Śrskuršarnefnd samkvęmt lögum um hollustuhętti og mengunarvarnir
2/2010
Mįl nr. 2/2010.
Śrskuršarnefnd skv. 31. gr. laga nr. 7/1998.
Įr 2010, mįnudaginn 14. jśnķ kom nefnd skv. 31.gr. l. nr. 7/1998 saman til fundar į skrifstofu formanns nefndarinnar aš Lįgmśla 7 ķ Reykjavķk. Mętt voru Steinunn Gušbjartsdóttir, Gunnar Eydal og Gušrśn Helga Brynleifsdóttir. Fyrir var tekiš mįl nr. 1/2010 Marel Food Systems hf., nś Marel hf., Austurhrauni 9, 210 Garšabę, hér eftir nefndur kęrandi, gegn Umhverfisstofnun, Sušurlandsbraut 24, Reykjavķk, hér eftir nefndur kęrši.
Ķ mįlinu er kvešinn upp svofelldur
śrskuršur:
I. Ašild kęrumįls og kröfur
Meš stjórnsżslukęru, dags. 1. febrśar 2010, kęrši Įrni Sigurjónsson, hdl. f.h. Marel Food Systems hf.śnbogason HH hf. (hér eftir nefndur kęrandi) įkvöršun Umhverfisstofnunar, (hér eftir nefnd kęrši) frį 30. október 2009 um skyldu kęranda til aš eiga ašild aš skilakerfi framleišenda og innflytjenda raf- og rafeindatękja ķ samręmi viš 22. gr. laga nr. 55/2003 um mešhöndlun śrgangs. Er ašallega gerš sś krafa af hįlfu kęranda aš framangreind įkvöršun kęrša verši felld śr gildi en til vara aš įkvöršunin verši ógild.
Eftirfarandi skjöl hafa veriš lögš fram ķ mįlinu:
1. Stjórnsżslukęra dags. 1. febrśar 2010 įsamt fylgiskjölum.
2. Athugasemdir kęrša dags. 9. mars 2010 įsamt fylgiskjölum.
3. Athugasemdir kęranda dags. 14. aprķl 2010.
Gagnaöflun telst lokiš og er mįliš tekiš til śrskuršar.
II. Mįlsmešferš
Framangreind kęra barst śrskuršarnefnd 10. febrśar 2010. Kęruheimild er ķ 31. gr. laga um hollustuhętti og mengunarvarnir nr. 7/1998.
III. Mįlsatvik
Ķ desember 2008 sendi kęrši fyrirspurn til kęranda žess efnis hvort kęrandi flytti inn til landsins eša framleiddi raf- og rafeindatęki sem féllu undir višauka I. viš lög nr. 55/2003 um mešhöndlun śrgangs. Tilkynnti kęrši aš ef svo vęri žyrfti kęrandi aš eiga ašild aš skilakerfi, sameiginlegu kerfi eša reka eigiš skilakerfi a.m.k 15 dögum įšur en varan, sem fellur undir I. višauka laganna, er markašssett hér į landi. Kęrandi svaraši kęrša meš bréfi žann 13. janśar 2009 į žį leiš aš starfsemi kęranda félli utan žeirra vara sem vęru skrįningarskyldar skv. 22. gr. laga um mešhöndlun śrgangs nr. 55/2003 og žyrfti žvķ ekki aš eiga ašild aš eša setja į laggirnar sérstakt skilakerfi. Kęrši féllst ekki į žau sjónarmiš kęranda og vakti athygli į žvķ meš bréfi dags. 12. mars 2009 aš kęrandi flytti inn vörur sem féllu undir višauka I. viš lög nr. 55/2003 og vęri skylt aš eiga ašild aš skilakerfi skv. 22. gr. laga nr. 55/2003 um mešhöndlun śrgangs. Kęrandi svaraši bréfi kęrša žann 18. mars 2009 žar sem kęrandi upplżsti kęrša um aš žęr vörur sem kęrši vķsaši til vęru ķhlutir sem vęru undanžegnir skrįningarskyldu sbr. vöruflokk nr. 6 ķ višauka I. viš lög 55/2003. Ķ framhaldinu fundušu ašilar žar sem m.a. var fariš yfir rafeindaframleišslu kęranda. Kęranda barst svo bréf frį kęrša dags. 30. október 2009 žar sem kęranda er tilkynnt sś įkvöršun kęrša aš honum sé skylt aš reka į eigin kostnaš skilakerfi eša gerast ašili aš sameiginlegu skilakerfi framleišenda og innflytjenda raf- og rafeindatękja, sbr. 22. gr. laga nr. 55/2003. Kęrandi kęrši framangreinda įkvöršun kęrša til śrskuršarnefndar um hollustuhętti og mengunarvarnir meš kęru dags. 1. febrśar 2010.
IV. Mįlsįstęšur og rök kęranda.
Kęrandi bendir į, til stušnings kęru sinni, oršalag 22. gr. laga nr. 55/2003 aš žar sé ekki aš finna skilgreiningu į žeim vörum sem falla undir višauka I viš lögin, heldur sé ašeins aš finna upptalningu į tķu yfirflokkum. Žar er einungis aš finna rżra upptalningu į ešli žeirra vara sem falla undir višaukann viš lögin. Višaukinn telji ašeins upp yfirflokka og erfitt sé aš įtta sig į žvķ hvaša vörur falli žar undir. Kęrandi bendir į aš ķ reglugerš nr. 1104/2008 um raf- og rafeindaśrgang, sbr. tilskipun nr. 2002/96/EB sé aš finna mun ķtarlegri upptalningu į žvķ hvers konar vörur falli undir višauka I. viš lög 55/2003, sbr. višauki B viš reglugeršina. Kęrandi kvešur kęrša ašallega vķsa til flokka nr. 3 og nr. 9 ķ višauka I. viš lög nr. 55/2003 ķ samskiptum sķnum viš kęranda. Kęrandi telur aš fyrir hendi sé misskilningur af hįlfu kęrša sem kęrandi hefur reynt aš leišrétta, m.a. meš žvķ aš funda meš kęrša ķ aprķl 2009. Kęrandi leggur mikla įherslu į aš umhverfisvernd skipti meginmįli ķ framleišslu hans og žvķ megi ekki skilja efni kęrunnar į žann veg aš kęrandi sé aš koma sér undan lögbundnum skyldum sķnum ķ žeim efnum. Kęrandi telur stašreynd mįlsins hins vegar vera aš hann framleiši föst tęki til išnašar sem eru sérstaklega undanžegin skrįningarskyldu skv. undantekningarflokki nr. 6 ķ višauka I viš lög nr. 55/2003. Kęrandi bendir jafnframt į aš ekki sé aš finna skilgreiningu į žvķ ķ lögum um mešhöndlun śrgangs hvaš eru föst tęki til išnašar. Kęrandi telur ešlilegt aš viš mat į žvķ hvaš séu föst tęki til išnašar, sem falla undir undanžįguflokk laganna, sé tekiš tillit til žess aš meš föstum tękjum til išnašar kunni aš finnast ķhlutir sem falli undir undanžįgu laganna annars falli engin framleišandi undir žį undanžįgu sem skżrt er kvešiš į um ķ framangreindri réttarheimild.
Kęrandi vķsar sérstaklega til žess aš félagiš framleiši ekki tęki į sviši upplżsingatękni- og fjarskiptabśnašar sem falla undir flokk nr. 3 ķ višauka I. viš lög 55/2003. Kęrandi fęr ekki séš hvernig tiltekin tollskrįningarnśmer verša žess valdandi aš žau teljist falla undir įkvęši laga nr. 55/2003 um skilakerfi. Kęrandi vķsar til įkvöršunar kęrša žar sem sérstaklega er fjallaš um vogir og stillibśnaš sem falla undir flokk nr. 9 viš višauka I. viš lög nr. 55/2003. Kęrandi bendir į aš félagiš framleiši ekki vogir eša stillibśnaš fyrir heimili eša rannsóknarstofur heldur eingöngu ķ tengslum viš tęki til matvęlaframleišslu.
Ógildingarkrafa kęranda er rökstudd į žį leiš aš hann telur įkvöršun kęrša ekki nęgilega rökstudda eša upplżsta. Žį hafi kęrši ekki tekiš tillit til žeirra sjónarmiša og röksemda sem kęrandi hefur haft uppi frį upphafi mįls žessa. Kęrandi telur framangreint andstętt 10. og 22. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993. Kęrandi taldi sig hafa upplżst kęrša į fundi sem haldinn var žann 1. aprķl 2009 meš fullnęgjandi hętti og taldi mįliš nišur falliš žar sem ekkert hafši heyrst frį kęrša ķ um hįlft įr įšur en įkvöršunin var birt fyrir kęranda žann 30. október 2009. Kęrandi telur įkvöršun kęrša einnig matskennda og žvķ hafi žurft aš taka sérstaklega til skošunar 11. gr. stjórnsżslulaga og ólögfestar meginreglur stjórnsżsluréttarins, aš matskenndar įkvaršanir verša aš vera byggšar į mįlefnalegum sjónarmišum sem beitt er į forsvaranlegan hįtt. Į grundvelli framangreinds telur kęrandi įkvöršun kęrša frį 30. október 2009 vera byggša į misskilningi um ešli žeirra rafeindatękja sem framleidd eru af félaginu. Kęrandi framleišir föst tęki til išnašar sem falla undir undanžįguflokk nr. 6 ķ višauka I. viš lög nr. 55/2003. Žvķ beri aš fella įkvöršun kęrša śr gildi. Verši ekki fallist į ašalkröfu kęranda krefst kęrandi žess til vara aš įkvöršun kęrša verši ógild žar sem hśn sé matskennd, illa upplżst og órökstudd sem sé ķ andstöšu viš įkvęši stjórnsżslulaga.
Ķ athugasemdum kęranda viš greinargerš kęrša vill kęrandi ķtreka žį skošun sķna aš įkvöršun kęrša sé andstęš grundvallarreglum stjórnsżsluréttarins. Įkvöršunin hafi ekki veriš skżr aš efni til og henni ekki beint aš réttum ašila mįls. Kęrandi telur aš ef einhver vafi er fyrir hendi skuli skżra žann vafa mįlsašila ķ hag. Til stušnings framangreindu vķsar kęrandi til įlits umbošsmanns Alžingis nr. 4315 frį įrinu 2005. Kęrandi telur įkvöršun kęrša ekki nęgilega upplżsta įšur en hśn var tekin og žvķ ekki ķ samręmi viš 10. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993. Kęrandi telur einnig aš kęrši hafi ekki gętt aš framangreindum meginreglum og įkvęšum stjórnsżslulaga viš undirbśning įkvöršunar frį 30. október 2009. Įkvöršuninni hafi veriš beint aš röngum ašila, ž.e. aš Marel hf. en ekki Marel ehf. žrįtt fyrir įbendingar um žaš. Įbyrgš į slķkum mistökum hlżtur aš liggja hjį viškomandi stjórnvaldi fremur en kęranda.
Aš lokum telur kęrandi žaš skjóta skökku viš aš kęrši telji kęranda ekki réttan ašila til aš kęra įkvöršun kęrša į žeim forsendum aš henni var ekki beint aš kęranda heldur dótturfélagi ķ eigu kęranda, Marel ehf. sem nś heitir Marel Iceland ehf. Kęrandi bendir į aš kęran sé ķ fullu samręmi viš žęr leišbeiningar sem kęrši gaf kęranda ķ bréfi sķnu til hans žann 30. október 2009. Kęrandi telur žvķ frįvķsunarkröfu kęrša afar mótsagnarkennda.
Varšandi ógildingarkröfu kęranda ķtrekar kęrandi žį skošun sķna aš kęrši hafi ekki fylgt įkvęši 9. gr. stjórnsżslulaga um mįlshraša viš mešferš mįlsins. Kęrandi bendir į aš kęrši hafi višurkennt seinagang mįlsins ķ greinargerš sinni til nefndarinnar. Kęrandi telur žvķ ljóst aš mįliš hafi ekki veriš upplżst nęgilega vel og kęrši ekki ķ stakk bśinn til aš upplżsa mįliš į fullnęgjandi mįta įšur en įkvöršunin var er tekin. Kęrandi telur aš vandleg skošun žurfi aš fara fram įšur en kęranda er gert skylt aš reka eigiš skilakerfi. Kęrandi getur ekki fallist į žį tślkun kęrša aš tollanśmer vöru leiši sjįlfkrafa til žess aš kęranda sé skylt aš eiga ašild aš skilakerfi. Žį telur kęrandi aš įkvöršun kęrša sé byggš į mati kęrša og vķsar ķ žvķ sambandi til oršalags ķ greinargerš kęrša. Kęrandi bendir į aš meiri kröfur séu geršar til matskenndra įkvaršana stjórnvalda en lögbundinna athafna žeirra.
Kęrandi ķtrekar aš félagiš skilji ekki žį tślkun kęrša aš fella framleišslulķnu kęranda undir flokk nr. 1 ķ višauka I. viš lög nr. 55/2003 en ekki undanžįguflokk nr. 6. ķ višauka I. viš lögin. Kęrandi hefur frį upphafi haldiš fram žeirri skošun sinni aš žaš sé einmitt sį flokkur sem framleišsla žessi tilheyri. Kęrandi telur žaš fjarri aš félagiš framleiši tęki sem notuš eru til eldunar, heldur er félagiš ķ fararbroddi ķ framleišslu margvķslegra stórra tękja fyrir matvęlaišnašinn. Kęrandi vķsar ķ žessu samhengi til greinargeršar kęrša en žar segir kęrši aš ķhlutir stórra fastra tękja til išnašar žurfi ekki endilega aš leiša sjįlfkrafa til žess aš framleišandi eša innflytjandi žurfi aš gerast ašilar aš skilakerfi. Hins vegar segir aš sį flokkur sé undanžįguflokkur sem lśti žröngri lögskżringu. Kęrandi telur vandséš į hvaša forsendum slķk lögskżring fer fram.
Kęrandi vķsar aš öšru leyti til kęru sinnar og framlögš gögn ķ mįlinu og ķtrekar žęr kröfur sem žar koma fram.
V. Mįlsįstęšur og rök kęrša.
Kęrši telur ašallega aš vķsa beri frį kęru kęranda, Marel Food Systems hf., žar sem įkvöršun kęrša var ekki beint aš Marel Food Systems hf. heldur Marel ehf.
Verši ekki fallist į frįvķsunarkröfu kęrša bendir kęrši til nżlegra breytinga į lögum nr. 55/2003. Breytingin hafši ķ för meš sér aš aukin įbyrgš var lögš į framleišendur og innflytjendur raf- og rafeindatękja og į rafeindaśrgangi. Frį og meš 1. janśar 2009 bera framleišendur og innflytjendur raf- og rafeindatękja įbyrgš į žess konar tękjum sem framleidd eru hér į landi eša flutt inn hingaš til lands og falla undir višauka I. ķ lögum nr. 55/2003. Kęrši kvešur breytinguna vera tilkomna vegna innleišingar į tilskipun Evrópurįšsins og Rįšsins nr. 2002/96/EB um raf- og refeindaśrgang og tilskipun Evrópurįšsins nr. 2003/108/EB um breytingar į tilskipun nr. 2002/96/EB. Markmiš tilskipunar Evrópurįšsins er aš draga śr rafeindaśrgangi, endurnżtingu og endurnotkun į slķkum śrgangi og vinna aš aukinni umhverfisvitund žeirra sem koma aš vörunni į lķfsferli hennar.
Kęrši byggir įkvöršun sķna į skilgreiningu ķ 3. gr. laga nr. 55/2003. Žar segir aš framleišandi eša innflytjandi raf- eša rafeindatękis sé sį sem selur raf- og rafeindatęki undir eigin vörumerki, sem endurselur raf- og rafeindatęki undir eigin vörumerki sem ašrir birgjar framleiša, eša flytur raf- og rafeindatęki inn eša śt śr landinu ķ atvinnuskyni. Samkvęmt 28. gr. laga nr. 55/2003 skal stżrinefnd raf- og rafeindatękjaśrgangs tilkynna til kęrša ef nefndin telur framleišanda eša innflytjanda raf- og rafeindatękis sem fellur undir višauka I. viš lög nr. 55/2003 įn žess aš vera ašili aš skilakerfi skv. 22. gr. sömu laga. Kęrši fékk tilkynningu frį stżrinefnd žann 19. desember 2008 žess efnis aš kęrandi vęri ekki ašili aš skilakerfi sem lögin gera aš skilyrši. Kęrši sendi kęranda bréf žann 22. desember 2008 žar sem kęranda var gefinn kostur į žvķ aš tjį sig um hvort žaš framleiddi eša flytti inn raf- og rafeindatęki. Kęrši įréttar aš bréfiš var fyrir mistök stķlaš į Marel hf. en įtti aš berast til Marel ehf. Kęrandi svaraši bréfi kęrša žann 13. janśar 2009 f.h. Marel ehf. žar sem kęrandi taldi sig framleiša vörur sem féllu utan viš višauka I. viš lög nr. 55/2003.
Viš undirbśning įkvöršunar kęrša var óskaš eftir upplżsingum frį Tollstjóra um innflutning į raf- og rafeindatękjum kęranda hér į landi. Žį skošaši kęrši einnig allan innflutning kęranda įriš 2009. Kęrši telur aš framangreind rannsókn hafi stašreynt aš tilkynning stżrinefndarinnar vęri į rökum reist og kęranda sé skylt aš skrį sig ķ skilakerfi framleišanda og innflytjanda skv. 1. mgr. 27. gr. laga nr. 55/2003. Žį fóru fulltrśar kęrša į fund meš kęranda ķ aprķl 2009 žar sem framleišsla kęranda var skošuš. Kęrši įréttar aš eftir žann fund var fulltrśum kęranda tilkynnt aš kęrši myndi halda įfram aš kanna mįliš og taka endanlega įkvöršun ķ framhaldinu. Kęrši vill benda į aš įstęša seinkunar viš įkvöršunartöku ķ mįlinu hafi veriš vegna stęršar mįlaflokksins hjį kęrša. Kęrši bendir į aš til mešferšar hjį kęrša į sama tķma og mįl kęranda voru um 1500 lögašilar og ašeins tveir fulltrśar kęrša sem sjį um žennan mįlaflokk. Žvķ hafi ekki veriš unnt aš taka endanlega įkvöršun fyrr en ķ október 2009.
Kęrši byggir įkvöršun sķna einnig į tślkun laganna hver sé innflytjandi eša framleišandi raf- og rafeindatękja, sbr. 3. gr. laga nr. 55/2003. Kęrandi byggir einnig į 1. mgr. 22. gr. laga nr. 55/2003 en žar segir aš framleišandi og innflytjandi raf- og rafeindatękja beri įbyrgš į žeim raf- og rafeindatękjum sem framleidd eru hér į landi eša flutt inn og falla undir višauka I. viš lög nr. 55/2003. Kęrši telur aš framleišendur og innflytjendur eigi aš uppfylla lagalegar skyldur sķnar meš žvķ aš reka eigin skilakerfi eša eiga ašild aš sameiginlegu skilakerfi fleiri framleišenda og innflytjenda skv. 22. gr. laga nr. 55/2003. Kęrši telur aš kęrandi sé innflytjandi og framleišandi raf- og rafeindatękja ķ skilningi 3. gr. laga nr. 55/2003 og aš kęrandi flytji inn raf- og rafeindatęki til landsins ķ atvinnuskyni og falli žar af leišandi undir liš iii. ķ 3. gr. laganna. Žvķ beri kęranda aš eiga ašild aš skilakerfi innflytjanda og framleišanda raf- og rafeindatękja, sbr. 22. gr. laga nr. 55/2003.
Kęrši bendir į aš samkvęmt upplżsingum frį Tollstjóra hefur kęrandi flutt inn til landsins frį 1. janśar 2009 til 30. september 2009 alls 29.024 kg. af vörum į 68 tollskrįm. Ķ įkvöršun kęrša frį 30. október 2009 hafi veriš ķ dęmaskyni nefndir af handahófi hitastillar sem falla undir vöruflokk nr. 9 ķ višauka I. viš lög nr. 55/2003 aš mati kęrša. Kęrši bendir į aš ekki sé aš finna ķ lögum nr. 55/2003 eša reglugerš nr. 1104/2008 įkvešiš lįgmark sem verši til žess aš skylda skv. 22. gr. laga nr. 55/2003 stofnist. Kęrši telur nóg aš kęrandi hafi flutt inn vörur sem falla undir višauka I. viš lögin. Žaš verši til žess aš kęranda sé skylt aš gerast ašili aš skilakerfi skv. 22. gr. laganna. Žį bendir kęrši į aš kęrandi hafi flutt inn fleiri vörur en nefnda hitastilla sem falli undir višauka I. viš lögin. Kęrši telur žvķ ljóst aš kęrandi hafi flutt inn vörur sem falli undir višauka I. og žurfi annaš hvort aš reka eigiš skilakerfi eša gerast ašili aš sameiginlegu skilakerfi skv. 22. gr. laga nr. 55/2003.
Hvaš varšar žann liš ķ stjórnsżslukęru kęranda aš vörur sem kęrandi flytur inn falli ķ sérstakan undanžįguflokk ķ flokki nr. 6 ķ višauka I. viš lög nr. 55/2003 vill kęrši benda į aš flokkur nr. 6 ķ višauka I. viš lög 55/2003 undanskilur stór föst tęki til išnašar. Kęrši telur ekki unnt aš fallast į tślkun kęranda og fella alla vörulķnu kęranda undir flokk nr. 6 ķ višauka I. viš lögin. Um sé aš ręša undanžįgu laganna sem beri aš tślka žröngt. Kęrši bendir į aš kęrandi hafi flutt inn raf- og rafeindatęki til landsins ķ atvinnuskyni og žar af leišandi eigi hann aš eiga ašild aš skilakerfi skv. 22. gr. laga nr. 55/2003 en hvorki ķ lögum nr. 55/2003 eša reglugerš nr. 1104/2008 er gert rįš fyrir undantekningu frį žeirri skyldu eftir aš vörurnar hafa veriš tollafgreiddar. Kęrši bendir į aš skilgreining į hugtakinu raf- og rafeindabśnašur skv. 3. gr. laga nr. 55/2003 er bśnašur sem žarf rafstraum eša rafsegulsviš til aš geta starfaš į réttan hįtt og bśnašur til aš framleiša, flytja og męla slķkan rafstraum og rafsegulsviš. Af žessu megi rįša aš žaš sé ekki einungis eiginlegur rafeindabśnašur raf- og rafeindatękis sem falli undir I. višauka laganna heldur einnig allir ķhlutir žess undireiningar og aukahlutir sem eru hluti af raf- og rafeindatękinu. Kęrši bendir jafnframt į aš ķ greinargerš meš lögum nr. 73/2008 um breytingu į lögum nr. 55/2003 segi: „Raf- og rafeindatękjaśrgangur er skilgreindur sem śrgangur, ž.m.t. allir ķhlutir, undireiningar og aukahlutir sem eru hluti af vörunni žegar henni er fleygt. Mikilvęgt er aš allir žeir hlutar raf- og rafeindatękja sem eru hluti af vörunni žegar hśn er seld falli undir aš vera raf- og rafeindatękjaśrgangur žegar varan er oršin aš śrgangi.“ Framangreind skilgreining er studd viš skilgreiningu tilskipunar Evrópužingsins og Rįšsins ķ tilskipun nr. 75/442/EEC. Kęrši telur aš meš vķsan til žess aš innflutningur į raf- og rafeindaśrgangi leiši af sér skyldu til aš gerast ašili aš skilakerfi enda hafi tilgangurinn meš lagasetningunni veriš sį aš tryggja aš allir hlutar raf- og rafeindatękjabśnašar falli undir įbyrgš framleišanda og innflytjenda ķ 22. gr. laga nr. 55/2003.
Varšandi ógildingarhluta ķ kęru kęranda vill kęrši benda į aš fulltrśar kęrša bentu fulltrśum kęranda į žaš į fundi ašilanna ķ aprķl 2009 aš innflutningur į ķhlutum raf- og rafeindatękja leiši til žess aš innflytjandinn verši aš gerast ašili aš skilakerfi skv. 22. gr. laga nr. 55/2003. Kęrši hafi ętlaš aš kanna mįliš betur og taka įkvöršun ķ framhaldinu. Sś könnun hafi leitt ķ ljós skylduašild kęranda aš skilakerfi. Sś įkvöršun hafi veriš tekin žann 30. október 2009. Kęrši hafnar žvķ aš hann hafi ekki tekiš tillit til skżringar kęranda heldur hafi žvert į móti kannaš žaš sem kom fram į fundinum og aflaš frekari upplżsinga. Kęrši telur einnig aš stofnunin hafi fylgt 10. gr. stjórnsżslulaga nr. 37/1993 žar sem upplżsinga hafi veriš aflaš įšur en įkvöršun var tekin ķ mįlinu m.a. um innflutning kęranda og gagna aflaš frį Tollstjóra. Žį sķšast telur kęrši ekki unnt aš fallast į žį fullyršingu kęranda aš kęrandi hafi mįtt ętla aš mįliš vęri nišur falliš. Kęrši bendir į aš skżrt hafi veriš įréttaš eftir fund milli ašila 1. aprķl 2009 aš fulltrśar kęrša myndu kanna frekar innflutning kęranda og taka ķ kjölfariš mįliš til skošunar og taka įkvöršun. Kęrši bendir jafnframt į aš kęrandi hafi getaš óskaš eftir frekari rökstušningi skv. 21. gr. stjórnsżslulaga en kęrša hafi ekki borist žess konar beišni frį kęranda heldur tilkynning um aš įkvöršunin yrši kęrš til śrskuršarnefndar um hollustuhętti og mengunarvarnir.
Sķšast įréttar kęrši aš kęrandi sé ekki réttur ašili til aš kęra įkvöršun kęrša frį 30. október 2009. Įkvöršuninni hafi ekki veriš beint aš Marel Food Systems hf. heldur Marel ehf. og beri žvķ aš vķsa kęrunni frį.
Verši ekki fallist į žį kröfu kęrša krefst hann žess aš įkvöršunin frį 30. október 2009 verši stašfest og aš hśn hafi veriš ķ fullu samręmi viš lög nr. 55/2003 um mešhöndlun śrgangs sem og stjórnsżslulög nr. 37/1993.
VI. Įlit og nišurstaša śrskuršarnefndar.
Kęruheimild vegna mįlsins er aš finna ķ 39. gr. laga nr. 55/2003 um mešhöndlun śrgangs, sbr. 31. gr. laga nr. 7/1998 um hollustuhętti og mengunarvarnir. Ķ 31. gr. laga nr. 7/1998 segir aš įgreiningur er varšar framkvęmd laganna og reglugerša settra samkvęmt žeim eša um įkvaršanir yfirvalda er heimilt aš vķsa til śrskuršarnefndar um hollustuhętti og mengunarvarnir.
Fyrst ber aš fjalla um frįvķsunarkröfu kęrša. Krafan er byggš į žeim forsendum aš kęrandi sé ekki réttur ašili til aš kęra įkvöršun kęrša žar sem henni hafi ekki veriš beint aš kęranda heldur dótturfélagi ķ eigu žess, Marel ehf. Kęrši hafi fyrir mistök beint įkvöršun sinni aš kęranda. Hugtakiš ašili er skżrt rśmt innan stjórnsżsluréttarins og er nóg aš ašili eigi óbeina hagsmuni af śrlausn mįls svo hann teljist ašili žess. Mistök kęrša aš beina įkvöršun sinni aš kęranda en ekki dótturfélagi ķ eigu žess veldur ekki frįvķsun mįlsins. Ljóst er aš kęrandi hefur hagsmuna aš gęta af śrlausn mįlsins og er einnig bęr til aš koma fram fyrir hönd Marel ehf. sem er aš fullu ķ eigu kęranda. Žar aš auki er tilgangur kęranda, samkvęmt stofnsamžykkt félagsins, sem og dótturfélagsins Marel ehf., aš framleiša, kaupa og selja rafeindatęki. Įkvöršun kęrša snertir žvķ hagsmuni kęranda og hefur félagiš žvķ beinna hagsmuna aš gęta af śrlausn mįlsins. Meš vķsan til alls žessa er žaš mat nefndarinnar aš hafna frįvķsunarkröfu kęrša.
Mįl žetta varšar įgreining um hvort kęranda sé skylt aš reka eigiš skilakerfi eša eiga ašild aš sameiginlegu skilakerfi ķ samręmi viš 22. gr. laga nr. 55/2003 og hvort ķhlutir sem kęrandi framleišir og flytur inn til landsins falli undir undanžįguflokk nr. 6 ķ višauka I. viš lög nr. 55/2003 og žurfi kęrandi žvķ ekki aš eiga ašild aš skilakerfi.
Markmiš laga nr. 55/2003 um mešhöndlun śrgangs er aš stušla aš žvķ aš mešhöndlun śrgangs valdi sem minnstum óęskilegum įhrifum į umhverfiš og mengi ekki vatn, jaršveg né andrśmsloft, svo og aš draga śr hęttu sem förgun śrgangs getur haft į heilsu manna og dżra. Ķ 3. gr. laganna er aš finna skilgreiningu į žvķ hver er framleišandi og innflytjandi ķ skilningi laganna. Žar segir aš framleišandi og/eša innflytjandi sé sį er framleišir og selur raf- og rafeindatęki undir eigin vörumerki eša flytur raf- og rafeindatęki inn eša śt śr landinu ķ atvinnuskyni. Ķ sama lagaįkvęši er hugtakiš raf- og rafeindatęki skilgreint sem bśnašur sem žarf rafstraum eša rafsegulsviš til aš geta starfaš į réttan hįtt og bśnašur til aš framleiša, flytja og męla slķkan rafstraum og rafsegulsviš žeirra vara sem falla undir višauka I. viš lög nr. 55/2003. Raf- og rafeindatękjaśrgangur er einnig skilgreindur ķ 3. gr. lagana į žann hįtt aš um sé aš ręša raf- og rafeindatęki sem er śrgangur ž.m.t. allir ķhlutir, undireiningar og aukahlutir sem eru hluti af bśnašinum. Meš lögum nr. 73/2008 var nżjum kafla bętt viš lög nr. 50/2003. Žar er kvešiš į um raf- og rafeindatękjaśrgang og ķ 22. gr. laganna er kvešiš į um įbyrgš framleišenda og innflytjenda raf- og rafeindatękja į rafeindatękjaśrgangi, sbr. 2. gr. laga nr. 73/2008. Įbyrgšin sem 22. gr. laga nr. 55/2003 kvešur į um er sś aš framleišendum og innflytjendum raf- og rafeindatękja er gert skylt aš fjįrmagna og tryggja mešhöndlun raf- og rafeindatękjaśrgangs žeirra vara sem falla undir višauka I. viš lögin. Skyldan sem lögin kveša į um er skylduašild aš sameiginlegu skilakerfi eša fjįrmögnun eigin skilakerfis. Framleišendum og innflytjendum raf- og rafeindatękja er gert skylt aš skrį sig ķ skrįningarkerfi samkvęmt 27. gr. laga nr. 55/2003, sbr. 2. gr. laga nr. 72/2008, a.m.k. 15 dögum įšur en vara sem fellur undir višauka I. viš lög nr. 55/2003 er markašssett hér į landi.
Ķ višauka I. viš lög nr. 55/2003, sbr. višauki A og B viš reglugerš nr. 1104/2008, eru listašir upp vöruflokkar sem skylda framleišanda eša innflytjanda til aš reka eigiš skilakerfi eša eiga ašild aš sameiginlegu skilakerfi. Mešal žeirra vara sem eru listašar upp ķ flokki nr. 6 ķ višauka I. viš lög 55/2003 eru raf- og rafeindatęki en flokkur nr. 6 undanskilur stór föst tęki til išnašar. Undanžįgan undanskilur ekki frekari tęki eša aukahluti eša ķhluti fastra tękja til išnašar. Hvorki lög nr. 55/2003 um mešhöndlun śrgangs, višauki I. viš lögin eša reglugerš nr. 1104/2008 um raf- og rafeindatękjaśrgang undanskilja ķhluti fastra tękja skylduašild aš skilakerfi. Žvert į móti er skżrt kvešiš į um aš framleišendum og innflytjendum raf- og rafeindatękja er gert skylt aš eiga ašild aš skilakerfi. Tilgangurinn meš lagasetningunni var aš fella raf- og rafeindatęki undir lögin og žar af leišandi tryggja aš framleišendur og innflytjendur ęttu ašild aš skilakerfi. Veršur žvķ aš telja ķhluti og aukahluti fastra tękja til išnašar sem raf- og rafeindatęki og fella žau tęki utan viš undanžįguflokk nr. 6 ķ višauka I. viš lög nr. 55/2003.
Ķ 1. mgr. 28. gr. laga um mešhöndlun śrgangs er skżrlega kvešiš į um žaš aš kęrši skeri śr um hvaša raf- og rafeindatęki falli undir lögin. Ķ sama lagaįkvęši segir ennfremur aš kęrši hafi heimild til aš taka įkvöršun um hvort leggja skuli fyrir viškomandi framleišanda eša innflytjanda aš skrį sig ķ skilakerfi ķ samręmi viš lög um mešhöndlun śrgangs. Veršur af framangreindu ekki fallist į žį mįlsįstęšu kęranda aš įkvöršun kęrša hafi grundvallast af mati sem valda eigi ógildingu įkvöršunarinnar žar sem lögin fela kęrša žaš vald aš skera śr um hvaša vörur falli undir višauka I. viš lög nr. 55/2003.
Af öllu framangreindu er žaš nišurstaša nefndarinnar aš framleišendur og innflytjendur raf- og rafeindatękja beri lagalega skyldu til aš reka eigiš skilakerfi eša eiga ašild aš sameiginlegu skilakerfi framleišenda eša innflytjenda raf- og rafeindatękja. Lögin kveša ašeins į um eina undantekningu frį framangreindri skyldu, ef um er aš ręša stór föst tęki til išnašar. Hvorki lög um mešhöndlun śrgangs nr. 55/2003 eša reglugerš nr. 1104/2008 kveša į um aš ķhlutir eša aukahlutir stórra fastra tękja til išnašar séu undanžegnir skyldu laganna og falli ķ sama undanžįguflokk og stór tęki til išnašar. Ekki veršur fallist į žį tślkun kęranda aš svo sé, žar sem undantekningarflokkur laganna nęr ašeins yfir stór föst tęki til išnašar en ekki aukahluti eša ķhluti. Žvķ falla aukahlutir og ķhlutir raf- og rafeindatękja undir višauka I. viš lög nr. 55/2003 og kęranda er skylt aš eiga ašild aš skilakerfi ķ samręmi viš 22. gr. laga nr. 55/2003.
Hvaš varšar ógildingarkröfu kęranda veršur ekki fallist į aš įkvöršunin frį 30. október 2009 hafi veriš haldin svo miklum annmörkum aš žaš valdi ógildingu hennar.
Śrskuršarorš:
Ekki er fallist į frįvķsunarkröfu kęrša. Ašal- og varakröfu kęranda er hafnaš. Įkvöršun kęrša frį 30. október 2009 um skyldu kęranda til aš eiga ašild aš skilakerfi samkvęmt 22. gr. laga nr. 55/2003 er stašfest.
