Śrskuršarnefnd samkvęmt lögum um hollustuhętti og mengunarvarnir
12/2008
Mįl nr. 12/2008.
Śrskuršarnefnd skv. 31. gr. laga nr. 7/1998.
Įr 2008, žrišjudaginn 16. desember kom nefnd skv. 31.gr. l. nr. 7/1998 saman til fundar į skrifstofu formanns nefndarinnar aš Sušurlandsbraut 6 ķ Reykjavķk. Mętt voru Steinunn Gušbjartsdóttir, Gunnar Eydal og Gušrśn Helga Brynleifsdóttir. Fyrir var tekiš mįl nr. 12/2008 Slįturfélag Sušurlands svf., kt. 600269-2089, Fosshįlsi 1, 110, Reykjavķk, hér eftir nefndur kęrandi gegn Heilbrigšiseftirliti Reykjavķkur, hér eftir nefnt kęrši.
Ķ mįlinu er kvešinn upp svofelldur
śrskuršur:
I. Ašild kęrumįls og kröfur
Fyrir nefndinni liggur kęra Slįturfélags Sušurlands svf. dagsett 28. nóvember 2008 žar sem įkvöršun Heilbrigšiseftirlits Reykjavķkur dagsett 3. september 2008 er kęrš. Meš įkvöršuninni var kęranda gert aš stöšva alla dreifingu og innkalla vörurnar McCormick Spicy Season All, McCormick Garlic Season All og McCormick Season All og įttu vörurnar ekki aš vera til sölu eftir 3. desember 2008.
Framangreind įkvöršun var kęrš žann 28. nóvember 2008. Ķ kęrunni var žess einnig krafist aš réttarįhrifum hinnar kęršu įkvöršunar yrši frestaš žar til nefndin kvęši upp fullnašarśrskurš ķ mįlinu. Er sś krafa hér til umfjöllunar.
Eftirfarandi skjöl hafa veriš lögš fram ķ mįlinu:
1. Stjórnsżslukęra dags. 06.02.2008
2. Athugasemdir kęranda dags. 14.12.2008
II. Mįlsatvik.
Kęrandi flytur inn vörurnar McCormick Spicy Season All, McCormick Garlic Season All og McCormick Season All. Honum var send įkvöršun kęrša meš bréfi dagsettu 3. september 2008. Ķ įkvöršuninni var kęranda greint frį žvķ aš vörur hans innihéldu aukaefni, litarefniš E 160 b, sem var aš mati kęrša óleyfilegt ķ kryddi. Var kęranda gert aš stöšva dreifingu og innkalla vörurnar af markaši. Vörurnar mįttu ekki vera til sölu eftir 3. desember 2008. Meš tölvupósti dagsettum 3. desember 2008 var sį frestur framlengdur til 17. desember. Enginn ašdragandi var aš žvķ aš umrędd įkvöršun var tekin og kęranda var ekki veittur andmęlaréttur.
IV. Mįlsįstęšur og rök kęranda
Kęrandi bendir į aš innflutningur į umręddum vörum sé žįttur ķ atvinnustarfsemi hans.
Hann bendir į aš atvinnufrelsi manna sé verndaš ķ 75. gr. stjórnarskrįrinnar. Įkvęšiš tryggi rétt manna til aš stunda žį atvinnu sem žeir kjósa meš žeim skoršum sem settar eru ķ lögum. Tślka beri žau lög sem fella byršar eša skyldur į borgarana žröngt auk žess sem gęta verši mešalhófs. Meginregluna um mešalhóf ķ stjórnskipunarrétti sé aš finna ķ 12. gr. stjórnsżslulaga. Ķ reglunni felst mešal annars aš hóf verši aš vera ķ beitingu lögskżringakosta mišaš viš žį hagsmuni sem ķ hśfi eru hverju sinni. Žegar unnt er aš velja milli lögskżringaleiša beri aš velja vęgasta kostinn, ž.e. žann kost sem skeršir stjórnarskrįrvarin réttindi aš sem minnstu marki. Kęrša beri aš sżna fram į aš til stašar séu žeir almannahagsmunir sem kalli į žį skeršingu sem fylgir įkvöršun kęrša. Žaš hafi hann ekki gert.
Kęrandi tekur fram aš viš mat į žvķ hvort fresta eigi réttarįhrifum beri aš lķta til réttmętra hagsmuna ašila mįlsins. Kęrandi bendir į aš ekki var veittur andmęlaréttur įšur en įkvöršunin var tekin. Kęranda var žannig ekki gefiš tękifęri til aš koma aš sķnum sjónarmišum ķ mįlinu. Įkvöršunin snertir aš mati kęranda ekki mikilvęga almannahagsmuni. Ekki hefur veriš sżnt fram į aš umrętt efni sé hęttulegt. Innihaldsefniš sem um ręšir er ekki fortakslaust bannaš heldur er žaš einungis bannaš ķ įkvešnu samhengi. Er žaš t.d. aš finna ķ margs konar matvęlum m.a. žeim flokki matvęla sem kęrandi telur aš vörurnar tilheyri. Sį rśmi frestur sem kęrši hefur veitt sżni einnig aš ekki eru veigamiklir hagsmunir ķ hśfi.
Kęrandi bendir į aš įkvöršunin sé til žess fallin aš valda kęranda töluveršu fjįrhagslegu tjóni. Verši réttarįhrifum ekki frestaš munu vörurnar sem um ręšir verša fyrir mikilli neikvęšri umręšu og žaš valda óbętanlegu tjóni į žeirri neytendavild sem vörurnar njóta. Žaš tjón verši ekki endurheimt žótt hin kęrša įkvöršun verši ógilt į sķšari stigum.
V. Mįlsįstęšur og rök kęrša.
Heilbrigšiseftirlit Reykjavķkur krefst žess, aš ekki verši tekiš tillit til sjónarmiša kęranda varšandi frestun réttarįhrifa įkvöršunar um innköllun į McCormick kryddblöndum, sem kęrandi flytur inn og dreifir hér į landi.
Ķ fyrsta lagi telur kęrandi aš įkvöršunin sé röng. Um žaš veršur endanlega fjallaš ķ umsögn Heilbrigšiseftirlits Reykjavķkur um ašalefni kęrunnar, en žvķ er mótmęlt aš um ranga įkvöršun sé aš ręša. Varan inniheldur kryddblöndu, sem aš uppistöšu til er salt. Skv. mešfylgjandi lżsingu framleišanda į vörunni er rįšlagt aš nota vörurnar ķ staš salts viš eldun matar eša til aš hafa meš mat. Sś röksemdarfęrsla kęranda aš umrędd vara sé ašeins ętluš til yfirboršsmešhöndlunar mats stenst einfaldlega alls ekki, sbr. lżsingu framleišanda sjįlfs į vörunni. Įkvöršun Heilbrigšiseftirlitsins er žvķ rétt, en frjįlsleg og heimasmķšuš tślkun kęranda röng.
Ķ öšru lagi telur kęrandi aš sér hafi ekki veriš veittur andmęlaréttur įšur en įkvöršun var tekin. Heilbrigšiseftirlit Reykjavķkur bendir į, aš fyrirspurnir um vöruna voru sendar kęranda ķ tölvupósti 17. aprķl s.l. og ķtrekašar hinn 25. aprķl. 28. aprķl s.l.er kęrandi upplżstur um hvaša vankantar séu į vörunni. Enn var haft samband viš fulltrśa kęranda 26. maķ og 2. jśnķ og 3. jśnķ barst svar frį kęranda. 3. september óskar fulltrśi kęranda eftir fundi meš Heilbrigšseftirlitinu til aš koma aš sjónarmišum sķnum og var fallist į žį beišni. Kęrandi hefur enn ekki komiš į fund og hefur ekki svaraš fundarboši. Ķ hįlft įr hefur kęranda žvķ veriš ljóst, aš varan vęri meš rangri innihaldslżsingu skv. reglum žeim, sem hér gilda. Kęranda er endanlega kynnt įkvöršun Heilbrigšiseftirlitsins hinn 3. september og honum veittur frestur til 3. nóvember s.l. til aš taka vöruna af markaši. Ķ žvķ bréfi var kęranda veittur andmęlaréttur, auk rśms frests til ašgerša og honum bent į kęruleišir. Kęrandi fór sķšan fram į aukinn frest ķ mįlinu og hefur honum veriš veittur sį frestur, sem bešiš var um eša til 17. desember n.k. Ekki er žvķ unnt aš fallast į frekari fresti ķ mįli žessu. Kęrandi hefur haft meira en hįlft įr til aš koma sjónarmišum sķnum og andmęlum į framfęri, en ekki hirt um žaš og hefur ekki sinnt tilboši Heilbrigšiseftirlitsins um fund til aš fara yfir mįliš. Sjónarmišum sķnum hefur hann einungis komiš į framfęri meš stjórnsżslukęru sinni og eru žaš sjónarmiš, sem hann hefur aldrei boriš į borš Heilbrigšiseftirlits Reykjavķkur. Meš tilliti til hins langa tķma frį žvķ afskipti Heilbrigšiseftirlits Reykjavķkur hófust ķ mįli žessu og tómlętis og tregra svara kęranda viš aš upplżsa mįliš, og žess, aš kęrandi hafši 2 mįnuši til aš koma andmęlum sķnum į framfęri, auk žess sem honum hefur veriš veittur aukinn frestur til aš koma sķnum sjónarmišum fram, er ekki hęgt aš fallast į aš hann fįi frekari fresti ķ mįli žessu.
Kęrandi heldur žvķ fram aš mįliš varši ekki mikilvęga almannahagsmuni. Um žaš er ekki deilt, en önnur śrręši en aš innkalla vöruna eru ekki fyrir hendi, auk žess sem Heilbrigšiseftirlitiš veršur aš gęta jafnręšis viš matvęlaeftirlit. Žaš er ófrįvķkjanleg regla aš ranglega merktar vörur eru innkallašar og merktar į nż, oftast ķ góšri samvinnu viš įbyrga matvęlainnflytjendur. Įbyrgšin er framleišanda og dreifanda vöru. Gętt hefur veriš hagsmuna kęranda meš žvķ aš veita honum aukna fresti ķ mįli žessu og žannig dregiš stórlega śr hugsanlegu fjįrhagslegu tjóni hans, sem jafnframt er meš öllu ósannaš og órökstutt. Lķklegra er hins vegar, aš kęrandi valdi sjįlfur óbętanlegu tjóni į neytendavild vörunnar meš žvķ veita neytendum rangar upplżsingar um hana. Įbyrgari afstaša hans vęri aš koma merkingu varanna ķ rétt horf og myndi žaš bęta stöšu hans į markaši, eins og dęmi sķna, žegar framleišendur eša dreifendur vöru leišrétta mistök sķn og sżna įbyrgš.
Heilbrigšiseftirlit Reykjavķkur telur einnig, aš kęrunefnd skv. l. nr. 7/1998 um hollustuhętti og mengunarvarnir sé komin į hįlan ķs meš žvķ aš fara meš beinum hętti inn ķ störf žess, veiti kęrunefndin aukinn frest ķ mįli žessu. Kęrunefndinni ber aš śrskurša um lögmęti įkvaršana eftirlitsašila, ekki taka beinar įkvaršanir um eftirlit. Kęrunefndin er ekki ęšra stjórnvald heilbrigšiseftirlitsins ķ žeim skilningi, aš hśn geti tekiš įkvaršanir fyrir žaš. Hlutverk kęrunefndarinnar er einfaldlega aš skera śr um lögmęti įkvaršana eftirlitsašilanna, ekki aš sinna eftirlitsstörfum eša beita žvingunarśrręšum.
VI. Įlit og nišurstaša śrskuršarnefndar.
Ķ 1. mgr. 29. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993 er lögfest sś meginregla aš stjórnsżslukęra fresti ekki réttarįhrifum įkvöršunar stjórnvalds. Ķ 2. mgr. 29 gr. laganna er kvešiš į um, aš heimilt sé aš fresta réttarįhrifum kęršrar įkvöršunar mešan kęra er til mešferšar, séu fyrir hendi įstęšur sem męla meš žvķ. Žetta įkvęši hefur veriš skżrt į žann veg aš lķta beri til réttmętra hagsmuna allra ašila mįlsins. Lķta beri til žess m.a. hversu langt er um lišiš frį žvķ aš hin kęrša įkvöršun var tilkynnt ašilum, og žess hversu lķklegt sé aš įkvöršuninni verši breytt.
Į žaš er fallist meš kęranda aš hagsmunir hans af frestun réttarįhrifa séu miklir. Verši réttarįhrifum ekki frestaš munu vörurnar sem um ręšir verša fyrir neikvęšri umręšu og er žaš til žess valdiš aš valda tjóni. Žaš tjón veršur ekki endurheimt žó hin kęrša įkvöršun verši ógilt į sķšari stigum.
Ķ greinargerš meš stjórnsżslulögunum er aš finna leišbeiningar um notkun žess śrręšis aš fresta réttarįhrifum įkvöršunar. Meta veršur ķ hverju tilviki fyrir sig hvort réttlętanlegt sé aš fresta réttarįhrifum kęršrar įkvöršunar. Viš slķkt mat ber aš lķta til hagsmuna hjį öllum ašilum mįlsins. Lķta ber til žess hversu langt er um lišiš frį žvķ aš hin kęrša įkvöršun var tilkynnt ašilum, en einnig veršur aš horfa til žess hversu lķklegt žaš sé aš įkvöršuninni verši breytt. Almennt męlir žaš į móti žvķ aš réttarįhrifum įkvöršunar sé frestaš ef til stašar eru mikilvęgir almannahagsmunir, t.d. žar sem įkvöršun hefur aš markmiši aš koma ķ veg fyrir hęttuįstand. Žaš męlir hins vegar meš žvķ aš fresta réttarįhrifum įkvöršunar ef ašili mįls er ašeins einn og įkvöršun er ķžyngjandi fyrir hann, veldur honum t.d. tjóni. Žetta sjónarmiš vegur sérstaklega žungt ķ žeim tilvikum žar sem erfitt yrši aš rįša bót į tjóninu, enda žótt įkvöršunin yrši sķšar felld śr gildi af hinu ęšra stjórnvaldi. Loks mį svo nefna žau tilvik žar sem kęruheimild veršur ķ raun žżšingarlaus verši réttarįhrifum hinnar kęršu įkvöršunar ekki frestaš.
Aš mati nefndarinnar eru rök til žess aš fresta réttarįhrifum hinnar kęršu įkvöršunar. Hśn er ķžyngjandi fyrir hann og til žess fallin aš valda honum tjóni. Kęrši hefur enn ekki beitt žvingunarašgeršum og ekki hefur veriš sżnt fram į aš hagsmunir hans standi gegn frestun. Mešferš mįlsins hófst ķ aprķl 2008 og ķ september 2008 tók kęrši įkvöršun. Mįliš var žvķ ķ mešferš um nokkurra mįnaša skeiš įšur en įkvöršun var tekin. Mįliš er nś komiš ķ formlegan farveg og aš mati nefndarinnar męla rök meš žvķ aš fresta réttarįhrifum enda mį bśast viš aš efnisśrskuršur liggi fyrir innan tķšar. Langt er um lišiš sķšan įkvöršunin var tekin og ekki veršur séš aš hśn snerti mikilvęga almannahagsmuni.
Meš vķsun til žess, sem aš framan greinir er žaš nišurstaša nefndarinnar aš fallast į kröfu kęranda um frestun réttarįhrifa.
Śrskuršarorš:
Fallist er į frestun réttarįhrifa įkvöršunar Heilbrigšiseftirlits Reykjavķkur frį 3. september 2008.
Steinunn Gušbjartsdóttir
Gunnar Eydal
Gušrśn Helga Brynleifsdóttir
