašsetja pizzubotnana ķ žeim reglugeršarįkvęšum sem komi til skošunar. Aš mati kęranda verši aš gera žęr kröfur aš stjórnvald sem beitir jafn róttękri įkvöršun og sölubanni og innköllun hafi fast land undir fótum aš žessu leyti. Žaš nęgi ekki aš til grundvallar sé lagt įlit eša skošun. Vissa žurfi aš vera fyrir hendi og um hana sé ekki aš ręša ķ mįli žessu.
Samkvęmt bréfi kęrša dags. 11.11. 2008 er įkvöršun kęrša byggš į 5. gr. rgl. 285/2002, 26. gr. l. 7/1998 og 29. gr. l. 93/1995. Aš mati kęranda er engin heimild ķ įkvęšunum til sölubanns og innköllunar.
Ķ 2. mgr. 26. gr. l. 7/1998 segir: „Stöšvun starfsemi og förgun į vörum skal žvķ ašeins beitt aš um alvarlegri tilvik eša ķtrekaš brot sé aš ręša eša ef ašilar sinna ekki śrbótum innan tiltekins frests og er heimilt aš leita ašstošar lögreglu ef meš žarf. Sé um slķk brot aš ręša getur heilbrigšisnefnd afturkallaš starfsleyfi viškomandi reksturs.“
Kęrandi telur śtilokaš aš fallast į aš eitthvaš af žvķ sem žarna er rakiš , ž.e. alvarlegt tilvik, ķtrekaš brot eša śrbótum ekki sinnt, eigi viš.
Žį fellst kęrandi ekki į aš 29. gr. l . 93/1995 eigi viš enda ekki um žaš aš ręša aš fyrir liggi rökstuddur grunur um aš matvęli uppfylli ekki įkvęši laganna eša reglugerša settra samkvęmt žeim. Kęrandi telur einnig meš vķsan til matvęlalaganna nr. 93/1995 aš įherslan aš žessu leyti liggi į žvķ hvort aukefni geti talist hęttuleg neytendum. Mat į žvķ byggist į įhęttumati, sem i langflestum tilfellum er unniš unniš af sérfręšingum Evrópusambandsins. Kęranda er ekki kunnugt um aš slķkt mat liggi fyrir varšandi žaš įlitamįl sem hér er uppi og žašan af sķšur aš fram hafi fariš ķslenskt įhęttumat hvaš žetta varšar. Kęrandi telur žvķ aš ekki hafi veriš sżnt fram į žaš af hįlfu eftirlitsins aš įkvęši reglugeršar 500/2005 sbr. 285/2002 heimili žęr róttęku ašgeršir sem hér er gripiš til.
Kęrandi telur og aš kęrandi hafi ķ mįli žessu ekki gętt žżšingamikilla įkvęša stjórnsżslulaga nr. 37/1997 svo sem:
10. gr. um rannsóknarregluna, en kęrandi telur aš žvķ fari fjarri aš mįliš hafi veriš nęgjanlega upplżst įšur en įkvöršun var tekin. Engra gagna var aflaš frį kęranda eša honum yfirleitt gefinn kostur į aš koma gögnum į framfęri įšur en įkvöršun var tekin. Ekki er kunnugt um aš sżnt hafi veriš fram į žaš meš įhęttumati og, eša neyslukönnun aš efniš sé hęttulegt mönnum, eins og hér aš framan var bent į.
12. gr., mešalhófsreglan, žar sem m.a. kemur fram sś meginregla aš varlega skuli fariš žegar ķžyngjandi įkvöršun er tekin og žess gętt aš ekki skuli fariš strangar ķ sakirnar en naušsyn bar til. Hér er m.a. vķsaš til žess vafa sem kęrandi telur liggja fyrir varšandi hvar eftirlitiš stašsetur pizzubotnana ķ tilvitnušum reglugeršarįkvęšum til aš réttlęta nišurstöšu sķna, eins og hér aš framan var vikiš aš.
13. gr. andmęlaréttur,en kęrandi telur aš kęrši hafi ekki gętt įkvęša um andmęlarétt, sem kveša į um žaš aš ašili mįls skuli eiga žess kost aš tjį sig um efni mįls, įšur en stjórnvaldsįkvöršun er tekin. Įkvöršun kęrša var tilkynnt kęranda meš bréfi dags. 21.08.2008 og žį hafši kęranda ekki gefist kostur til neinnar gagnaöflunar eša śtskżringa į sjónarmišum sķnum og ekki er fallist į af hans hįlfu aš óformlegur fundur haldinn tveimur dögum fyrir dagsetningu umrędds bréfs fullnęgi skilyršum laga aš žessu leyti.
Kęrandi bendir ķ žessu sambandi į žann skżra vilja löggjafans aš ķžyngjandi stjórnvaldsįkvöršun sé ekki tekin fyrr en sį sem henni er beint gegn hafi įtt žess kost aš koma sjónarmišum sķnum į framfęri, enda kunnara en frį žurfi aš segja aš žaš reynist oft erfitt aš fį įkvöršunum sem žegar liggja fyrir breytt žó gild rök liggi til žess og žessu hefur löggjafinn gert sér grein fyrir.
Fyrst er žvķ haldiš fram aš žar sem ger sé ķ botnunum falli žeir undir liš 7.1. ķ reglugerš 500/2005, en žegar bent er į aš ger finnist einnig ķ skonsum er fariš śt ķ žaš aš tślka hvaš į erlendum mįlum kallist „ fine bakery wares „ og hver er kominn til meš aš fullyrša aš žaš geti ekki įtt viš pizzubotna eins og hvaš annaš.
Kęrandi telur einnig aš hér sé vegiš aš atvinnufrelsi hans m.a. meš vķsan til 75. gr. stjórnarskrįrinnar og slķkar ašgeršir geti aldrei veriš heimilar sé minnsti vafi į lögmęti žeirra eins og hér er vafalaust raunin.
Ķ ljósi framanritašs krefst kęrandi žess aš įkvöršun kęrša verši śr gildi felld og jafnframt aš réttarįhrifum hinnar kęršu įkvöršunar verši frestaš, žar til endanleg nišurstaša liggur fyrir.
V. Mįlsįstęšur og rök kęrša.
Kęrši mótmęlir žvķ aš réttarįhrifum įkvöršunarinnar verši frestaš. Kęrši mótmęlir žeirri stašhęfingu kęranda aš įkvöršun um sölubann sé röng. Pizzubotnar geti ekki talist vera skonsur žrįtt fyrir aš žaš henti kęranda aš lķta svo į mįliš. Žvķ sé śtilokaš aš fella pizzubotna undir önnur įkvęši laga eša reglna en gert er ķ bréfi kęrša dags. 21. įgśst s.l., žar sem rękilega er gerš grein fyrir žeim annmörkum, sem į vörunni eru. Kęrandi hefur ķ engu sżnt fram į žeir annmarkar séu ekki fyrir hendi.
Kęrši bendir į, aš kęranda var veittur andmęlaréttur meš bréfi kęrša dags. 21. įgśst s.l. og enn į nż ķ bréfi kęranda 21. október s.l. Žvķ er alröng sś fullyršing kęranda, aš hann hafi ekki notiš andmęlaréttar, enda neytti hann réttarins meš ódags. bréfi sķnu, sem fylgir kęru hans.
Kęrandi heldur žvķ fram aš rannsóknarregla hafi veriš brotin. Kęrši sinnir matvęlaeftirliti į markaši ķ Reykjavķk. Rannsókn į tilteknum pizzubotnum fór fram meš višurkenndum ašferšum viš matvęlaeftirlit, ž.e. sżna af vörunni var aflaš og varan rannsökuš af kęrša. Rannsóknin beindist aš merkingum į vörunni, sem voru ófullnęgjandi og gįfu jafnframt til kynna, aš ķ vörunni vęru óleyfileg aukaefni, sem ekki eru leyfš ķ pizzubotnum hér į landi og rękilega er gerš grein fyrir nišurstöšum rannsóknarinnar ķ bréfi kęrša 21. įgśst s.l. Frekari rannsókna var ekki žörf til aš komast aš nišurtöšu varšandi vöruna.
Kęrši heldur žvķ fram aš mešalhófsregla hafi veriš brotin meš žvķ aš kęrši fallist ekki į aš kalla pizzubotna skonsur. Matavęlalöggjöfin og reglur um merkingar matvęla veiti ekki svigrśm til svo rśmrar tślkunar. Merkingar vöru eru annaš hvort ķ lagi eša ekki ķ lagi. Eina śrręšiš varšandi vörur, sem ekki uppfylla kröfur um merkingar og innihald vöru, er aš taka žęr af markaši. Žaš er ķ langflestum tilvikum gert meš góšri samvinnu viš framleišendur og dreifendur matvęla og žį jafnframt veittir rśmir frestir til ašgerša. Įšur en ašgerša er krafist, er žó įvallt reynt til žrautar aš leysa mįl meš samkomulagi viš dreifendur. Gerir žaš mįlsmešferšartķma oft mjög rśman til hagsbóta fyrir dreifandann. Önnur śrręši en aš innkalla vöruna eru ekki fyrir hendi, auk žess sem kęrši veršur aš gęta jafnręšis viš matvęlaeftirlit. Žaš er ófrįvķkjanleg regla aš ranglega merktar vörur eru innkallašar og merktar į nż, oftast ķ góšri samvinnu viš įbyrga matvęlainnflytjendur. Įbyrgšin er framleišanda og dreifanda vöru.
Kęrši krefst žess, aš ekki verši fallist į kröfu kęranda um frestun réttarįrifa. Kęrša var kunnugt um įkvöršun kęrša 21. október s.l. er honum var kynnt fyrirhuguš įkvöršun. Įkvöršun meš bréfi dags. 11. nóvember er ętlaš aš taka gildi 1. janśar n.k. Kęrandi hefur haft mjög rśman tķma til uppfylla kröfur kęrša. Kęrandi kżs hins vegar aš leggja fram kęru og krefjast žess, örfįum dögum fyrir 1. janśar, aš kęran fresti réttarįhrifum. Kęranda var ķ lofa lagiš aš gera kröfu žessa a.m.k. mįnuši fyrr en hann gerši. Žegar af žeirri įstęšu ber aš hafna kröfu kęranda um frestun réttarįhrifa įkvöršunar kęranda.
Kęrši bendir jafnframt į aš žaš er aš hans mati óheppilegt aš tveir nefndarmanna, sem žįtt tóku ķ śrskurši um McCormic kryddblöndur gętu talist vanhęfir sakir tengsla sinna viš Reykavķkurborg. Annar žeirra er mešal ęšstu stjórnenda borgarinnar og hinn framkvęmdastjóri fyrirtękis, sem er ķ meirihlutaeigu borgarinnar. Žaš er mat kęrša aš heppilegra sé aš kalla inn varamenn fyrir žį.
VI. Įlit og nišurstaša śrskuršarnefndar.
Kęrši hefur bent į aš žaš sé aš hans mati óheppilegt aš tveir nefndarmanna, sem žįtt tóku ķ śrskurši um McCormic kryddblöndur sem kvešinn var upp 16. desember sl. ķ mįli nr. 12/2008, getu talist vanhęfir sakir tengsla sinna viš Reykavķkurborg. Žessi fullyršing er röng žar sem enginn nefndarmanna er framkvęmdastjóri fyrirtękis ķ meirihlutaeigu borgarinnar. Einn nefndarmanna starfar hjį Reykjavķkurborg en er ekki mešal ęšstu stjórnenda hjį stofnuninni. Eins og mįliš liggur fyrir telur nefndin ekkert fram komiš sem styšur žaš aš um vanhęfi sé aš ręša eša aš vanhęfisreglur stjórnsżslulaga eigi viš.
Ķ 1. mgr. 29. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993 er lögfest sś meginregla aš stjórnsżslukęra fresti ekki réttarįhrifum įkvöršunar stjórnvalds. Ķ 2. mgr. 29 gr. laganna er kvešiš į um, aš heimilt sé aš fresta réttarįhrifum kęršrar įkvöršunar mešan kęra er til mešferšar, séu fyrir hendi įstęšur sem męla meš žvķ. Žetta įkvęši hefur veriš skżrt į žann veg aš lķta beri til réttmętra hagsmuna allra ašila mįlsins. Lķta beri til žess m.a. hversu langt er um lišiš frį žvķ aš hin kęrša įkvöršun var tilkynnt ašilum, og žess hversu lķklegt sé aš įkvöršuninni verši breytt.
Ķ greinargerš meš stjórnsżslulögunum er aš finna leišbeiningar um notkun śrręšisins. Fram kemur aš meta verši ķ hverju tilviki fyrir sig hvort réttlętanlegt sé aš fresta réttarįhrifum kęršrar įkvöršunar. Viš slķkt mat ber aš lķta til hagsmuna hjį öllum ašilum mįlsins. Lķta ber til žess hversu langt er um lišiš frį žvķ aš hin kęrša įkvöršun var tilkynnt ašilum, en einnig veršur aš horfa til žess hversu lķklegt žaš sé aš įkvöršuninni verši breytt. Almennt męlir žaš į móti žvķ aš réttarįhrifum įkvöršunar sé frestaš ef til stašar eru mikilvęgir almannahagsmunir, t.d. žar sem įkvöršun hefur aš markmiši aš koma ķ veg fyrir hęttuįstand. Žaš męlir hins vegar meš žvķ aš fresta réttarįhrifum įkvöršunar ef ašili mįls er ašeins einn og įkvöršun er ķžyngjandi fyrir hann, veldur honum t.d. tjóni. Žetta sjónarmiš vegur sérstaklega žungt ķ žeim tilvikum žar sem erfitt yrši aš rįša bót į tjóninu, enda žótt įkvöršunin yrši sķšar felld śr gildi af hinu ęšra stjórnvaldi.
Meginreglan er sś aš stjórnsżslukęra fresti ekki réttarįhrifum įkvöršunar. Undantekningar frį žeirri meginreglu veršur aš skżra žröngt. Heimild til frestunar er žvķ hįš žvķ aš sérstakar įstęšur męli meš frestun. Nefndi lagši heildstętt mat į žau andstęšu sjónarmiš sem tekist er į um ķ žessu mįli. Aš mati nefndarinnar hefur kęrandi ekki lagt fram haldbęr rök fyrir žvķ aš įkvöršun kęrša sé röng. Žį var aš mati nefndarinnar gętt meginreglna stjórnsżsluréttar um mįlsmešferš.
Nišurstaša nefndarinnar er sś aš krafa kęranda um frestun réttarįhrifa hinnar kęršu įkvöršunar er ekki tekin til greina.
Meš vķsun til žess, sem aš framan greinir er žaš nišurstaša nefndarinnar aš fallast ekki į kröfu kęranda um frestun réttarįhrifa.
Śrskuršarorš:
Ekki er fallist į frestun réttarįhrifa įkvöršunar Heilbrigšiseftirlits Reykjavķkur frį 11. nóvember 2008.
Steinunn Gušbjartsdóttir
Gunnar Eydal
Gušrśn Helga Brynleifsdóttir
